alisher navoiy qarashlarida ta’lim konsepsiyasi va bugungi kun ta’lim tizimiga uning targ’iboti

DOCX 9 pages 21.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.5 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

alisher navoiy qarashlarida ta’lim konsepsiyasi va bugungi kun ta’lim tizimiga uning targ’iboti. kalit so’zlar: zamonaviy ta’lim tizimi, milliy qadriyatlar, ma’naviy meros, milliy dastur, komil inson, yuksak ma’naviy ozuqa, ma’naviy quvvat. annotatsiya :ushbu maqolada buyuk alloma navoiy merosiga bo’lgan e’tibor, bu boradagi ishlarni yanada rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlar, navoiy qarashlaridagi ta’lim, madaniyat, ma’naviyat konsepsiyalari va ularning bugungi kun ta’lim tizimidagi tar’g’iboti yoritilgan. oʼzbekistonning taraqqiyot yoʼli, bu - demokratik huquqiy davlat, ijtimoiyyoʼnaltirilgan bozor iqtisodiyoti va kuchli fuqarolik jamiyatini barpo etishga qaratilgan keng koʼlamli islohotlar yoʼlidir.bugungi kunda yangicha demokratik qadriyatlar va tamoyillarga asoslangan munosabatlar shakllanib bormoqda. har bir xalq, har bir millatning ertangi kuni bugun voyaga yetayotgan avlod taqdiri bilan uzviy bogʼliqdir. mamlakatimizda istiqlolning ilk yillaridayoq taʼlimtizimini rivojlantirishga davlat siyosati darajasida eʼtibor qaratildi. mamlakatimizda kadrlar tayyorlash milliy dasturining qabul qilinishi va ushbu dastur asosida olib borilgan islohotlar natijasida taʼlim sifati va samaradorligikeskin oshdi. taʼlim muassasalarining moddiy-texnik bazalari mustahkamlandi. shuniqoniqish bilan aytish mumkinki, zamonaviy taʼlim …

2 / 9

yotimizning tengsiz namoyondasi, mumtoz shoir va alloma , so’z mulkining sultoni hazrat alisher navoiyning ijodini ham yangicha nigoh bilan o’rganishga ham ehtiyoj tug’ildi. butun faoliyatini xalqning farovonligi, ma’naviy kamoli, insonning baxt-saodati uchun kurashga bag’ishlagan navoiyning merosi milliy ma’naviyatimizning ulkan bir boyligidir. alisher navoiyning komil insonni shakllantirishga oid fikrlari, ta’limiy-axloqiy qarashlari milliy pedagogik fikr taraqqiyotida muhim ahamiyat kasb etadi. alisher navoiyning ma’naviy merosi, xususan uning ma’rifiy qarashlarining pedagogika fani nuqtai nazaridan yangicha ilmiy tahlil qilish imkoniyati va ayni zamonda zaruriyati tug’ildi. allomaning komil inson haqidagi qarashlari uning hayoti davomida yozib qoldirgan barcha asarlariga singdirilgan bo’lsada, haqiqiy tom ma’nodagi komil insonni uning “xamsa” asari obrazlari, personajlari orqali uchratamiz. “hayrat-ul abror” “xamsa”ning birinchi dostoni bo’lib uni navoiy 42 yoshida yozgan. demak, insonning yetuklik yoshigacha orttirgan tajribalari, hayot saboqlari ushbu asarning bosh mavzusidir. asardan joy olgan hikoyatlarning barchasida insoniylik, alloma tasavvuridagi komil inson qiyofasi, uning insoniyat oldidagi burchi nimalardan iborat bo’lishi haqida juda ko’p …

3 / 9

yuksaltirishda, jam iyatimizda ezgu insoniy fazilatlami kamol toptirishda shunchalik qudratli m a’rifiy qurolga ega bo‘lamiz” .[2] navoiy asarlarida insonning salbiy va ijobiy tomonlari: yaxshilik va yomonlik, sahiylik va xasislik, saxovat va jaholat, shafqat va razillik , donishmandlik va nodonlik, toʼgʼrisoʼzlik va riyokorlik, rostgoʼylik va yolgʼonchilik, haqiqiylik va poraxoʼrlik, odoblilik va beadablik va boshqalar taqqoslanib, ijobiy xislatlar targʼib etilib, salbiy xislatlar qoralanadi. navoiy insonga, avvalo, uning hayotidagi faoliyatiga, kasb-hunariga, jamiyatdagi foydali ishlari natijasiga qarab baho bergan. yaxshilikning, odamiylikning mezoni-bu xalq manfaati uchun ishlash, xalq gʼam- tashvishi bilan yashashdir.olimning ijodida ilmga, ilm ahliga ehtirom asosiy oʼrinni egallaydi. oʼz ilmidan boylik, amal olish uchun foydalanadiganlarni johil kishilar sifatida koʼradi va tanqid qiladi: “ johil agar ulduru olim budur, olim emas, oʼziga zolim budur. - ilmni kim vositai joh etar, -oʼzini-yu xalqni gumroh etar.” .[3] navoiy insonning muhim fazilatlaridan biri - bu bilimdonlik ekanligini taʼkidlaydi. chunki, xalqimizning oʼziga xos fazilatlaridan biri shuki, xoh shoh …

4 / 9

son, jamiyat manfaati uchun foydali kishi boʼlib yetishishida taʼlim va tarbiyani yetakchi omillardan biri deb hisoblaydi. toʼgʼri yoʼlga qoʼyilgan tarbiya insonda yaxshi xulq va xislatlarning shakllanishiga izchil yordam beradi. shoir taʼlim-tarbiyani barkamol inson xislatlarini shakllantirishda yetakchi omil sifatida taʼkidlaydi. navoiy obrazlar taʼrifi misolida turli ijobiy xislatlarni tarbiyalash, shakllantirish jarayonini ham tasvirlaydi, hamda xalq farzandlarini shunday xislatli kishilar boʼlishga chaqiradi. masalan, «hayrat ul-abror» dostonining odoblilik odati toʼgʼrisidagi oltinchi maqolotida, qanoat haqidagi yettinchi maqolotida, rostlik taʼrifidagi oʼninchi maqolotida, bulutdek foyda keltiruvchi odamlar haqida, ilm osmonining yulduzlaridek baland martabalilik haqidagi maqolotida «hotam toyi» hikoyasida ijobiy xislatlarni ulugʼlash bilan birgalikda, baʼzi salbiy xislatlarga ham qiyosiy taʼriflar berib oʼtadi. masalan, odob toʼgʼrisidagi oltinchi maqolotida shunday deydi: “boʼlmas adabsiz kishilar arjumand, past etar ul xaylni charxi baland. tarki adabdin biri kulgu durur, kulgu adab tarkiga belgu durur”.[4] аlisher navoiy oʼzining hayoti va ijodida inson hayotining negizi boʼlgan maʼnaviy-axloqiy tarbiyaga katta ahamiyat beradi. yosh avlodga taʼlim- tarbiya …

5 / 9

ik deb qoralaydi. shu sababli shoir oʼsha davrdagi qonqardoshlar oʼrtasidagi urushlar va ijtimoiy falokatlarga qarshi bosh koʼtarib, yovuzlikning butun mudhish oqibatlarini jonli misollarda koʼrsatib beradi. аxloq gʼoyasi yosh avlod maʼnaviyati va yetukligining asosi hisoblanadi. har bir kishi hayotga oʼzining insoniy burchi nuqtai nazaridan qarashi bolalik yillaridan shakllanishi lozim. shuning uchun navoiy saxovat va himmatni yuksak fazilatlar deb hisoblaydi. uning fikricha, yaxshilik sari va muhtoj kishiga foydali boʼlishga intilish har bir axloqli kishiga xosdir. navoiy ana shu fazilatga ega boʼlmagan insonni dursiz chigʼanoqqa, koʼklam fasli yomgʼir keltirmaydigan bulutga oʼxshatadi. [5] аlisher navoiyning “hayratul abror”, “mahbub-ul qulub” va boshqa asarlarida yetuk shaxsning maʼnaviy-axloqiy tarbiyasidagi yaxshilik, saxovat, soflik, hayo, muruvvat, andisha, adab, kamtarlik, qanoat, rostgoʼylik, insof, adolat, bagʼrikenglik singari fazilatlari taʼriflanib, ruhiy kamolot yoʼllari tahlil etilgan. navoiyning axloqiy orzulari sharqda inson qadrini gʼoyat yuqori darajaga koʼtarish edi. navoiyni anglash masalasi hali ham murakkabligicha qolmoqda. besh asr avvalgi til va gʼoyalarni texnologik taraqqiyot asrida …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alisher navoiy qarashlarida ta’lim konsepsiyasi va bugungi kun ta’lim tizimiga uning targ’iboti"

alisher navoiy qarashlarida ta’lim konsepsiyasi va bugungi kun ta’lim tizimiga uning targ’iboti. kalit so’zlar: zamonaviy ta’lim tizimi, milliy qadriyatlar, ma’naviy meros, milliy dastur, komil inson, yuksak ma’naviy ozuqa, ma’naviy quvvat. annotatsiya :ushbu maqolada buyuk alloma navoiy merosiga bo’lgan e’tibor, bu boradagi ishlarni yanada rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlar, navoiy qarashlaridagi ta’lim, madaniyat, ma’naviyat konsepsiyalari va ularning bugungi kun ta’lim tizimidagi tar’g’iboti yoritilgan. oʼzbekistonning taraqqiyot yoʼli, bu - demokratik huquqiy davlat, ijtimoiyyoʼnaltirilgan bozor iqtisodiyoti va kuchli fuqarolik jamiyatini barpo etishga qaratilgan keng koʼlamli islohotlar yoʼlidir.bugungi kunda yangicha demokratik qadriyatlar va tamoyillarga asoslangan munosaba...

This file contains 9 pages in DOCX format (21.5 KB). To download "alisher navoiy qarashlarida ta’lim konsepsiyasi va bugungi kun ta’lim tizimiga uning targ’iboti", click the Telegram button on the left.

Tags: alisher navoiy qarashlarida ta’… DOCX 9 pages Free download Telegram