o’sish jarayonlarining boshqarilish mexanizmi

DOC 44,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1425985478_60280.doc o’sish jarayonlarining boshqarilish mexanizmi reja: 1. fitogormonlar haqidagi ta’limotning rivojlanishi. 2. o’sish jarayonlarini tezlatuvchi moddalar va ularning turlari. 3. o’sish ingibitorlari va ularning turlari. 4. fiziologik faol sun’iy moddalar va ulardan foydalanish. tayanch so’zlar: fitogormonlar, auksinlar, gibberellinlar, sitokininlar, abssizinlar, etilen, o’stiruv moddalar, o’simlik gormonlari, kimyoviy tarkibi, meristematik to’qimalar, xolodniy, vent, kegel, kurosava, yabuta, kross, gibberellin kislotasi, foydalanish, samaradorligi, gibbersib, retordant. o’simlik gormonlari yoki fitogormonlar – o’simlik tanasida juda oz miqdorda (10-13 – 10-5 mol/l) hosil bo’ladigan faol moddalar bo’lib, fiziologik jarayonlarning boshqarilishida ishtirok etadi. bu moddalar yordamida hujayralar, to’qimalar va organlar o’rtasidagi o’zaro aloqa amalga oshadi, hamda o’simliklarning o’sish jarayoni tartibga solinadi. fitogormonlar haqidagi ta’limot xx asrning 30-yillarida n.g.xolodniy va v.v. vent tomonidan yaratilgan. ular o’simliklarning o’sishining gormonal nazariyasini taklif etdilar. keyingi yillarda auksinlar, gibberellinlar, sitokininlar, abssizinlar, etilen va boshqalar mavjudligi aniqlandi. fitogormonlarni 1983 yilda boysen-yensen va 1963 yilda e.sinnot «o’stiruvchi moddalar» deb atashni taklif etadi. keyingi yillarda ular …

vin fikr yuritgan. u o’simliklar harakatining (tropizmlar) mexanizmini o’rganish maqsadida etiollangan maysalarga bir tomondan yorug’lik ta’sir ettiradi. maysalar poyasining uchki qismi yorug’likka tomon egiladi. poyaning uchki qismi (3-4 mm) yorug’lik o’tkazmaydigan qora qog’oz bilan o’rab qoyilganda esa maysalar egilmaydi va to’g’ri o’sa boshlaydi. maysalarning uchki qismini ochiq koldirib boshqa hamma qismini qora qog’oz bilan uraganda ham ular yorug’likka tomon egiladi. shuning uchun ch.davrin maysalarning uchki qismi yorug’likni faol sezuvchi va sensorlik funksiyasini bajaradi, chunki o’simliklarning o’sish nuqtalarida qandaydir moddalar hosil bo’ladi va ularga yorug’lik ta’sir etadi degan xulosaga keladi. auksin grekcha «auxano» - o’sish ma’nosini bildiradi. birikma ko’pincha geteroauksin (c10h9o2) deb ataladi. u o’simliklar poyasi va ildizlarining uchki o’suvchi qismlarida hosil bo’ladi va boshqa organlarga ko’chiriladi. nh indolil–3-sirka kislota: ch2 – cooh o’simliklar tarkibida auksinlar erkin va bog’langan holda uchraydi. o’sishga faqat erkin holdagi auksinlar ta’sir etadi. bog’langan auksinlarning fiziologik tabiati aniqlangan emas. auksinlar o’simliklardagi muhim fiziologik jarayonlarda ishtirok etadi. …

ri biologik faollikka ega bo’lib, o’simliklarning o’sishida muhim rol oynaydi. 1926 yilda yapon olimi ye. ko’rosava sholining haddan tashqari tez o’sib ketishiga, sholida parazit holda yashaydigan gebberella zamburug’ining tanasidan ajraladigan moddalar sababchi ekanligini aniqladi. 1938 yilda esa t. yabuta va sumiqilar birinchi marta gibberella zamburig’idan gibberellinni sof kristall holida ajratib oldilar va gibberellin (ga) deb nom berdilar. gibberellin kislotaning strukturaviy formulasini 1954 yilda ingliz olimi b.kross aniqladi. shu yildan boshlab avvalo aqsh va angliyada keyinchalik boshqa mamlakatlarda gibberellinlardan qishloq xo’jaligida foydalanila boshlandi. hozirgi vaqtda gibberellinlarning 60 dan oshiq xili borligi aniqlangan. bularning ichida eng ko’p o’rganilganlari: a1 - c19h24o6 a2 - c19h26o6 a3 - c19h22o6 a4 - c19c24o5 a3 – gibberellin kislotasi boshqalariga nisbatan faol xususiyatga ega bo’lganligi uchun ko’proq ishlatiladi. gibberellinlar asosan barglarda sintezlanadi. yorug’lik ularning sintez jarayonini kuchaytiradi. hosil bo’lgan gibberellinlar floema va ksilema oqimi bilan o’simlik tanasining boshqa qismlariga tarqaladi. ular asosan o’simliklarning yer ustki qismidagi meristematik …

tokininlar. bu guruhga kiruvchi fitogormonlar asosan hujayralarning bo’linishini faollashtiradi. shuning uchun ham ular sitokininlar deb nom oldi. ularni 1955 yilda birinchi marta k. miller va f. skug seld spermasidan ajratib oldilar. bu birikmalar kristall holda ajratib olingandan keyin ular 6– furfurilaminopurin (ketin) ekanligi aniqlandi (c10h9n5o). keyinchalik ketin tabiiy sitokininlar guruhiga kirmasligi aniqlandi. 1964 yilda d. letam makkajo’xorining xom donidan tabiiy sitokinin-zeatinni ajratib oldi. h ch=oh c=c nh ---s h2 ch3 n nh n nn zeatin tabiiy sitokininlar ildizda hosil bo’lib o’simlik ksilema shirasining oqimi bilan yuqoriga ko’tariladi. sitokininlar o’simliklar hujayrasining bo’linishini jadallashtirish bilan bir qatorda boshqa jarayonlarda ham faol ishtirok etadi. ular o’sishdan to’xtagan va qari barglarda modda almashinuv jarayonini faollashtiradi: ya’ni tez qarishdan saqlaydi, sarg’ayib qolgan barglarni qaytadan yashil rangga kiritish xususiyatiga ega. (a.l.kursanov, o.n. kulayeva). bularning ta’siridan barglarda oqsil, nuklein kislotalari va xlorofillning miqdori ortadi. o.n.kulayevaning (1982) ko’rsatishicha, sitokinin ta’siridan hamma shakldagi rnklarning sintezi tezlashadi. abssizinlar. bu birikmalar …

abssiz kislotasi - o’sishni to’xtatuvchi garmonlar deb atalgan (c15h20 o4). mevalarning pishishini, barglarning qarishini tezlashtiradi, o’simliklarga noqulay sharoit omillari (ayniqsa suv yetmaganda) ta’sir etganda abk tez to’planadi va og’izchalarning yopilishi, transpirasiya tezligining pasayishiga sabab bo’ladi. umuman bu garmonlar (abk) o’stiruvchi moddalarning (auksinlar, sitokinlar va gibberellinlar) antogonistlari hisoblanadi. etilen. etilen ham o’simliklarda hosil bo’ladigan tabiiy birikmadir. etilenning (ch2 =ch2) fiziologik ta’sirini birinchi marta 1901 yilda d.n.nelyubov yozgan edi. keyinchalik y.v.rakitin tabiiy etilenning o’simliklardagi fiziologik ahamiyatini har tomonlama o’rganib, u mevalarning pishishida ishtirok etadigan gormon, degan fikrni ilgari surdi. etilen mevalarning pishishini, meva va barglarning to’kilishini tezlashtiradi, poya hamda ildizlarning o’sishini to’xtatadi. hujayralarning bo’linish va cho’zilish fazalarining faolligini so’saytiradi, umuman qarish jarayonlarini jadallashtiradi. chunki u asosan qariyotgan barglarda va mevalarda ko’p sintezlanadi. fiziologik faol sun’iy moddalar qishloq xo’jaligida fiziologik faol moddalarning sun’iy shakllaridan foydalanish yildan yilga oshmoqda. ular asosan bir necha yo’nalishda: 1) o’sish va rivojlanishni tezlashtirish, 2) o’sishni to’xtatish va pishishni …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’sish jarayonlarining boshqarilish mexanizmi" haqida

1425985478_60280.doc o’sish jarayonlarining boshqarilish mexanizmi reja: 1. fitogormonlar haqidagi ta’limotning rivojlanishi. 2. o’sish jarayonlarini tezlatuvchi moddalar va ularning turlari. 3. o’sish ingibitorlari va ularning turlari. 4. fiziologik faol sun’iy moddalar va ulardan foydalanish. tayanch so’zlar: fitogormonlar, auksinlar, gibberellinlar, sitokininlar, abssizinlar, etilen, o’stiruv moddalar, o’simlik gormonlari, kimyoviy tarkibi, meristematik to’qimalar, xolodniy, vent, kegel, kurosava, yabuta, kross, gibberellin kislotasi, foydalanish, samaradorligi, gibbersib, retordant. o’simlik gormonlari yoki fitogormonlar – o’simlik tanasida juda oz miqdorda (10-13 – 10-5 mol/l) hosil bo’ladigan faol moddalar bo’lib, fiziologik jarayonlarning boshqarilishida ishtirok etadi. bu moddalar ...

DOC format, 44,5 KB. "o’sish jarayonlarining boshqarilish mexanizmi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’sish jarayonlarining boshqari… DOC Bepul yuklash Telegram