ra’nogullilar qabilasi— rosales

DOC 960,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425980668_60229.doc ra’nogullilar qabilasi— rosales reja: 1. ra’nogullilar qabilasining tasniflanishi. 2. tobulg‘ilar kenja oilasi vakillarining tuzilishidagi o‘ziga xos xususiyatlar. 3. ra’nolar kenja oilasi vakillarining tuzilishi va ahamiyati. 4. olmalar kenja oilasi vakillarining tuzilishi va xalq xo‘jaligidagi ahamiyati. 5. olxo‘rilar kenja oilasi vakillarining tuzilishi va ahamiyati. 6. тошёраргуллилар qабиласи hаqида умумий маълумот. tayanch ibora va atamalar: aktinomorf, apokarp, sinkarp. qabilaga mansub turlar daraxt, buta va o‘tsimon o‘simliklar. barglari navbatlashib yoki qarama-qarshi joylashgan, oddiy yoki murakkab. gullari qo‘sh jinsli yoki alohida jinsli. gul qo‘rg‘oni 5 a’zoli. changchilari ko‘p. urug‘chisi apokarp, ayrim hollarda sinkarp. mevasi turli-tuman tuzilishli, (yong‘oqcha, danak yoki boshoqcha) o‘simliklar sistematikasi fanining ko‘pchilik namoyandalari bu qabila tarkibida posaceae, saxifragraceae, crasullaceae va boshqa shunga yaqin oilalarning kiritilishini qonuniy deb biladilar. ularning fikricha, bu qabila ulkan filogenetik bog‘lam bo‘lib, o‘zining kelib chiqishi bilan bularga ko‘pgina ikki pallali o‘simliklar fabaceae, myraceae oilalari shu qabila bilan uzviy bog‘liq deb qaraydilar. biz taxtadjyan sistematikasiga suyangan holda ra’noguldoshlar …

akka yoki gul to‘plamida, ko‘sh jinsli. ko‘sh gul qo‘rg‘onli, aktinomorf, besh a’zoli, gul kosacha barglari tutash emas, erkin; oq, sariq, kizil, ayrim hollarda havorang. changchilari ko‘p sonli, tugunchasi ustkidan ostkiga qadar, 5 xonali. gul formulasi: ca(5)5 co5 a∞ g∞. mevasi quruq yong‘oq, shirali danak, murakkab danak yoki yong‘oq meva. urug‘i endospermsiz, tarkibida yog‘, oqsil, ayrim hollarda, amigdalin glikozidi uchraydi. oila tarkibiga yevropa, osiyo va amerikaning o‘rta iklimli mintaqalarida tarqalgan mevali daraxtlarning aksariyat qismi kiradi. mevasi vitaminlar, karbonsuvlar, organik kislotalar, efir moylarga boy. shu sababli ular ozik-ovqat uchun muhim ahamiyatga ega. oila bir nechta kenja (kichik) oilalarga bo‘linadi. tobulg‘ilar kenja oilasi — spiraeloideae tobulg‘ilar kenja oilasi vakillari buta o‘simlik. barglari navbatlashib joylashgan, ayrim hollarda qarama-qarshi, gullari ko‘sh jinsli, aktinomorf, gul ko‘rg‘oni besh a’zoli, turli xil tuzilishli, gul to‘plamida toj barglari 5 ta, changchilari ko‘p, ayrim hollarda 10 ta yoki 5 ta, gul o‘rni tekis, tugunchasi ustki, mevasi to‘p barg. asosiy turkumi …

ta, barglari toq patsimon murakkab, urug‘chisi gul o‘rni bilan tutash, uning ichida ko‘p sonli danakchalar mavjud bo‘lib, undan yolg‘on meva shakllanadi. o‘zbekistonda bu turkumning g‘ovak na’matak (r. laxa), fedchenko na’matagi (r. fedtschenkoana), samarqand na’matagi (r. maracandica), itburun (r. canina) deb nomlangan turlari keng tarqalgan (25-rasm). ular vitaminlarga boy o‘simliklar bo‘lib, mevasi tarkibida a, b, c, d vitaminlari ko‘pligi tufayli qimmatli hisoblanadi. ko‘pgina madaniy atirgullar kelib chiqishiga ko‘ra tabiiy holda tarqalgan yovvoyi na’matak bilan bog‘liq. ularning oq atirgul (rosa alba), xitoy atirguli (r. chinensis), qirq og‘ayni (r. domestica), guli ra’no (r. multiflora) singari turlari gulxonalarda o‘stirilishidan tashqari muhim efir moyli o‘simliklardan hisoblanadi. qadim-qadim zamonlardan beri o‘rta osiyo xalqlari bu o‘simliklarning toj barglaridan har xil murabbolar va nihoyatda xushbo‘y ichimlik — gulob tayyorlashgan. maymunjon (rubus) turkumining 6 turi o‘zbekistonda o‘t o‘simliklarga boy tosh va shag‘al toshli aralash tuproqli tog‘ yonbag‘irlarida o‘sadi. ularning zangori maymunjon (rubus caesius), oddiy maymunjon (r. idaeus), qora maymunjon …

nglanadi. olmaning 30 dan ortiq madaniylashtirilgan turi ma’lum. turkumning keng tarqalgan turlaridan biri madaniy olma (malus domestica). guli qizg‘ish, oqish rangli, mevasi turli-tuman rang va ta’mli (26-rasm). olma o‘rta osiyo va yevropa mamlakatlarining muhim meva daraxtlaridan hisoblanadi. u qadim zamonlardan buyon o‘rta yevropada, xususan, gretsiya, italiya, shveytsariya mamlakatlarida tarqalgan. tropik mamlakatlarda olma u qadar qimmatli emas, chunki uning mevasi tez orada unsimon massaga ay-lanadi va bizning mamlakatlarimizdagidek shirin bo‘lmaydi. nok (pyrus) turkumining vakillari, asosan, o‘rta osiyo va kavkaz o‘lkalarida tarkalgan. turkumning 25 ga yaqin turidan o‘rta osiyoda 5 tasi yovvoyi holda uchraydi. olmadan gulning soxta yoki dasta to‘p gullarida uchrashi bilan farq qiladi. bu turkumning muhim turlaridan madaniy nok (pyrus domestica) hisoblanadi. baland bo‘yli daraxt, barglari yuraksimon yoki yumalok, uzun bandli, yaltiroq, chetlari qirqilmagan, muhim xo‘jalik ahamiyatiga ega bo‘lgan meva daraxti. 5.000 ga yaqin madaniylashtirilgan navlari ma’lum, o‘z ahamiyatiga ko‘ra olmadan so‘ng ikkinchi o‘rinda turadi. do‘lana (crataegus) turkumining vakillari ham …

us), bodom (amygdalus), shaftoli (persica), o‘rik (armeniaca) hisoblanadi. olxo‘rilar (prunus) turkumiga o‘zbekistonda olxo‘ri (p. domestica), tog‘ olchasi (p. divaricata), qizil sulton (p. insitida) kabilar kiradi. bular orasida olxo‘ri (r. domestica) muhim meva o‘simligi hisoblanadi. uni ajdodlarimiz (bundan 4.000 yil ilgari) olxo‘rilarning bir nechta yovvoyi turlarini chatishtirish yo‘li bilan hozirgi madaniy holatiga keltirishga muvaffaq bo‘lganlar. hozirgi kunda uning 200 dan ortiq navi ma’lum. gilos (cerasus avium), olcha (s. vulgaris), chiya (c. tianschanica) qabilar shular jumlasidan (27-rasm). bu turkumning barcha turlari ham aholi tomonidan sevib iste’mol qilinadi. bodom (amygdalus) — daraxt, ko‘pincha buta shaklida ham uchraydi. bu turkumning o‘rta osiyoda 9 turi keng tarqalgan. shu jumladan, a.communis, butasimon a. bucharica va a. spinosissima deb nomlangan turlari o‘zbekistonda yovvoyi holda keng tarqalgan. shular orasida a. communis madaniylashtirilgan bo‘lib, sanoat ahamiyatiga ega bo‘lgan texnik ekinlardan hisoblanadi. u hozirgi paytda markaziy osiyo mo‘g‘o‘liston, xitoy, aqsh, argentina, avstraliya, janubiy afrika mamlakatlarida o‘stiriladi. yovvoyi holda faqat o‘rta …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ra’nogullilar qabilasi— rosales"

1425980668_60229.doc ra’nogullilar qabilasi— rosales reja: 1. ra’nogullilar qabilasining tasniflanishi. 2. tobulg‘ilar kenja oilasi vakillarining tuzilishidagi o‘ziga xos xususiyatlar. 3. ra’nolar kenja oilasi vakillarining tuzilishi va ahamiyati. 4. olmalar kenja oilasi vakillarining tuzilishi va xalq xo‘jaligidagi ahamiyati. 5. olxo‘rilar kenja oilasi vakillarining tuzilishi va ahamiyati. 6. тошёраргуллилар qабиласи hаqида умумий маълумот. tayanch ibora va atamalar: aktinomorf, apokarp, sinkarp. qabilaga mansub turlar daraxt, buta va o‘tsimon o‘simliklar. barglari navbatlashib yoki qarama-qarshi joylashgan, oddiy yoki murakkab. gullari qo‘sh jinsli yoki alohida jinsli. gul qo‘rg‘oni 5 a’zoli. changchilari ko‘p. urug‘chisi apokarp, ayrim hollarda sinkarp. mevasi turli-tuman tuzilishli, (y...

Формат DOC, 960,0 КБ. Чтобы скачать "ra’nogullilar qabilasi— rosales", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ra’nogullilar qabilasi— rosales DOC Бесплатная загрузка Telegram