o‘simliklar ekologiyasiga kirish. ekologik omillar haqida tushuncha

DOC 39,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363758106_42516.doc o‘simliкlar eкologiyasiga кirish www.arxiv.uz reja: 1. o‘simliklar ekologiyasi haqida tushuncha. 2. o‘simliklar ekologiyasining qisqacha tarixi. 3. ekoloigk omillar haqida tushuncha. 4. ekologiyaning qonuniyatlari. 1. ekologiya-barcha tirik organizmlarning o‘zaro va uni o‘rab turgan tashqi muhit orasidagi munosabatini o‘rganadigan fan hisoblanadi. ekologiya termini nemis zoologi e. gekkel tomoindan birinchi bo‘lib taklif qilingan. u o‘zining “tirik organizmlarning tabiiy tarixi asarida” (1868). bu fanning mohiyatini ochib borishga harakat qilgan. ekologiya fani grekcha oikos “oykos” so‘zidan olingan bo‘lib, yashash muhiti, yashash joyi degan ma’noni bildiradi. tashqi muhit deganda tirik organizmni o‘rab olgan barcha abiotik va biotik omillarni tushunamiz. muhit - quruqlik, havo, suv va yer osti muhitlaridan iborat bo‘lishi mumkin. tashqi muhit tushunchasidan tashqari yashash sharoitlari degan tushuncha ham mavjud bo‘lib, bu tushunchaga organizmning yashashi uchun zarur bo‘lgan elementlar yoki omillardan yorug‘ulik, issiqlik, suv, oziqlanish elementlari va shu kabilar kiradi. o‘simliklar ekologiyasi 2 ta bo‘limga bo‘linadi. 1. autekologiya. 2. sinekologiya. autekologiya bitta o‘simlikka bo‘ladigan …

bo‘lib, u turli joyda o‘suvchi o‘simliklar tuproq va iqlim sharoiti bilan bog‘liqligini ko‘rsatadi. ekologik bilimlarning rivojlanish tarixi jan batist lamark (1744-1829) nomi bilan bog‘liqdir. u o‘simliklarning o‘zgarishi yashash sharoiti bilan bog‘liqligini ko‘rsatadi. xix asrga kelib biogeografiya fanining asoschilari gumbold, a. dekandallarning xizmati cheksizdir. har qanday o‘simlik tashqi muhit bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, ular evaliyutsion taraqqiyot jarayonida turlicha moslashib borgandir. hayotning dastlabki bosqichlarida tirik organizmlar dastlab suvda keyin havoda, tuproqda va nihoyat organizmlarning o‘zida parazitlik bilan hayot kechirishga moslashganlar. tashqi muhitdan o‘simliklar o‘zi uchun zarur bo‘lgan energiyani olib, uning parchalanishidan hosil bo‘lgan dissimilyatsiya mahsulotlarini ajratib chiqaradi. shuning uchun tashqi muhit o‘simliklarga ta’sir qilsa, o‘z navbatida o‘simliklar tashqi muhitning o‘zgarishiga sababchi bo‘ladi. 3. o‘simlik o‘sishi va rivojlanish uchun zarur bo‘lgan tashqi muhit elementlari ekoloigk omillar deb nomlanadi. ularni 3 guruhga bo‘lish mumkin. 1. abiotik - tabiatning tirikmas omillari. iqlim omillari: eruglik, harorat, suv, havo, tuproq va orografik omillar. 2. biotik omillar. tirik …

‘la oladi. ba’zan ayrim ekologik omillar bevosita va bilvosita ta’sir ko‘rsatishi mumkin. masalan: shamol o‘simliklarning novdasini sindirib, bargini mevasini to‘kib, bevosita ta’sir ko‘rsatsa, tuproqdagi namlikni kamaytirib, qatqaloq hosil qilib bevosita ta’sir ko‘rsatadi. do‘l o‘simlikning yer usti organlariga salbiy ta’sir ko‘rsatsa, tuproq namligini oshirib, havo haroratini o‘zgartirib bilvosita ta’sir yetadi. har qanday ekologik omil o‘simliklarga turlicha ta’sir ko‘rsatadi. masalan: sholi suvda yaxshi o‘sadi, lekin suv ko‘p bo‘lsa, g‘o‘za tez kunda halok bo‘ladi. ko‘pchilik o‘rmonda o‘suvchi o‘simliklar soya joyda yaxshi o‘sadi, yorug‘ joyda tezda halok bo‘ladi. aksincha, cho‘l zonasida o‘suvchi o‘simliklar yorug‘ joyda yaxshi rivojlansa, soya joyda tez kunda halok bo‘ladi. 4. o‘simliklar ekologiyasining 3 xil qonuni mavjud. 1. minimum qonuni. 2. bir omil o‘rnini boshqa omil bosa olmaslik qonuni 3. omillarning hamkorligi qonuni. ekologik omillarning miqdori va o‘simlikka ta’siri turlichadir. ularni ta’sir etish miqdoriga qarab 3 guruhga bo‘linadi. 1. omilning minimal miqdori, ya’ni bundan kam bo‘lsa organizmni halokatga olib keladi. 2. …

burigin. v. a. jongurazov. f. x. botanika “o‘qituvchi” t.: 1977. 2. kursanov. v. a. kamarniskiy n. a va bosh.- botanika “o‘qituvchi” 1977. i ii tom. 3. hamdamov i, shukrullayev p va boshqalar- botanika asoslari “mehnat” t.: 1990. 4. soxabiddinov. s. “o‘simliklar sistematikasi” i ii bob. “o‘qituvchi” t.: 1976. 5. hamidov “o‘simliklar geografiyasi” “o‘qituvchi” t.: 1984. 6. belolipov. i. v. sheraliyev. a. axadova. m. a. “o‘rta osiyo o‘simliklari morfologiyasi” sop, tipo, t.: 1991. 7. holdarov. x. xojimatov. k. x.“o‘zbekiston o‘simliklari”, “o‘qituvchi” t.: 1992. 8. www.ziyonet.uz

o‘simliklar ekologiyasiga kirish. ekologik omillar haqida tushuncha - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘simliklar ekologiyasiga kirish. ekologik omillar haqida tushuncha"

1363758106_42516.doc o‘simliкlar eкologiyasiga кirish www.arxiv.uz reja: 1. o‘simliklar ekologiyasi haqida tushuncha. 2. o‘simliklar ekologiyasining qisqacha tarixi. 3. ekoloigk omillar haqida tushuncha. 4. ekologiyaning qonuniyatlari. 1. ekologiya-barcha tirik organizmlarning o‘zaro va uni o‘rab turgan tashqi muhit orasidagi munosabatini o‘rganadigan fan hisoblanadi. ekologiya termini nemis zoologi e. gekkel tomoindan birinchi bo‘lib taklif qilingan. u o‘zining “tirik organizmlarning tabiiy tarixi asarida” (1868). bu fanning mohiyatini ochib borishga harakat qilgan. ekologiya fani grekcha oikos “oykos” so‘zidan olingan bo‘lib, yashash muhiti, yashash joyi degan ma’noni bildiradi. tashqi muhit deganda tirik organizmni o‘rab olgan barcha abiotik va biotik omillarni tushunamiz. muhit - quruq...

Формат DOC, 39,5 КБ. Чтобы скачать "o‘simliklar ekologiyasiga kirish. ekologik omillar haqida tushuncha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘simliklar ekologiyasiga kiris… DOC Бесплатная загрузка Telegram