tekislikda to‘g‘ri chiziq va uning tenglamalari

DOC 13 pages 491.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 491.5 KB

File type DOC

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

текисликда тўғри чизиқ ва унинг тенгламалари текисликда тўғри чизиқ ва унинг тенгламалари режа 1. чизиқ ва унинг тенгламаси ҳақида. 2. тўғри чизиқ ва унинг тенгламалари: 1). тўғри чизиқнинг бурчак коэффициентли тенгламаси. 2). берилган битта ва иккита нуқтадан ўтувчи тўғри чизиқ тенгламалари. 3). тўғри чизиқнинг умумий тенгламаси ва унинг хусусий ҳоллари. 4). тўғри чизиқнинг кесмаларга нисбатан тенгламаси. 5). тўғри чизиқнинг нормал тенгламаси. таянч ибора ва тушунчалар текисликда чизиқ ва унинг тенгламаси, бурчак коэффициент, тўғри чизиқнинг бурчак коэффициентли тенгламаси, тўғри чизиқнинг умумий тенгламаси, тўғри чизиқнинг ўқлардан ажратган кесмаларга нисбатан тенгламаси, берилган битта нуқтадан ўтувчи тўғри чизиқлар тенгламаси, берилган икки нуқтадан ўтувчи тўғри чизиқ тенгламаси, тњђри чизиљнинг нормали, тўғри чизиқнинг нормал тенгламаси. 1. чизиқ ва унинг тенгламаси ҳақида. аналитик геометриянинг энг муҳим тушунчаларидан бири, чизиқ тенгламаси тушунчасидир. текисликда тўғри бурчакли координатлар системасида чизиқ берилган бўлсин(4-чизма). таъриф. чизиқда ётувчи исталган нуқтанинг координатлари (1) тенгламани қаноатлантириб, унда ётмаган нуқталарнинг координатлари қаноатлантирмаса, бу тенглама чизиқнинг тенгламаси …

2 / 13

зиқнинг бурчак коэффициентли тенгламаси. тўғри чизиқнинг ўқи мусбат йўналиши билан ҳосил қилган бурчаги ва тўғри чизиқнинг ординатлар ўқидан ажратган кесмасининг катталиги берилганда, унинг текисликдаги ҳолати аниқ бўлади. масалан, , embed equation.3 бўлса, унинг ҳолати аниқ бўлади (5-чизма). 4-чизма 5-чизма 6-чизма юқоридаги миљдорлар берилганда тўғри чизиқнинг тенгламасини келтириб чиқарамиз. тўғри чизиққа тегишли ихтиёрий нуқта бўлсин (6-чизма). тўғри бурчакли учбурчакдан , бундан 6–чизмадан ; ёки , бўлганлиги учун бўлади. тўғри чизиқнинг бурчак коэффициенти дейилади ва билан белгилаймиз. шундай қилиб, (2) муносабат келиб чиқади. бунга тўғри чизиқнинг бурчак коэффициентли тенгламаси дейилади. бўлса, тўғри чизиқ координатлар бошидан ўтиб, тенгламаси бўлади. бўлса, бўлиб, бу биринчи координат- лар бурчагининг биссектрисаси бўлади. 1-мисол. ўқи билан бурчак ҳосил қилувчи ва ўқини нуқтада кесиб ўтувчи тўғри чизиқни ясанг ва унинг тенгламасини ёзинг. ечиш. шартга кўра, тўғри чизиқ ўқини нуқтада кесиб ўтади, демак . бу нуқтадан ўқига параллел чизиқ ўтказамиз, ҳамда шу тўғри чизиқ билан бурчак ҳосил қилувчи томон, ясалиши …

3 / 13

инсин. 500 донаси учун эса харажат 1300 минг сўм бўлсин. харажат функцияси чизиқли (тўғри чизиқ) бўлса, шу маҳсулотдан 400 дона ишлаб чиқариш харажатини топинг. ечиш. масала шарти бўйича ва нуқталар берилган. берилган икки нуқтадан ўтувчи тўғри чизиқ тенгламасига асосан, , ёки тенглик ўринли бўлади. охирги тенгламадан учун, эканлигини топамиз. демак, маҳсулотдан 400 дона ишлаб чиқариш учун 1050 минг сўм харажат қилинади. 3). тўғри чизиқнинг умумий тенгламаси ва унинг хусусий ҳоллари. икки номаълумли тенгламани қараймиз. бундан, , бўлиб, , embed equation.3 билан белгиласак, тенглама ҳосил бўлади. шундай қилиб, тенглама ҳам тўғри чизиқ тенгламаси эканлиги келиб чиқади. (6) тенгламага тўғри чизиқнинг умумий тенгламаси дейилади. тўғри чизиқ умумий тенгламасининг ҳусусий ҳоллари: 1) , , бўлса, бўлиб, тўғри чизиқ координатлар бошидан ўтади, чунки нуқтанинг координатлари тенгламани қаноатлантиради; 2) , , , бўлса, бўлиб, ўқдан кесма ажратиб, ўқига параллел тўғри чизиқ тенламаси бўлади; 3) , , бўлса, бўлиб, ўқдан кесма ажратиб , ўқига паралллел тўғри …

4 / 13

. ечиш. тўғри чизиқнинг умумий тенгламасини (7) кўринишдаги тенгламага келтирамиз. бу тўғри чизиқнинг кесмаларга нисбатан тенгламаси бўлади. энди координат ўқларидан мос равишда 5 ва 3 кесмаларни ажратиб, ажратилган кесмалар охиридан ясалиши керак бњлган тўғри чизиқни њтказамиз. 7- чизма. 8- чизма. 5). тўғри чизиқнинг нормал тенгламаси. тўғри чизиққа координат бошидан туширилган перпендикулярнинг (нормал) узунлиги ва унинг ўқи мусбат йўналиши билан ҳосил қилган бурчаги берилганда тўғри чизиқнинг текисликдаги ҳолати аниқ бўлади (8-чизма) ва унинг тенгламаси (8) бўлади. (8) тенгламага тўғри чизиқнинг нормал тенгламаси дейилади. маълумки, . нормал тенгламада шу шарт бажарилиши керак. тўғри чизиқ умумий тенгламасини нормал тенглама келтириш учун нормалловчи кўпайтувчини ҳисоблаб, уни тенгламага кўпайтирамиз. бу ҳолда нормал тенглама ҳосил бўлади. нормалловчи кўпайтувчининг ишораси озод ҳад ишорасига тескари олинади. 5-мисол. нормалнинг узунлиги ва унинг ўқи билан ҳосил қилган бурчаги бўлса, тўғри чизиқни ясанг ва унинг тенгламасини ёзинг. ечиш. шартга кўра нормал ўқи билан ли бурчак ташкил этади. бу бурчакни ясаймиз ва …

5 / 13

тадан ўтувчи тўғри чизиқлар дастасининг тенгламаси қандай? 5. берилган икки нуқтадан ўтувчи тўғри чизиқ тенгламаси қандай? 6. тўғри чизиқнинг умумий тенгламаси ва унинг хусусий холлари нималардан иборат? 7. тўғри чизиқнинг координат ўқларидан ажратган кесмаларига нисбатан тенгламаси қандай ёзилади? 8. тўғри чизиқнинг нормал тенгламаси қандай? 9. нормалнинг узунлиги нима? 10. тўғри чизиқнинг умумий тенгламасини нормал тенгламага қандай қилиб келтирилади? 11. тўғри чизиқнинг тенгламаси нормал кўринишдалигини қандай текширилади? мустақил ечиш учун мисоллар 1. ўқидан кесама ажратиб ўқи билан бурчак ташкил этувчи тўғри чизиқни ясанг ва унинг тенгламасини ёзинг. 2. ўқидан кесма ажратиб ўқи билан бурчак ташкил этувчи тўғри чизиқни ясанг ва унинг тенгламасини ёзинг. 3. координатлар бошидан ўтиб, ўқи билан: бурчак ташкил этувчи тўғри чизиқларни ясанг ва уларнинг тенгламаларини ёзинг. 4. 1) ; 2) ; 3) ; 4) тўғри чизиқлар учун ва параметрларни аниқланг. 5. 1) ; 2) ; 3) ; 4) тўғри чизиқларнинг кесмаларга нисбатан тенгламаларини ёзинг ва уларни ясанг. 6. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tekislikda to‘g‘ri chiziq va uning tenglamalari"

текисликда тўғри чизиқ ва унинг тенгламалари текисликда тўғри чизиқ ва унинг тенгламалари режа 1. чизиқ ва унинг тенгламаси ҳақида. 2. тўғри чизиқ ва унинг тенгламалари: 1). тўғри чизиқнинг бурчак коэффициентли тенгламаси. 2). берилган битта ва иккита нуқтадан ўтувчи тўғри чизиқ тенгламалари. 3). тўғри чизиқнинг умумий тенгламаси ва унинг хусусий ҳоллари. 4). тўғри чизиқнинг кесмаларга нисбатан тенгламаси. 5). тўғри чизиқнинг нормал тенгламаси. таянч ибора ва тушунчалар текисликда чизиқ ва унинг тенгламаси, бурчак коэффициент, тўғри чизиқнинг бурчак коэффициентли тенгламаси, тўғри чизиқнинг умумий тенгламаси, тўғри чизиқнинг ўқлардан ажратган кесмаларга нисбатан тенгламаси, берилган битта нуқтадан ўтувчи тўғри чизиқлар тенгламаси, берилган икки нуқтадан ўтувчи тўғри чизиқ тенгламаси, тњђри...

This file contains 13 pages in DOC format (491.5 KB). To download "tekislikda to‘g‘ri chiziq va uning tenglamalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tekislikda to‘g‘ri chiziq va un… DOC 13 pages Free download Telegram