o`simliklarning morfo-biologik tavsifi

DOCX 33.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363759604_42533.docx www.arxiv.uz reja: 1. morfo-biologik kuzatish. 2. gullash haqida tushuncha 3. to`pgullarning tuzilishi. o`simliklarning gullash biologiyasini o`rganish uchun madaniy yoki yovvoyi o`simlik turlar ajratib olinadi. o`rganish uchun tanlanadigan o`simlik ilmiy va amaliy ahamiyatga ega bo`lishi maqsadga muvofiqdir. o`simliklarning gullash biologiyasini o`rganish, yovvoyi o`simliklarni madaniylashtirish, introduksiya qilishda katta ahamiyatga ega. chunki kam o`rganilgan o`simlikning biologiyasini o`rganish, uning urug` maxsuldorligini aniqlash va ekib ko`paytirish uchun bu ma`lumotlarni bilish katta ahamiyatga egadir. tanlanadigan o`simlikning morfologik belgilarni bilish o`simlikni aniqlash, uning antekologiyasini o`rganishga yordam beradi. o`simliklarning xayotiy shakliga qarab kuzatish ishlarini olib borish maqsadga muvofiqdir. masalan: o`t o`simliklarda, buta va daraxtlarda yoki umuman bir yoki ko`p yillik o`simliklarda gullar soni turlicha yoki gullash jarayonining turlicha kechishi ma`lum. o`simlikning gullash davomiyligi gul miqdoriga, gullashni qancha vaqt davom etishi esa o`simlik yashab turgan ekologik sharoitga bog`liq bo`ladi. bunda avvalam bor tanlangan o`simlik arealini aniqlash maqsadga muvofiqdir. o`simlikning tuproqdan oziqlanishini hisobga oladigan bo`lsak, o`simlikning o`sishi va rivojlanishi …

r ko`p yillik o`simliklar ustida kuzatish olib boriladigan bo`lsa, albatta yoshini hisobga olish zarur. so`ngra o`simlik turi sistematik jihatidan to`g`ri aniqlangan bo`lishi, ekologik omillarning barchasi hisobga olingan, vegetativ va generativ organlarning morfo-biologiyasi, shoxlanishi, o`sishi, rivojlanishini bilish taqozo etiladi. o`simliklarning ustida morfo-biologiya kuzatish olib borish, ma`lumot yig`ish davrida tekshirish olib borilayotgan geografik puktning orgrafiyasi, relyefi iqlim omillari ham hisobga olinadi. kuzatish davrida gullash biologiyasini o`rganish mobaynidagi o`rtacha temperatura (atmosfera, tuproq temperaturasi), ёg`ingarchilik miqdori kuyosh yorug`ligining intensivligi hisobga olinadi. o`simlikning individual rivojlanishi uning vegetasiya davrining boshlanishida hisobga olib boshlaydi. yig`ilgan materiallar asosida fenologik kartalar gullash kalendarlari tuziladi. gullash biologiyasi bilan shug`ullanar ekanmiz albatta o`simlik hamda hamma ma`lumotlar batafsil yig`ilishi shart. o`simlikning to`plar soni dastlab aniqlanadi. albatta bunda madaniy o`simliklar to`plari sonini aniqlash oson. o`t-o`simliklarning bir metr kvadratdagi sonini aniqlab so`ngra undan bir gektar maydondagi miqdorini hisoblab chiqarish mumkin. yovvoyi o`simliklarda esa rabotnov ramenskiy metodlaridan foydalanib o`simliklar tiplar soni aniqlanadi. masalan: 1,0x1,0 m2 …

tacha arifmetik qiymatni keltirib chiqarish uchun har bir o`simlikning gul sonini sanab chiqiladi. gulning element tuzilishi va o`lchami changchilar soni-chang donning tuzilishi urug`chining tuzilishi, o`lchamlari, tumshuqchaning tuzilishi haqidagi ma`lumotlar yig`iladi. o`simlik gulining rivojlanishi quyidagi fazalarga bo`linadi. 1. g`unchaning hosil bo`lishi. 2. zich g`unchaning hosil bo`lishi 3. g`ovak gunchaning hosil bo`lishi 4. gulning ochilishi, (gullashning boshlanishi) 5. yalpi gullashning boshlanishi 6. gullashning tugay boshlanishi 7. gullashning tugashi va meva tugash davri. gullash davrini aniq belgilash uchun biror o`simlik yoki to`pgul belgilab olinadi va kuzatiladi. 1. asosiy novdada vertikal yo`nalishda gullash. 2. yon novdada gorizantal yo`nalishda gullash, aniqlanadi. gulning rivojlanish fazalarida quyidagi morfologik belgilar hisobga olinadi. 1. gul qismlarining katta-kichikligi soni, shakli, asosiy qismlarining rangi. 2. gul qismlarining bir-biriga nisbatan joylashishi. 3. nektardonlarning bor yo`qligi, nektar suyuqligining ajralishining boshlanishi. 4. changdonlarning yorilishi, chang tarqalishi, tiplari, uning davomiyligi. 5. urug`chi tumshuqchasining yetilish darajasi (bunda morfo-fiziologik ta`sirida tekshiriladi) 6. gulning joylashishi konfigurasiyasi vertikal, gorizontal …

i omillarga bog`liq. ildiz bachkilari qalamchalardan o`sib chiqqan daraxtlar urug`dan chiqqan daraxtlarga nisbatan tez gullaydi. yakka o`sadigan buta, daraxtlar, daraxtzorlardan oldin gullaydi. daraxtlar daraxtzorda kech rivojlanishi kech gullashi tajribada kuzatiladi. azotli o`g`itlarni ko`plab o`simliklarga berish esa gullashni kechiktiradi. obi-havoning qulay kelishi, quyoshli kunlar, havo va tuproqning yuqori temperaturasi, tuproq namligi va ozuqa moddalarining yetarli bo`lishi, o`simlik tanasida to`planadigan ozuqa moddalar (uglevod) ning yetarli bo`lishi xam gullashni tezlashtiradi, demak gullashning normal kechishi uchun muayyan ichki va tashqi sharoit kompleksi bo`lishi shart. ushbu sharoitni o`zgartirish yo`li bilan gullash jarayoniga ma`lum darajada ta`sir ko`rsatadi. bir yillik o`simliklar hayotining birinchi yilida, (bug`doy, zig`ir,g`o`za) ikki yillik o`simliklar esa hayotining ikkinchi yo`lida gullaydi. (karam, sabzi, lavlagi) va so`ng urug`lab quriydi. hayotda bir marta gullab, bir marta urug`laydigan o`simliklar monokarpik o`simliklar deb ataladi. ko`p marta gullab urug` beradigan ko`p yillik o`simliklar esa polikarpik o`simliklar deb ataladi. bular ko`p yillik o`simliklardir. kamdan-kam o`simliklar ko`p yillik bo`lsalarda monokarpdir. masalan: …

o`rg`onini tirik saqlab turadi. gullarning ochilishiga ko`p, tup o`zgarish ham ta`sir etadi. masalan: nomozshomgul. gullarning ochilishiga ko`ra 4 ta gruppaga ajratiladi. ertalab, kunduzi, kuch va tunda ochiladigan gullar. xullas gullash natijasida gul changlanishiga tayyor hisob bo`ladi. ikki jinsli gullarda: proterandrik va proteroginik gullarda erkaklik yoki urg`ochilik fazalari ancha uzoq davom etadi. masalan: ranga (qorabosh)-da urug`chi 3-4 sutka davomida changlanishga tayyor bo`lib tursada, chang donda shunga mikrospora vaqtda so`ng chang yetiladi va yorilib sochiladi. gullash biologiyasini o`rganish uslubiyati. o`rta osiyo, xususan o`zbekiston territoriyasi tuzilishi, relyefi juda xilma-xildir. yer tuzilishi, xususiyatlari yorug`lik va ёg`ingarchilikning tushish joylarda to`proq-iqlim omillariga va shu orqali o`simlik qoplamining tarkibiga va tuzilishiga ta`sir ko`rsatadi. bu regiondagi o`simliklar qoplamining o`zgarishi yer yuzasining o`ziga xos tuzilganligi bilan bog`liqdir. shu boisdan ak.k.z.zokirov (1955) bu tuzilishini hisobga olib o`simliklar qoplamlarini o`rganishda 4 ta vertikal zonasini taqsimlanishi joriy etdi. mahalliy atamalardan foydalanib cho`li adir, tog`, yaylov terminlarini qo`llashni taklif etdi. cho`l zonasi qurg`oqchil, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`simliklarning morfo-biologik tavsifi"

1363759604_42533.docx www.arxiv.uz reja: 1. morfo-biologik kuzatish. 2. gullash haqida tushuncha 3. to`pgullarning tuzilishi. o`simliklarning gullash biologiyasini o`rganish uchun madaniy yoki yovvoyi o`simlik turlar ajratib olinadi. o`rganish uchun tanlanadigan o`simlik ilmiy va amaliy ahamiyatga ega bo`lishi maqsadga muvofiqdir. o`simliklarning gullash biologiyasini o`rganish, yovvoyi o`simliklarni madaniylashtirish, introduksiya qilishda katta ahamiyatga ega. chunki kam o`rganilgan o`simlikning biologiyasini o`rganish, uning urug` maxsuldorligini aniqlash va ekib ko`paytirish uchun bu ma`lumotlarni bilish katta ahamiyatga egadir. tanlanadigan o`simlikning morfologik belgilarni bilish o`simlikni aniqlash, uning antekologiyasini o`rganishga yordam beradi. o`simliklarning xayotiy shakliga ...

DOCX format, 33.8 KB. To download "o`simliklarning morfo-biologik tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`simliklarning morfo-biologik … DOCX Free download Telegram