komil xorazmiy hayoti va ijodi 2

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662755829.doc αζαρ komil xorazmiy hayoti va ijodi reja: 1. k.xorazmiy ijodining o`rganilishi; 2. shoir yashagan davr va adabiy muhit; 3. k.xorazmiyning tarjimai holi; 4. k.xorazmiyning ijodiy merosi. tayanch tushunchalar. teokratik tuzum, xattotlik san`ati, devon tuzish tartibi, toshbosma va qo`lyozma kitobat, musavvirlik, ohang va nota, she`riy hasbi xol yozishning sabablari ijtimoiy-hayotiy muhit haqida she`riy nazmiy fikr bildirish va uning omillari haqida sharh. k.xorazmiy ijodini uning o`z zamondoshlari yuqori baholaganlar. tarixchi olim va shoir ogahiy komil xorazmiy ijodining ahamiyati to`g`risida so`zlab, uni «fazl va hunar ahli orasida mumtoz» deb baholaydi. chunonchi ogahiyning «gulshani davlat» kitobida k.xorazmiy haqida shunday deyiladi: «navras fikr va toza tab`shuarodin, fazl va hunar ahli orasinda mumtoz pahlavon niyozkim, fozillar guruhi ichra taqallusi komildir». ahmad tabibiy ham 1908 yilda tuzgan «majmuatush - shuaro» tazkirasida k.xorazmiyga mashhur shoirlar qatoridan joy ajratgan. k.xorazmiyning bir qancha asarlari toshkentda «turkiston viloyatining gazeti»da nashr etilgan. shuningdek b.rahmonov va m.yusuf devozodalarning 1925 yilda moskvada nashr …

yilda shu dissertatsiya asosida shoir yashagan davrni, uning hayoti va ijodini aks ettiruvchi «komil xorazmiy» nomli kitobchasini nashr ettirdi. shoirning «tanlangan asarlari» birinchi marta toshkentda 1961 yilda nashr etilgan. markaziy osiyo xonliklarida bo`lgani kabi xeva xonligida ham teokratik idora usuli joriy etilgan edi. bu idora usuliga ko`ra, din siyosiy hokimiyat kuchiga ega bo`lib, din ahllari – shayhlar, qozilar, eshonlar mamlakatni idora qilish ishiga bevosita ishtirok etar edilar. feodal idora usulining eng qabih ko`rinishlaridan bo`lgan bu idora usuli hukumronlik qilgan mamlakatda xalq, boylar va din ahllari zulmi ostida ayovsiz ezilar edi. bu davrda tamagirlik, poraxo`rlik davlat siyosatiga aylanib qolgan edi. undan tashqari xonlik maxkamasi tomonidan joriy qilingan soliqlarning turi 25ga yetgan edi. chunonchi, «be`or»-ariq va anhorlarni tozalatish colig`i; «solg`ut»- yer solig`i; «chopar puli»-soliqlarni yig`ish boshlanishi haqida xabar qiluvchiga beriladigan pul; «miltiq solig`i»-yaroq-aslaha olish uchun yig`iladigan soliq; «kachu»-dambalarini ta`mirlash puli; «otlanib»-xonning ovi uchun yig`iladigan pul; «tuman puli»-amaldorlar uchun yig`iladigan pul; «mushrifona»-yer o`lchovchi …

s demokratik adabiyoti va madaniyatining ta`siri o`laroq milliy reslistik ruhdagi taraqqiyparvarlik an`analari asosiga qurilgan ilg`or demokratik adabiyot maydonga keldi. u yorqin istiqbolga ega bo`lgan muhim ijtimoiy g`oyalarni ilgari suruvchi ilg`or adabiyot bo`ldi. k.xorazmiy ana shu adabiyotning peshqadam namoyondalaridan biri bo`lib, xorazmdagi murakkab tarixiy vaziyatda, teng bo`lmagan adabiy jarayonlar kurashi muhitida yashab ijod etdi. k.xorazmiy 1825 yili xiva shaxrida mudarris abdulla oxund oilasida tug`ilgan. uning ismi niyozmuhammad bo`lib, taxalluslari – musiqiy asarlarda “pahlavonniyoz”, tarixiy asarlarda “matniyoz”, adabiy asarlarda esa komil xorazmiy bo`lgan. k.xorazmiy xivadagi maktab va madrasalarda taxsil ko`rgan. ilmi-toliblik davrda otadan yetim qoladi. u madrasa taxsilini ikki yilga to`xtatib, ona tomonidan bobosi savdogar xo`jash makram qo`lida xizmat qilib ro`zg`or tebratishda onasiga yordam beradi. so`ngra taxsilni davom ettirib muvaffaqiyatli yakunlaydi. u madrasa dasturiga muvofiq arab va fors tillarini mukammal o`zlashtiradi. k.xorazmiyda san`at va adabiyotga bo`lgan havas erta uyg`ongan edi. ilmi tolibligi davrida sharq mumtoz adabiyoti bilan tanishuvi uning adabiyoti va san`atga …

ini vassal sifatida o`z taxtida qoldirganlaridan keyin k.xorazmiyni devonbegi vazifasiga tayinlashadi. k.xorazmiyning bu davrlarda xalq va mamlakat oldidagi tarixiy xizmatlari katta bo`lgan. ayni paytda u xattotlik va musiqa bilan ham shug`ullangan va bu sohalarda ham katta shuxrat topgan. k.xorazimiy o`sha davr madaniy hayotida kitob tuzish va tarqatishda muhim rol o`ynagan xattotlikda ko`p shogirdlar yetishtirgan ustoz darajasiga ko`tarila olgan edi. uning tarbiyasida –muhammad panoh, xudoybergan muxrxon, muxammadsharif tarro, matyoqub xarrot va nixoyat, shoir o`g`li muhammad rasullarni ko`rsatish mumkin. ayni paytda k.xorazimiy peterburg va toshkentda rus musiqiy notasini o`rganib, undan andoza olib o`zbekcha nota kashf qildi. uni «tanbur notasi» deb nomladi. k.xorazimiy bu yangi sistemada kuylarni yozib olish uchun xalq o`rtasida eng mashxur bo`lgan musiqa asboblaridan biri tanburdan foydalangan. k.xorazmiy bu notada «rost» maqomining bosh qismini yozib ulgurgan. shoirdan keyin uning o`g`li muhammad rasul otasi boshlagan ishini davom ettiririb, xiva «shashmaqom» ining hammasini shu notada yozib olgan edi. bu maqom notalari ikki …

, devon tuzgan. uning devoni bizgacha turli variantlarda, qo`l yozma va toshbosma shakllarida yetib kelgan. bundan tashqari, xix asrning oxiri, xx asrning boshlarida xorazmda tuzilgan qo`lyozma bayozlarning deyarli hammasida komil xorazmiy she`rlaridan namunalar uchraydi. k.xorazmiyning devoni shoir hayot vaqtidayoq nashr etilgan. shoir devonining birinchi nashri 1881 yilda xiva litografiyasida bosilgan. bu devon 204 betdan iborat bo`lib, 1773 baytni o`z ichiga oladi. shoir devonining ikkinchi nashri ham shu xiva litografiyasida 1895 yilda bosilgan.bu devon ham shoir yozgan hamma she`rlarni o`z ichiga olmagan bo`lsa ham, oldingi nashriga nisbatan ancha to`liqdir. devonning ikkinchi nashri 232 betdan iborat bo`lib, 2850 baytdan iboratdir. k.xorazmiy devonining uchinchi nashriesa toshkentda, shoir vafotidan so`ng 1909 yilda bosilgan. «devoni mavlono komil ma` tavorixi shohoni xorazm» deb atalgan bu kitob, aftidan, komil xorazmiy asarlarini to`plash va nashr etish maqsadida tuzilmagan bo`lsa kerak. bu devonga shoir asarlarining ma`lum qismigina – 2399 bayti kiritilgan. shunday qilib, shoirning hayotligida xivada nashr qilingan ikkala …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "komil xorazmiy hayoti va ijodi 2"

1662755829.doc αζαρ komil xorazmiy hayoti va ijodi reja: 1. k.xorazmiy ijodining o`rganilishi; 2. shoir yashagan davr va adabiy muhit; 3. k.xorazmiyning tarjimai holi; 4. k.xorazmiyning ijodiy merosi. tayanch tushunchalar. teokratik tuzum, xattotlik san`ati, devon tuzish tartibi, toshbosma va qo`lyozma kitobat, musavvirlik, ohang va nota, she`riy hasbi xol yozishning sabablari ijtimoiy-hayotiy muhit haqida she`riy nazmiy fikr bildirish va uning omillari haqida sharh. k.xorazmiy ijodini uning o`z zamondoshlari yuqori baholaganlar. tarixchi olim va shoir ogahiy komil xorazmiy ijodining ahamiyati to`g`risida so`zlab, uni «fazl va hunar ahli orasida mumtoz» deb baholaydi. chunonchi ogahiyning «gulshani davlat» kitobida k.xorazmiy haqida shunday deyiladi: «navras fikr va toza tab`shuarodin, faz...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "komil xorazmiy hayoti va ijodi 2", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: komil xorazmiy hayoti va ijodi 2 DOC Бесплатная загрузка Telegram