vitaminlar haqida umumiy tushuncha

DOCX 11 стр. 414,3 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 414,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

30. jinsiy gormonlar. erkaklar va ayollar jinsiy bezlaridan steroid tabiatli 10 dan ortiq gormonlar ishlanib chiqadi, ular jinsiy gormonlar deb yuritiladi. bu gormonlar erkaklik jinsiy gormonlari-androgenlar , ayollik jinsiy gormonlari-estrogenlar va sariq tana gormonlari guruhlariga bo’linadi. testesteron-150c da suyuqlanadigan kristall modda. eritmasi optik aktivlikka ega. uning odam tanasidagi o’rtacha miqdori 21,6 mg% ni tashkil qiladi. u, umumiy metabolitik jarayonga, ayniqsa nuklein kislota va oqsillar biosinteziga kuchli ta’sir etadi. organizmda uning miqdori kamaysa, oqsil miqdori ham kamayib, tanani yo’g’ bosishi va boshqa o’zgarishlar kuzatiladi. shunindek, u yosh bo’g’inlarda jinsiy belgilar shakllanishini ta’minlaydi. estradiol ayollar jinsiy bezlari funksiyasini kuchytiradi. u asosan tuxumdonlarda ishlab chiqariladi (1 kecha-kunduzda 1 mg ajraladi). bu organizmning umumiy rivojlanishiga xuddi testesteron kabi ta’sir ko’rsatadi, ikkilamchi jinsiy belgilar paydo bo’lishini ta’minlaydi. uning miqdori kam bo’lganda menstruatsiya sikli buziladi, homila tushib ketishi, semirib ketishi kuzatiladi. estradiol ugkevodlar, oqsillar va nuklein kislotalar almashinuviga ta’sir ko’rsatadi, trikarbon kislotalar sikli fermentlarining aktivligini oshiradi. …

2 / 11

ing buzilishi qandli diabet kasalligining kelib chiqishiga olib keladi. organizmga yod moddasining yetishmasligi endometrik bo’qoq kelib chiqishiga olib keladi. natijada qalqonsimon bez kattalashadi va bo’yinning oldingi qismida shish hosil qiladi. bu kasallik ko’pincha buloq suvini iste’mol qiluvchi aholi orasida ko’p uchraydi. organizmga qo’shimcha yod berib, bukasallikning oldini olish mumkin. qalqonsimon bezning tiroksin gormonini ortiqcha ishlab chiqarishi natijasida tireotoksikoz kasalligi kelib chiqadi. bu kasallik bazedov kasalligi ham deb yuritiladi. ba’zan qalqonsimon bezning kattalashib bo’yinning oldingi sohasi bo’rtib chiqadi. bunday bemorlarda uyqusizlik, ko’zning chaqchayishi, ko’p terlash, asabiylashuv, yurak bezovtaligi kuzatiladi. 32. vitaminlar haqida umumiy tushuncha. vitaminlar barcha tirik organizmlarning hayot faoliyati bir me’yorda kechishi uchun zarur bo’lgan biologik faol moddalardir. ularning nomi ham shundan kelib chiqqan (vitos-latincha hayot demakdir). ular hujayrada juda ko’p miqdorda bo’ladi. lekin ko’pchiligi kofermentlar sifatida muhim biokimyoviy reaksiyalarda bevosita ishtirok etadi. ayrimlari nerv impulslari o’tishida, ko’rish akti sodir bo’lishida va boshqa fiziologik jarayonlarda muhim rol o’ynaydi. vitaminlar tuzilishi …

3 / 11

iga, jismoniy mehnat darajasiga va boshqa fiziologik holatlarga qarab o’zgarib turadi. shuningdek, organism kasallik davrida anchagina ko’p miqdorda vitamin talab qiladi. agar odam organizmida biror vitamin yetishmasa, u yoki bu xildagi kasallik kelib chiqadi. bunday kasalliklar gipovitaminoz, avitaminoz deb nomlanadi. lekin turmushda avitaminoz juda kam uchraydi. ayrim hollarda bir necha vitamin yetishmasligidan poliavitaminoz yoki ularning ko’p miqdorda iste’mol qilinishidan gipervitaminoz kasalligi ham kelib chiqadi. vitamin tabiatiga ega bo’lgan ayrim moddalar tarkibi va tuzilishi jihatidan bir-biridan ma’lum darajada farq qiladi, lekin ularning biologik ta’siri bir xil, albatta, aktivligi har xil bo’ladi. bunday hodisa vitameriya deb, o’xshash ta’sirga ega bo’lgan moddalar vitamerlar deb nomlanadi. masalan, d vitaminning 5ta vitameri- d2, d4, d3, d5 va d6. a vitaminnig 2ta vitameri- a1 va a2 bor va hokazo. lekin b guruh vitaminlar bunga kirmaydi. 33.yog’da eriydigan vitaminlar yog’da eriydigan vitaminlarga a,d,k,e va f vitaminlar guruhi kiradi. ular yog’da va organic erituvchilarda yaxshi eriydi. bu guruh …

4 / 11

rayonida katta rol o’ynaydi. ular asosida ko’rish jarayonini namoyon etuvchi rodopsin moddasining rotinal qismi hosil bo’ladi. ammo a gipervitaminozi ham xavfli – suyaklarni mo’rtligiga olib keladi. a vitamin kimyoviy jihatdan to’yinmagan halaqali bir atomli birlamchi spirtdir. uning fiziologik faol ikkita vitameri –a1 va a2 ma’lum. a vitaminning tarkibi β-ionon halqa, ikkita izopren qoldiq va birlamchi spirt guruhidan tarkib topgan: 34. e vitamini –tokoferol ko’payish vitamini, u kimyoviy tabiatiga ko’ra uzun yon zanjir tutuvchi halqali spirt bo’lib, odatdagi sharoitda rangsiz, moysimon suyuqlik. organik erituvchilarda yaxshi eriydi, kimyoviy ta’sirlarlarga nisbatan barqaror bo’lsa ham, ultrabinafsha nurlar ta’sirida tez parchalanib ketadi. tabiiy manbalardan e vitamini aktivligiga ega bo’lgan bir necha xil moddalar olingan. shulardan uch xili biologik aktivlikka ega, ular α-, β-, γ-tokoferollar deb ataladi. quyida α-tokoferolning formulasi keltirilgan: formulasitokoferollar xroman hosilasidir: tabiatda uchraydigan tokoferollar ko’p bo’lsa ham α-, β-, γ-tokoferollar (yunoncha tokos-bola tug’ilishi, fero-tashiyman degan ma’noda) biologik ahamiyatga ega hisoblanadi. ularning hammasi ham …

5 / 11

r organizmda yetishmasa ikki komponentli fermentlar aktivligi tamoman susayib, ayrimlari mutlaqo sezilmasligi mumkin. shuning uchun ham bu vitaminlarga xos avitaminozlar moddalar almashinuvida chuqur o’zgarishlar keltirib chiqaradi. agar ular o’z vaqtida davolanmasa, yomon oqibatlarga olibkeladi. meva-sabzavotlar va boshqa o’simliklar vitaminlarning asosiy manbai hisoblanadi. b1 vitamini – tiamin (anevrin, aneyrin) oq kristall modda, kimyoviy tabiatiga ko’ra pirimidinning tiazolli hosilasidir: r= h, b1 tiaminmonofosfat kokarboksilaza 1906 yil eykman 1 marta aniqlagan. kimyoviy tuzilishini 1936 yili uilyams va greve aniqlaganlar. o’sha yili uilyams sintezini amalga oshirgan. b1 piruvatdekarboksilaza tarkibiga tiaminpirofosfat shaklida kiradi. b1 ning fosfat efiri maxsus oqsil bilan birikkan holda piruvatdekarboksilazani hosil qiladi, u esa pirouzum kislotani ( ся3с о с о о я) sirka aldegidi va karbonat angidridigacha parchalaydi. 36. b-vitaminlar.(tiamin, riboflavin….) b1 vitamini – tiamin (anevrin, aneyrin) oq kristall modda, kimyoviy tabiatiga ko’ra pirimidinning tiazolli hosilasidir: r= h, b1 tiaminmonofosfat kokarboksilaza b2 vitamini –riboflavin to’q –sariq rangli kristall modda. u 1879 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "vitaminlar haqida umumiy tushuncha"

30. jinsiy gormonlar. erkaklar va ayollar jinsiy bezlaridan steroid tabiatli 10 dan ortiq gormonlar ishlanib chiqadi, ular jinsiy gormonlar deb yuritiladi. bu gormonlar erkaklik jinsiy gormonlari-androgenlar , ayollik jinsiy gormonlari-estrogenlar va sariq tana gormonlari guruhlariga bo’linadi. testesteron-150c da suyuqlanadigan kristall modda. eritmasi optik aktivlikka ega. uning odam tanasidagi o’rtacha miqdori 21,6 mg% ni tashkil qiladi. u, umumiy metabolitik jarayonga, ayniqsa nuklein kislota va oqsillar biosinteziga kuchli ta’sir etadi. organizmda uning miqdori kamaysa, oqsil miqdori ham kamayib, tanani yo’g’ bosishi va boshqa o’zgarishlar kuzatiladi. shunindek, u yosh bo’g’inlarda jinsiy belgilar shakllanishini ta’minlaydi. estradiol ayollar jinsiy bezlari funksiyasini kuchytiradi. u...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (414,3 КБ). Чтобы скачать "vitaminlar haqida umumiy tushuncha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: vitaminlar haqida umumiy tushun… DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram