ayiqtovongullilar qabilasi — ranunculales

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425979504_60226.doc ayiqtovongullilar qabilasi — ranunculales reja: 1. ayiqtovondoshlar oilasi vakillarining tuzilishi va ahamiyati. 2. zirkdoshlar oilasi vakillarining tuzilishidagi o‘ziga xos xususiyatlar. 3. ko‘knordoshlar oilasi vakillarining tuzilishi va ahamiyati. tayanch ibora va atamalar: zigomorf, aktinomorf, etnomofil, alkaloid, nektarnik, parokarp. ko‘p yillik hamda bir yillik o‘t, o‘tsimon, daraxtsimon lianalar yoki, ayrim hollarda, tik o‘suvchi butalar va past bo‘yli daraxtlar shaklidagi o‘simlik. barglari navbatlashib, qarama-qarshi joylashgan, oddiy yoki murakkab, odatda, yon bargi bo‘lmaydiganlari ham uchrab turadi. guli juda xilma-xil. uchki yoki qo‘ltiq gul to‘plamlarida yakkama-yakka holda joylashgan, qo‘sh yoki alohida jinsli, aktinomorf yoki zigomorf tuzilishli. changchisi cheksiz, ayrim hollarda 3 ta yoki 6 ta bo‘ladi. urug‘chisi apokarp. mevalari har xil — yong‘oqcha, barg, rezavor meva, danak shakllarda. urug‘i endospermli, ayrim hollarda endospermsiz. bu qabilaga 8-10 oila mansub. shulardan biz quyida ayiqtovondoshlar (ranunculaceae) va zirkdoshlar (berberidaceae) oilalarining tavsifiga bir qadar batafsil to‘xtalib o‘tamiz. ayiqtovondoshlar oilasi — ranunculaceae oilaning 45 turkumga mansub 2.000 dan ortiq …

atda turli-tuman. ular orasida oq, sariq, havorang, och qizil, gunafsha va boshqa ranglilarini uchratish mumkin. qo‘sh gul qo‘rg‘onli, ayrim hollarda gul qo‘rg‘oni oddiy. changchisi ko‘p sonli, gul o‘rniga ost qismi bilan tutashgan. urug‘chisi 1-5 ta, ayrim hollarda ko‘p sonli, tugunchasi ustki. ayiqtovondoshlarning gul formulasi bir xil emas. masalan, ayiqtovonning gul formulasi: ca5 co5 a∞ g∞, boshqa turlarning gul formulasi bundan farq qiladi. mevasi to‘p urug‘, to‘pbarg yoki ko‘sakcha va faqat ayrim hollarda shirali meva shaklida. urug‘i endospermli. ayiqtovondoshlarning deyarli hammasi alkaloid, glikozidga boy bo‘lganligi tufayli dorivor o‘simliklar sifatida ishlatiladi. ayiqtovondoshlarning quyidagi turkumlari e’tiborga molik: sedana (nigella). bu bir yillik va, ayrim hollarda, ko‘p yillik o‘tsimon o‘simlik. uning o‘rta osiyoda 5 turi tarqalgan. biz uchun sedanananing ikki turi diqqatga sazovor. yovvoyi sedana (nigella integrifolia) bir yillik o‘t, bo‘yi 15-25 sm. kosacha barglari 5-8 ta, ikki labli. mevasi kalta, tukli. aprel-may oylarida gullab urug‘ beradi. adir va tog‘ zonalarida ekinlar orasida va …

eb nomlanuvchi turi tog‘ va tog‘ oldi zonalarida keng tarqalgan. bu o‘simlikni xalqimiz qadimdan qimmatbaho rang beradigan bo‘yoqbop o‘simlik sifatida biladi. parpi (aconitum) turkumining 160 turi yer yuzining shimoliy yarim sharida, ayniqsa tog‘li viloyatlarda tarqalgan. hamdo‘stlik mamlakatlarida 60 turi, shu jumladan o‘rta osiyoda uning 12 turi tog‘ zonasining butazor, daraxtzor va archazorlarida, daraxt va butalarning soya-salqin yerlari hamda mayin va shag‘al aralash tuproqlarida o‘sadi. oq parpi ko‘p yillik, ildizpoyali o‘t. bo‘yi 60-150 sm. barglari barmoqsimon qirqilgan. gullari monosimmetrik bo‘lib, shingil shaklidagi gul to‘plamlarida joylashgan. gulining formulasi: ca5 co8 a∞ g3. mevasi 3-5 mevabargdan shakllangan. iyul-avgust oylarida gullab urug‘laydi. tarkibida alkaloidlari bor dorivor o‘simlik sifatida ishlatiladi. ayiqtovon (ranunculus) turkumining yer yuzida 400 turi, shu jumladan 150 turi hamdo‘stlik mamlakatlarida, o‘rta osiyoda 65 turi keng tarqalgan. ayiqtovondoshlarning aksariyat qismi ko‘p yillik o‘t o‘simlik. barglari panjasimon bo‘lmali, ayrim hollarda butun. guli sariq, ayrim hollarda oq rangli, gul tuzilishi gemitsiklik, gulning formulasi ca5 c5 …

bu turkumning hamdo‘stlik mamlakatlarda tarqalgan 11 turidan 9 tasi o‘rta osiyoda uchraydi. ularning hammisi ko‘p yillik o‘t o‘simlik. gul formulasi: ca5 co∞ a∞ g∞. mevasi ko‘p urug‘li. o‘zbekistonda bu turkumning turkiston sug‘uro‘ti (a. chrysociatus) deb yuritiladigan turi zarafshon, oloy va turkiston tizma tog‘larining mayin tuproqli yonbag‘irlarida keng tarqalgan. u baland bo‘yli yirik sariq gulli, o‘ziga xos badbo‘y hid tarqatadi. meditsinada dori-darmon olish uchun ishlatiladigan adonizin shu o‘simlikdan olinadi. zirkdoshlar oilasi — berberidaceae zirkdoshlar oilasi vakillarining ginetseyi psevdo (yolg‘on) monomer tuzilishli tsiklik joylashgan, kam sonli (4-18 tagacha, ko‘pincha 6 ta) changchili, ular o‘z navbatida maxsus qopqoq yordamida ochiladi. oila nihoyatda geterogen, uning karpologiyasi palenologik tuzilishi gul, meva va urug‘ining tuzilishi, vegetativ organlarining ichki va tashqi tuzilishi bilan bir-biridan keskin farq qiladi. oilaning 12 turkumga mansub 600 dan ortiq turi yer yuzining turli iqlim sharoitlarida tarqalgan. oila vakillari asosan o‘rta iqlimli mintaqada uchraydi. ular ko‘p yillik o‘t va buta o‘simlik. barglari murakkab …

nbag‘irlarida o‘sadi (19-rasm). oilaning xarakterli vakili berberis vulgaris. ularning aksariyat qismi buta o‘simlik bo‘lib, barglarning bir qismi tikanga aylangan. gullari shingil, shoda shaklidagi to‘pgulga yig‘ilgan, sariq rangli. zirk chang iplarining harakati kishi e’tiborini o‘ziga jalb qiladi. unga beixtiyor tegib ketishingiz bilan ular egiladi va tuguncha tumshuqchasiga ohista tegib gulning changlanishi sodir bo‘ladi. mevasi rezavor, to‘q qizil, jigarrang yoki qizg‘ish tusda. zirkning mevasi oziq-ovqat sifatida, bo‘yoqbop va oshlovchi o‘simlik sifatida ishlatiladi. ko‘knorgullilar qabilasi — papaverales qabilaga mansub o‘simliklarning aksariyat qismi bir va ko‘p yillik tabiiy o‘simlik jamoalarining komponentlari. ularning bargi navbatlashib yoki qisman qarama-qarshi joylashgan, yon bargsiz. guli yakka yoki gul to‘plamlaridan o‘rin olgan, ikki jinsli, aktinomorf yoki ayrim hollarda zigomorf, qo‘sh jinsli gul qo‘rg‘onida kosacha barglari 2 ta, ayrim hollarda 3-4 tadan, ko‘pincha o‘simlikning gullash jarayonida to‘kiluvchan, toj barglari 4 ta, ayrim hollarda 6 ta yoki 8-12 tadan, ikki qator davra hosil qilgan holda joylashgan, changchilari cheksiz yoki 6-12 tadan, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ayiqtovongullilar qabilasi — ranunculales"

1425979504_60226.doc ayiqtovongullilar qabilasi — ranunculales reja: 1. ayiqtovondoshlar oilasi vakillarining tuzilishi va ahamiyati. 2. zirkdoshlar oilasi vakillarining tuzilishidagi o‘ziga xos xususiyatlar. 3. ko‘knordoshlar oilasi vakillarining tuzilishi va ahamiyati. tayanch ibora va atamalar: zigomorf, aktinomorf, etnomofil, alkaloid, nektarnik, parokarp. ko‘p yillik hamda bir yillik o‘t, o‘tsimon, daraxtsimon lianalar yoki, ayrim hollarda, tik o‘suvchi butalar va past bo‘yli daraxtlar shaklidagi o‘simlik. barglari navbatlashib, qarama-qarshi joylashgan, oddiy yoki murakkab, odatda, yon bargi bo‘lmaydiganlari ham uchrab turadi. guli juda xilma-xil. uchki yoki qo‘ltiq gul to‘plamlarida yakkama-yakka holda joylashgan, qo‘sh yoki alohida jinsli, aktinomorf yoki zigomorf tuzilishli. chang...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "ayiqtovongullilar qabilasi — ranunculales", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ayiqtovongullilar qabilasi — ra… DOC Бесплатная загрузка Telegram