metonimiyaning nazariy asoslari va tarjimadagi qo‘llanilishi

DOCX 44 pages 87.5 KB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 87.5 KB

File type DOCX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan diplom ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ tarjımada metonımıya (ingliz va o’zbek tillari misolida) kirish 3 bob. metonimiyaning nazariy asoslari metonimiya haqida umumiy tushuncha 7 metonimiyaning tasnifi va o’rganilishi 13 bob. e. hemingueyning “alvido qurol” asarida metonimiya tarjimasi hususida “alvido qurol’’ asarida metonimiyaning qo’llanilishi 22 metonimiya tarjimasida shakl va mazmun birligi 29 tarjima nuqsonlari va kamchiliklari 35 x u l o s a 41 foydalangan adabiyotlar ro‘yxati 43 - 3 - k i r i sh bugungi jadal globallashuv jarayonlarida axborot kommunikasiya texnologiyalarining rivoji misli ko’rilmagan holatlarini qamragan bir vaqtda, bir tildan boshqasiga so’z o’tmasligini tasavvur etishni o’zi mushkul, shunday ekan tilimiz yanada boyib boradi, ravnaq topadi va go’zallashadi. bu bugungi kunda dunyoning inkor etib bo’lmaydigan lisoniy mantiqiy haqiqatlaridan biridir. muhtaram yurtboshimizning quyidagi so’zlari tilshunoslar …

2 / 44

zuning dolzarbligi ma’lumki, ingliz adabiyotining yorqin vakillari, v.shekspir, dj.london, t.drayzer asarlari qatorida e.hemingueyning durdona asarlari ham dunyo tillari qatorida o’zbek tiliga tarjima qilingan va o’zbek xalqini o’z ma’naviy va milliy qadriyatlari bilan bahramand qilib, kitobxonlar diqqatini o’ziga jalb qilib kelgan. mazkur asarlarning tarjima sifati, uslubi bilan bog’liq jihatlari o’rganilmagan. shu sabab ushbu masalani o’rganish tarjimashunoslikda muhim ahamiyatga ega. shunga ko’ra biz ishimizda e.hemingueyning “alvido qurol” asarining asliyati va tarjimasini tahlilga tortdik. asar tarjimasida badiiy tasvir vositasi, ya’ni ko’chimning eng murakkab shakllaridan biri bo’lgan metonimiyaning tarjimada qay darajada saqlaganligini atroflicha tadqiq etdik. bu esa mavzuning dolzarbligini ta’minladi. mavzuning o‘rganilish darajasi “metonimiya” atamasi paydo bo‘lganidan beri o‘tgan yillar davomida metonimiyaga doir ko’plab tadqiqotlar, izlanishlar amalga oshirildi. ayniqsa o’zbek olimlari tomonidan metonimiya sohasida ko’plab izlanishlar olib borildi. bunga misol qilib r.qo’ng’irov, s.karimovlarning ilmiy tadqiqotlarini keltirishimiz mumkin. metonimiya hodisasi r.qong’irov, s.karimovning tadqiqotlarida o’zbek badiiy tili misolida qisman o’rganilgani bilan ajralib turadi. agar t.aliqulov, m.mirtojiyev …

3 / 44

onimiya hodisasi nazariy jihatdan asoslanishga harakat qilingan. metonimiya hodisasi badiiy asarlardan olingan parchalar yoki ma’lum ijodkor qo’llangan tasviriy vosita asosida emas, asosan tadqiqotlarning o’z qarashlaridagi so’zlarni tahlil etish jarayonida ko’rsatilgan. m.mirtojiyev metonimiyani polisemiyaning bir shakli sifatida o’rganar ekan, unga shunday ta’rif beradi. “metonimiya .... nomdoshlovchi bilan nomdoshlanuvchi o’rtasidagi aloqadorlik tufayli ko’chma ma’no hosil bo’lishidir” muallif bu fikrini misollarda asoslashga erishadi. metonimiya hodisasi m.mirtojiyev tadqiqotining bir qismi sifatida o’rganilganligi sababli ham uning xususiyatlari ilmiy nazariy jihatdan to’la ochilgan. muallifning doktorlik dissertasiyasida ham mazkur fikrlar rivojlantirilgan. mazkur tadqiqotda metonimiyaning klassifikasiyasi haqida fikr yuritilar ekan, muallif nomi asarning nomi bilan qo’llaniladi. birinchi qo’llanmada o’zbek tilida metonimiyaning olti ikkinchisida yetti xil ko’rinishi mavjudligi asoslab berilgan. masala bir muallif tomonidan yoritilganligi sababli ham metonimiya hodisasining ko’rinishlari har ikki qo’llanmada ham bir xil ta’rif keltirilgan. bu o’rinda metonimiyaning yetti xil ko’rinishini keltirish maqsadga muvofiq. narsa (idish) ichidagi narsaning ma’nosi o’sha narsaga o’tkaziladi. harakat yoki uning natijasi …

4 / 44

qsad mavzuni nazariy jihatdan yoritib berish hamda e.hemingueyning “alvido qurol” asari tarjimasida metonimiyaning o’zbek tilida qay darajada tiklanganligini o’rganish va tarjima jarayonidagi nuqsonlar va yutuqlarni aniqlashdan iborat. tadqiqot vazifalari tadqiqot maqsadidan chiqib o’z oldimizga quyidagi vazifalarni ko’ndalang qo’ydik. · metonimiya tushunchasiga to’la oydinlik kiritish va uning tarjima bilan bog’liq jihatlarini kompleks o’rganish; · tarjimada metonimiyani saqlashda tarjimonning individual uslubiy mahoratini ochib berish; · metoniya tarjimasida shakl va mazmun birligi saqlanishini aniqlash; tadqiqotning ilmiy yangiligi tadqiqot ishi o’zbek tarjimashunosligida metonimiyaning ingliz tilidan o’zbek tiliga o’girishda yuzaga keladigan muammolarni o’rganishga qaratilgan dastlabki monografik plandagi ishlardan biridir. unda tadqiq etilgan masalalar ishning ilmiy yangiligini belgiladi. · metonimiya tushunchasiga ma’lum va muayyan ma’noda oydinlik kiritildi, uning mavjud tasniflari umumlashtirildi; · tarjima va asl nusxaga qiyosiy – tipologik jihatdan o’rganib chiqildi hamda o’zaro nomutonosibliklar aniqlandi. · tarjimada metonimiya muqobillarining shakl va mazmun birligi o’rganildi. · badiiy asardagi metonimiyani saqlashda tarjimonning individual– uslubi tarjima asarning sifatini …

5 / 44

vladimirova, g` salomov, r.fayzullayeva, q.musayevlarning ilmiy fikrlari, nazariy qarashlari tadqiqotga metdologik asos bo`lib xizmat etdi. mavzuning maqsad vazifalaridan kelib chiqqan holda qiyosiy – tipologik, uslubiy (stilistik), tekstologik, semantik, va statistik tahlil qilish metodlariga tayanildi. tadqiqotning tuzilishi tadqiqot kirish, asosiy ikki bob, xulosa, adabiyotlar ro’yxatida iborat bo’lib 44 saxifani tashkil qiladi. i. metonimiyaning nazariy asoslari 1.1. metonimiya haqida umumiy tushuncha metonimiya tarjimasi doimiy ravishda tadqiq qilishni talab qiluvchi tajimashunoslikda muhim bo‘lgan masalalardan biri hisoblanadi. metonimiyada ikki predmet tashqi ko’rinish yoki ichki xususiyatlari bilan bir-biriga qandaydir aloqasi bo’lsa ham, umuman bir-biridan farq qiluvchi predmetlar belgilari chog’ishtiriladi. metonimiya ancha murakkab ma’no ko‘chish hodisasi hisoblanib, ayni zamonda ham tilshunoslar, ham adabiyotshunoslar diqqatini o‘ziga jalb etib keladi. bu ma’no ko‘chishga tilshunoslar ko‘p ma’noli so‘zlardagi semema va semalarning xarakterli xususiyatlarini ochish, ko‘chma ma’no hosil qiluvchi hodisalar tahlili nuqtai nazaridan yondoshsalar, adabiyotshunoslar esa polisemantik so‘zlardagi tasvirning turli vositalar (o‘xshatish, sifatlash, majoz istoriya)ni yuzaga keltiruvchi omillar deb biladilar. …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metonimiyaning nazariy asoslari va tarjimadagi qo‘llanilishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan diplom ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ tarjımada metonımıya (ingliz va o’zbek tillari misolida) kirish 3 bob. metonimiyaning nazariy asoslari metonimiya haqida umumiy tushuncha 7 metonimiyaning tasnifi va o’rganilishi 13 bob. e. hemingueyning “alvido qurol” asarida metonimiya tarjimasi hususida “alvido qurol’’ asarida metonimiyaning qo’llanilishi 22 metonimiya tarjimasida shakl va mazmun birligi 29 tarjima nuqsonlari va kamchiliklari 35 x ...

This file contains 44 pages in DOCX format (87.5 KB). To download "metonimiyaning nazariy asoslari va tarjimadagi qo‘llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: metonimiyaning nazariy asoslari… DOCX 44 pages Free download Telegram