fotosintezning qorong‘ilik bosqichi

DOC 45.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1425983824_60255.doc fotosintezning qorong‘ilik bosqichi fotosintezning ikkinchi bosqichi - qorong‘ilik bosqichi deyiladi. chunki bu bosqichda boradigan reaksiyalar yorug‘lik talab qilmaydi va so2 ning о‘zlashtirilishi bilan tavsiflanadi. yorug‘lik bosqichining asosiy mahsuloti bо‘lgan atf va nadfn, lar karbonat angidridning о‘alashtirylib uglevodlar hosil bо‘lishida ishtirok etadi : yorug‘lik karbonat angidridniig о‘zlashtirilishi ham oddiy jarayon emas. u juda kо‘p biokimyoviy reaksiyalarni о‘z ichiga oladi. bu reaksiyalarniig xususiyatlpri tо‘fisida batafsil ma’lumotlar biokimyoning' yaigi usul-larini qо‘llash natijasidagina olindi. hozirgi paytdaso2 ni о‘zlashtirishning bir necha yо‘li aniklangan: i) s3 yо‘li (kalvin sikli); 2) s4yо‘li (xetch va slek sikli) va boshqalar. fotosintezning s3 yо‘li. fotosintez jarayonida so3 ii о‘:pash-|irits| yо‘lini 1946-1956 yillarda kaliforiiya dorilfununida amerikalik bioximik. m.kalvin va uning xodimlari aniqladilar. shuning uchun ham u kalvin sikli deb ataladi. keyingi yillardagi izlanishlarning natijalari kursatishicha, bu sikl hamma о‘simlikyaarda sodir bо‘ladi. birinchi asosiy vazifa so2 о‘zlashtirilishi oqibatida vujudga keladigan dastlabki organik moddani aniqlash edi. aytish lozimki, mazkur jarayonda hosil bо‘ladigan …

iiyerat kislotasida, qolganlari esa boshqa moddalar tarkibida topildi. bir daqiqadan keyin esa nishonlangan "s bir qancha organik va aminokislotalar tarkibida qayd etildi. shunday qilib, karbonat angidridning о‘zlashtirilishi natijasida hosil bо‘ladigan dastlabki modda fosfoglitserat kislota ekanligi ma’lum bо‘ldi. m.kalvin nishonlangan r31 va s14 dan foydalanish natijasida fosfoglitserat kislotasining hosil bо‘lish yо‘lini ham aniqladi. uning nazariyasi bо‘yicha so2 ning dastlabki о‘elashtirilishi uchun akseptorlik vazifasini ribuloza - 1,5difosfat bajaradi: ribuloza-1,5 difosfatenol shakli karbonat angidridni biriktirishi natijasida olti uglerodli beqaror oraliq modda hosil bо‘ladi va u darhol suv yerdamida parchalanadi hamda 3-fosfoglitserat kislotasi hosil bо‘ladi. bu reakiiya ribulozadifosfatkarboksilaza fermentining ishtirokida sodir bо‘ladi. dastlabki organik modda - 3 - fasfoglitserat kislotasidan iborat bо‘lganligi uchun fotosintezning s3 yо‘li deyiladi. xloroplastlarda hosil bо‘lgan 3 - fosfoglitserat kislotasidan xloroplastlarda yoki hujayra sitoplazmasida boshqa uglevodlar: oddiy, murakkab shakarlar va kraxmal sintezlanadi. bu jarayonda (ya’ni kalvin siklida) yorug‘lik bosqichida hosil bо‘lgan 12nadfn2 va 18 atf sarflanadi. m.kalvin sikli bо‘yicha fotosintez …

an s14 dastlab bu kislotalarning tо‘rtinchi uglerodida tо‘planadi va faqat keyinchalik fosfoglitserin kislotasining birinchi uglerodida paydo bо‘ladi. m.xetch, k.slek va boshqa olimlarning kо‘rsatishicha, bu siklda s02ning akseptorlik vazifasini fosfoyenolpiruvat kislotasi bajaradi: kо‘pchilik bir pallali va ayrim ikki pallali о‘simliklar bargidagi nay va tola boylamlari atrofida bir qator xloroplastlarga ega hujayralar bо‘lib (ular obkladka hujayralari deb yuritiladi), ularda fotosintez s3 yо‘li bilan (kalvin sikli) sodir bо‘ladi. bargning mezofill qatlamini hosil qilgan hujayralarida esa fotosintez s4 yо‘li bilan (xetch va slek sikli) sodir bо‘ladi. bu о‘simliklarning obkladka hujayralarida joylashgan xloroplastlar yirikroq bо‘ladi va ular lamellyar tuzilishga ega bо‘lib, granalari bо‘lmaydi. mezofill hujayralardagi xloroplastlar asosan granulyar tuzilish xususiyatiga ega. makkajо‘xori bargidagi umumiy xloroplastlarning 80 foizi mezofill hujayralariga va qolgan 20 foizi obkladka hujayralariga tо‘g‘ri keladi. mezofill xujayralaridagi xloroplastlarda xetch va slek sikli bilan hosil bо‘lgan dastlabki uglevodlar (oksaloatsetat va malat kislotalari) naylarga va obkladka hujayralariga о‘tkaziladi. obkladka hujayralaridagi xloroplastlarga utgan tо‘rt uglerodli birikmalar …

so2 dan xam foydalanadi. shuning uchun xam s4 о‘simliklari qurg‘oqchilikka, shо‘rlikka nisbatan chidamli bо‘ladilar. bunday о‘simliklar odatda yorug‘likni sevuvchan bо‘ladilar va sutka davomida qancha ueaytirilgan kun bilan ta’sir etgirilsa, shuncha organik moddalar kо‘p hosil bо‘ladi. fotosintezning sam yо‘li ontogenezning kо‘pchilik davri juda qurgoqchilik sharoitida о‘tadigan о‘simliklarda fotosintez s4 yо‘li bilan borib, ular asosan, kechasi (og‘izchalar ochiq vaqgda) so2 ni yutib oladi va olma kislotasi (malat)ni tо‘playdi. chunki kunduz kunlari og‘izchalari tо‘la yopiq bо‘ladi. ogazchalarning yopiq bо‘lishi ularni tanasidagi suvning transpiratsiya uchun sarflanishidan saqlaydi. kechasi og‘izchalar ochiq bо‘lganda kabul qilingan so2 va nafas olish jarayonida ham ajralib chiqan so2 lar fermentlar (fep-karboksilaza) yordamida fosfoyenolpiruvat bilan birlashib oksaloatsetat (osk) hosil bо‘ladi. oksaloatsetat kislotasi esa nadf yordamida malatga" aylanadi va hujayra vakuolalarida tо‘planadi. kunduzi xavo juda issiq va og‘izchalar yopiq paytida malat sitoplazmaga о‘tadi va u yerda malatdegidrogenaza fermenti yordamida so2 va piruvatga parchalanadi. hosil bо‘lgan so2 xloroplastlarga о‘tadi va kalvin sikli bо‘yicha …

n tubdan farq qiladi. yorug‘likda nafas olish jarayonida uchta organoid: xloroplastlar, peroksisomalar va mitoxondriyalar ishtirok etadilar (35-chizma). yorug‘liqda nafas olish xloroplastlarda boshlanadi. fotosintez jarayonida oraliq mahsulot sifatida glikolat kislotasi ajraladi: glikolat xloroplastlardan peroksisomalarga о‘tadi va tashqaridan qabul qilinadigan kislorod yordamida to glioksilat kislotasigacha oksndlaiadi: oraliq mahsulot sifatida ajralgan vodorod peroksid katalaza fermenti yordamida parchalanadi. glioksilat aminlanish yо‘li bilan glitsinga aylanadi: hosil bо‘lgan glitsin mitoxondriyalarga о‘tkfziladi va u yerda ikki molekula glitsindan serin hosil bо‘ladi va so2 ajraladi. serin yana peroksisomalarga о‘tkaziladi va oraliq reaksiyalar natijasida glitserat kislotasi hosil bо‘ladi. keyinchalik glitserat xloroplastlarga о‘tkaziladi va kalvin siklida ishtirok etadi. bujarayon glikolat kislotasining xosil bо‘lishidan boshlangani uchun glikolatli yо‘l ham deyiladi. bu yо‘l s3 о‘simliklarida sezilarli darajada sodir bо‘ladi. ayrim hollarda yerug‘likda nafas olish jarayonining jadalligi fotosintez jadalligining 50 foizgacha yetadi. lekin bu jarayon s о‘simliklarida yaxshi sezilmaydi. chunki ajralib chiqqan so2 meuofill hujayralarida ushlanib, fosfoyenolpiruvat(fep) bilan qо‘shilish natijasida oksaloatsetat va malat …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fotosintezning qorong‘ilik bosqichi"

1425983824_60255.doc fotosintezning qorong‘ilik bosqichi fotosintezning ikkinchi bosqichi - qorong‘ilik bosqichi deyiladi. chunki bu bosqichda boradigan reaksiyalar yorug‘lik talab qilmaydi va so2 ning о‘zlashtirilishi bilan tavsiflanadi. yorug‘lik bosqichining asosiy mahsuloti bо‘lgan atf va nadfn, lar karbonat angidridning о‘alashtirylib uglevodlar hosil bо‘lishida ishtirok etadi : yorug‘lik karbonat angidridniig о‘zlashtirilishi ham oddiy jarayon emas. u juda kо‘p biokimyoviy reaksiyalarni о‘z ichiga oladi. bu reaksiyalarniig xususiyatlpri tо‘fisida batafsil ma’lumotlar biokimyoning' yaigi usul-larini qо‘llash natijasidagina olindi. hozirgi paytdaso2 ni о‘zlashtirishning bir necha yо‘li aniklangan: i) s3 yо‘li (kalvin sikli); 2) s4yо‘li (xetch va slek sikli) va boshqalar. fotosintezning...

DOC format, 45.0 KB. To download "fotosintezning qorong‘ilik bosqichi", click the Telegram button on the left.

Tags: fotosintezning qorong‘ilik bosq… DOC Free download Telegram