mustaqillik va istiqlol davri adabiy tanqidchiligining o`ziga xos xususiyatlari

DOC 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662755591.doc αζαρ mustaqillik va istiqlol davri adabiy tanqidchiligining o`ziga xos xususiyatlari reja: 1.mustaqillik va istiqlol davri ijtimoiy hayotining o`ziga xos tadrijiy taraqqiyot tamoyillari haqida. 2.mustaqillik davri badiiy adabiyotining estetik va mafkuraviy yo`nalishlari haqida. 3.badiiy adabiyot va adabiy tanqidchilikda zamon, qahramon muammosi. 4.xx1 asr adabiyoti va adabiyotshunosligi qay yo`nalishda rivojlanishi haqida adabiy tanqidchilikda bildirilayotgan uy, bahs va mulohazalar haqida. 5.xulosa. mustaqillik davrida badiiy adabiyotning estetik tamoyillari o`zgardi. mustaqillik adabiyoti degan atama paydo bo`ldi. yangicha ifoda usullari, yangicha shakllar, dunyoni idrok etishning yangi yo`nalishlari adiblar ijodiy faoliyatlariga tadbiq etilmoqda. biroq ana shunday rang-barang asarlar g`oyaviy mazmunining asosini milliy mafkura, milliy g`urur muxtasar aytganda milliylik tashkil etishi darkor (1999 7 may № 9. “o`zas”). zotan, bugun zamon o`zgardi, ijtimoiy, siyosiy vaziyat o`zgardi. yangi jamiyat qurildi. kechagi salbiy qahramon bugun ijobiy qahramonga aylandi. kechagi ijobiy qahramon esa salbiy bo`lib qoldi. biroq adabiyot rivojlanishdan to`xtab qolgan emas. yangi-yangi romanlar paydo bo`layapti. bundan keyin milliy nasrimizdagi …

qissa chop etilgan. o`sha qissalarning yettitasi sof detektiv janrda, yana to`rttasida shunday unsurlar yetakchilik qiladi. inson tuyg`ularini tadqiq qilishga, uning taqdiridagi murakkabliklarni mahorat bilan ko`rsatishga erishilgan qissalar juda oz. shu narsani ham alohida qayd etish lozimki, istiqlol davri adabiyoti istiqloldan keyin paydo bo`lgan, deb qarash unchalar to`g`ri emas. bu davr adabiyoti qanchalar g`alati ko`rinmasin, istiqloldan oldinroq shakllana boshlagan va muayyan darajada mustaqilligimizning amalga oshishiga ham ta`sir ko`rsatgan, deyish mumkin. chunki millat miqyosida ro`y bergan har qanday ijtimoiy hodisa avval millatning ruhida, shuurida, tafakkurida sodir bo`ladi va so`nggina kelajakka aylanadi. milliy ruhiyatdagi evrilishlar esa ma`lumki, adabiyotda bo`y ko`rsatadi. shu ma`noda istiqlol davri mustaqillik adabiyotining mevasi sifatida paydo bo`ldi, deyish ham mumkin (“o`zas”, 2000 yil 4 avgust). mashrab boboyevning ta`kidlashicha, bugunning qahramoni ham har bir davrning qahramoni singari inson, jonli inson bo`lishi kerak. sho`rolar davridagi qishloq hayotidan yoz, sanoatni yoz, degan mafkuraviy yo`riqlar yo`q. mana shu yo`riqlar juda ko`p hollarda yozuvchilarimizni yo`ldan …

muomilasidan ham o`zbek sifatida taniylik. toir islomov: bugungi adabiy-tanqidning asosiy vazifasi bugunning qahramonini payqashda, ko`pchilik ichidan ajrata bilishda, deb biroz kesatiqli tarzda “bugunning qahramoni kim?” degan savolga javob beradi: eshikdan kirib kelgan bemorning hamyoniga emas, dardiga e`tibor qilgan shifokor, operatsiya lozim taqdirda avval haq masalasini hal qilishni o`ylab o`tirmay ishga kirishadigan jarroh bugungi kunning qahramoni. tarozidan urmagan, birni o`nga pullayotgan insofli tijoratchi bugunning qahramoni. katta ishda ham, mayda ishda ham qonun ustuvorligini birday turib himoya qila oladigan qozi yoki mirshab, muruvvatli, sahovatli bobodehqon, o`z mansabini suiiste`mol qilmaydigan, fuqarolar manfaatidan ko`z yummaydigan hokim, ko`cha-kuylarimizga ko`rk baxsh etadigan muhtasham binolarni, yangi avtomobillar va samolyotlarni yaratayotgan ishchi-muhandislar, qo`yadigan bahosiga pul olmaslikni jasorat emas, hayot tarzi deb his etuvchi oliy maktab mualliflari bugunning qahramoni... (“o`zas” 2000 yil 7 iyul). mustaqillik davri adabiyotida n.eshonqul, salomat vafo, ne`mat arslonov, sotiboldi topiboldiyev, jamila ergasheva kabi modern usulida asar bitayotgan adiblarning ham o`z o`rni bor. endilikda moderncha adabiyotga …

iyot yaratiladi. bu esa o`sha “chor darvish”, sa`diyning “guliston”, “bo`ston”, faxriddin attorning “mantiq ut-tayr” va boshqa klassiklarimizning yo`lini davom ettiradigan adabiyot bo`ladi. (o`zas”, 25 fevral №9, (3547)). rasul gamzatovda “mahorat, sen qanisan, qaylarda qolding? senga yetishguncha yemirilib bo`ldim” degan bir she`r bor. ha, shoir aytgandek mahorat doimo adabiy tanqidchilikning bosh mavzusi bo`lib qolaveradi. sh.xolmirzayevning fikricha: 70 yillik sho`rolar davrining o`z qonuniyatlari, o`z yo`nalishlari bor edi. o`sha vaqtdagi asarlar ham boshqacha bo`lishi kerak edi... shunisi qiziqki, u adiblar adabiyotning bosh mavzui inson ekanligini tushunishmadi. bosh mavzu mafkura deb bildilar. vohalanki, sharq adabiyotida komil inson tushunchasi bor. bugungi kunda biz, bizdan keyingi avlod, mana shu narsani anglab, miyaga quyib olish kerakki, o`shalarning shunday bo`lishi sabablarini tahlil etib, teran tushunib, demak, undan kerakli xulosalar qilish lozim. ha, kelajakda o`zbek adabiyotida g`aroyib asarlar paydo bo`ladi. ular, shubhasiz, to`xtab qolgan abdulla qodiriy prozasiga yaqin proza bo`ladi. men ishonamanki, oddiy hikoyalardan ko`ra hikoyatlar ustun keladi. rivoyat …

”, ne`mat arslonning “mavhumot”, uyg`un ro`ziyevning “atirgul” romanlari shular jumlasidandir. umuman, mustaqillik davrida yozilgan romanlarning ifoda jihatidan, uslubiy-shakliy o`ziga xosliklari jihatidan rang-barang ekanligi kishini quvontiradi. masalan, omon muxtor romanlarining yangicha mushohada tarzi, ramziylikning quyuqligi, tilning o`ziga xosligi bilan e`tiborni jalb etadi. asad dilmurodning “fano dashtidagi qush” romani milliy dunyoqarashning, badiiy tafakkurning ildizlarini eslatishi bilan, “zarbulmasal”ga xos yangicha ifoda yo`nalishi bilan diqqatga sazovor. “mustaqillik davrida jahon miqyosidagi taraqqiyotga erishdik” deb bong o`rayotganlar ham yo`q emas. “...xolis tanqid bo`lishi kerak. va undan ranjish shaxsiyatparastlik va kuchsizlikning ayni o`zidir. ammo mening fikrimcha, “noo`rin talqinlar” qanchalik tanqid qilinmasin, o`rinli talqinga aylana qolmaydi. qo`ldan kelsa, yangi talqin, yangi tadqiqotlarni amalga oshiraverish lozim” (i.haqqul. «meros, mohiyat va talqinlar”, o`zas. 16 may, 20-son). biz o`z tariximizning sho`rolar davrini yakunlab, yangi mustaqillik davriga qadam qo`ydik. bu insoniyat tarixining navbatdagi bir asri oxiriga to`g`ri keldi: biz o`ta mafkuralashgan eski dunyo bilan, boshqa ilg`or mamlakatlar ancha avval tark etgan totalitar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mustaqillik va istiqlol davri adabiy tanqidchiligining o`ziga xos xususiyatlari"

1662755591.doc αζαρ mustaqillik va istiqlol davri adabiy tanqidchiligining o`ziga xos xususiyatlari reja: 1.mustaqillik va istiqlol davri ijtimoiy hayotining o`ziga xos tadrijiy taraqqiyot tamoyillari haqida. 2.mustaqillik davri badiiy adabiyotining estetik va mafkuraviy yo`nalishlari haqida. 3.badiiy adabiyot va adabiy tanqidchilikda zamon, qahramon muammosi. 4.xx1 asr adabiyoti va adabiyotshunosligi qay yo`nalishda rivojlanishi haqida adabiy tanqidchilikda bildirilayotgan uy, bahs va mulohazalar haqida. 5.xulosa. mustaqillik davrida badiiy adabiyotning estetik tamoyillari o`zgardi. mustaqillik adabiyoti degan atama paydo bo`ldi. yangicha ifoda usullari, yangicha shakllar, dunyoni idrok etishning yangi yo`nalishlari adiblar ijodiy faoliyatlariga tadbiq etilmoqda. biroq ana shunday rang-ba...

Формат DOC, 2,0 МБ. Чтобы скачать "mustaqillik va istiqlol davri adabiy tanqidchiligining o`ziga xos xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mustaqillik va istiqlol davri a… DOC Бесплатная загрузка Telegram