гул ва мева

DOC 141,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1451830918_62925.doc гул ва мева режа: 1. гулнинг тузилиши, вазифалари ва келиб чиқиши 2. мегаспорагенез ва урғочи гаметофит. гуллаш ва чангланиш 3. мевалар гулнинг тузилиши, вазифалари ва келиб чиқиши гулнинг тузилиши ва ривожланиши. гул новданинг учки ва барг қўлтиғидаги мерситемадан ҳосил бўлган репродуктив орган ҳисобланади. гулда спорогенез, гаметогенез ва жинсий жараёнлар рўй беради. гул ўқ қисмига ёки гулўрнига эга бўлиб, унда гулқўрғони, чангчилар ва уруғчи жойлашади. уруғчи бир ёки бир неча уруғчи баргларидан (карпелл) ташкил топган. уруғчининг асосий қисми ёпиқ тугунча бўлиб, ичида уруғкуртак ва тумшуқча жойлашган. гулнинг очиқ уруғлиларнинг қуббасидан фарқи: чанг уруғланишдан аввал тумшуқчага тушади, очиқ уруғлиларга ўхшаб тўғри уруғ куртакка эмас. гул чангланиб, уруғлангандан кейин мевага, уруғкуртак эса уруғга айланади. гул ўрни ботиқ, қавариқ ва текис бўлади. гул учки ёки гул ёнбаргларнинг қўлтиғидан чиқади. гулдан пастки бўғими гул банди дейилади. гул банди бўлмаган гулларни ўтроқ гуллар дейилади. гул бандида икки (икки паллали) ва бир (бир паллали) кичкина барглар …
2
уйли дейилади. баъзи ўсимликларда икки жинсли билан бир жинсли гуллар учрайди ва кўп уйли ёки полигам ўсимлик дейилади. гул қисмларининг жойлашиши. гул қисмлари гул ўрнида маълум қонуният асосида жойлашади. кўпчилик гулларда гул қисмлари доира шаклида жойлашади: 4 доира бўлса – тетрациклик, 5 доира бўлса – пентациклик дейилади. бир паллали ўсимликларда учтадан, икки паллалиларда тўрт ёки бештадан гул қисмлари жойлашган бўлади (карамгуллар). кўпмевалиларда (айиқтавон) гул қисмлари спирал жойлашади. бу вақтда гул қисмларининг сони кўп бўлади ва ациклик гуллар дейилади. гемицикликда гулқўрғони доира шаклида, чангчи ва уруғчиси спирал шаклида жойлашади (баъзи айиқтавонлар) циклик - косача барглари спирал, қолган қисмлари доира шаклида жойлашади (наъматак). гул формула ва диаграммаси. гулларни қисқача характерлаш учун формуласи ёзилади. бу вақтда асосан гулнинг симметриялигига, қаторлар сонига, қисмларнинг сонига аҳамият берилади: - спирал гул ( - актиноморф гул - икки томонлама симметрия ( ёки ( - зигоморф - ассиметрик р - перигон – оддий гулқўрғон к - косачабарг – …
3
и. қўшилиб ўсган косачабаргларда тишлари аниқ кўринади. косачабарглар гул ғунча вақтида ички қисмларини турли ташқи таъсирлардан сақлайди. баъзи усимликларда гул очилганда косачабарглар тўкилиб кетади (лола қизғолдоқ). лабгулдошларда гул очилгандан кейин ҳам сақланиб қолади. баъзи ўсимликларда бажарадиган вазифасига қараб косача турли рангларда бўлади (оқ, қизил). баъзи ўсимликларда қисқариб кетган (соябон, гулдошлар). мураккаб гулдошларда косачабарглар меваларнинг тарқалишига ёрдам беради. тожбарг. тожбарг гулқўрғонинг ички айланасини ташкил этиб, косачадан очиқ ранги ва катталиги билан фарқ қилади. гулнинг ўлчами тожбаргларнинг ўлчамига тўғри келади. тожбарглар айрим ёки қўшилган бўлади. қўшилган тожбаргларда тишчалар мавжуд бўлиб, тишчалар тожбарглар сонига тенг бўлади. қўшилган тожбарглар найсимон бўлиб, узунлигига қараб, долихоморф, мезоморф, брахиморф типларида бўлади (долихоморф – найча узун, мезоморф - ўрта, брахиморф - қисқа). найчанинг узунлиги, чангланиш билан боғлиқ. гулнинг симметриялиги тожбаргларнинг тузилишига қараб аниқланади, масалан, актиноморф, зигоморф гуллар. гулларда пихларнинг пайдо бўлиши. пих – гултожбарг асосидаги чўзиқ ўсимтадир. баъзи ўсимликлар оилалари вакилларини гулларида пихларнинг ҳосил бўлиши чангланишга мосланиш хусусиятларидан …
4
си билан қўшилган, биттаси айрим. чангчилар – чангчи ипидан ва чангдондан ташкил этган. чангдон иккига бўлинган бўлиб, бир-бир билан боғловчи орқали ажратилган. боғлагич чангчи ипининг давоми бўлиб ҳисобланади. ҳар бир бўлак (тека) иккита чанг уясидан ташкил топиб, ичида микроспоралар етилади. чанг ипи жуда узун бўлиши ва жуда калта бўлиши мумкин. микроспоралар. микроспоралар микроспоранинг она ҳужайрасини мейоз бўлиниши натижасида пайдо бўлади. бу жараён икки типда амалга ошади: 1) сукцессив тип – ядро аввал иккига бўлинади ва ҳужайралар орасида тўсиқ пайдо бўлади. сўнгра қиз ҳужайраларни ядроси яна иккига бўлиниб тетрада ҳосил бўлади (бирпаллали ўсимликлар). 2) симультант тип – ядронинг биринчи бўлинишида ҳужайралараро тўсиқ пайдо бўлмайди балки улар яна иккига бўлиниб, аввал тўртта ядро ҳосил бўлади, кейинчалик улар ўртасида ҳужайралараро тўсиқ пайдо бўлади (иккипаллали ўсимликларда). кўп вақтда ядронинг тетрада босқичи жуда қисқа вақтда ўтиб, микроспоралар бир-бирларидан ажраладилар, баъзи ўсимликларда тетрада босқичи чанглар тўпламини ҳосил қилиб сақланади. чангчиларнинг келиб чиқиши ва эволюцияси. кўпчилик олимлар, …
5
плагич бир хилдаги ҳужайралардан иборат бўлади. кейинроқ эпидерма тагида археспориал тўқима ривожланади. археспориал ҳужайраларнинг кўндалангига бўлиниши натижасида париетал (ички девор) ҳужайраларнинг ташқи қавати микроспорангиянинг спороген ҳужайраларининг ички қавати пайдо бўлади. париетал ҳужайраларнинг турлича бўлиниши натижасида микроспорангия деворининг таркибига кирадиган 3-4 қатори пайдо бўлади. спороген ҳужайралар ёки спораларнинг она ҳужайрасига айланади ёки янада кўпроқ бўлина бошлайди. эпидерма тагидаги ҳужайра қатори яъни париетал ҳужайраларнинг бўлиниши натижасида пайдо бўлган энг ташқи қатори эндотецияни ҳосил қилади. шундай қилиб, эндотеция микроспорангиянинг энг ташқи қавати. эпидерма эса микроспорофилнинг ташқи қаватидир. эндотеция ҳужайралари тезда ўлади ва қурийди чангдоннинг очилишига ёрдам қилади. эндотеция тагида бир уч қатор катта бўлмаган ҳужайралар жойлашиб, мейоз вақтида парчаланиб кетади. чангдоннинг ички қават – тапетум бўлиб муҳим физиологик вазифани бажаради. тапетум ҳужайралари қуюқ цитоплазма билан тўлган бўлиб микроспораларга озиқ бўлади. спораген ҳужайралар микроспоранинг бошланғич ҳужайраларини ҳосил қилади. чангдоннинг ичида спороген тўқимасини тўртта уяси ҳосил бўлади. чанг ва палиналогия. чанг ёпиқ уруғли ўсимликларнинг эркак …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "гул ва мева"

1451830918_62925.doc гул ва мева режа: 1. гулнинг тузилиши, вазифалари ва келиб чиқиши 2. мегаспорагенез ва урғочи гаметофит. гуллаш ва чангланиш 3. мевалар гулнинг тузилиши, вазифалари ва келиб чиқиши гулнинг тузилиши ва ривожланиши. гул новданинг учки ва барг қўлтиғидаги мерситемадан ҳосил бўлган репродуктив орган ҳисобланади. гулда спорогенез, гаметогенез ва жинсий жараёнлар рўй беради. гул ўқ қисмига ёки гулўрнига эга бўлиб, унда гулқўрғони, чангчилар ва уруғчи жойлашади. уруғчи бир ёки бир неча уруғчи баргларидан (карпелл) ташкил топган. уруғчининг асосий қисми ёпиқ тугунча бўлиб, ичида уруғкуртак ва тумшуқча жойлашган. гулнинг очиқ уруғлиларнинг қуббасидан фарқи: чанг уруғланишдан аввал тумшуқчага тушади, очиқ уруғлиларга ўхшаб тўғри уруғ куртакка эмас. гул чангланиб, уруғлангандан к...

Формат DOC, 141,5 КБ. Чтобы скачать "гул ва мева", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: гул ва мева DOC Бесплатная загрузка Telegram