11-laboratoriya ishi: payvandlangan birikmani zarbiy qovushqoqligini aniqlash

DOCX 8 pages 996.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 996.0 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

11-laboratoriya ishi payvandlangan birikmani zarbiy qovushqoqligini aniqlash umumiy ma’lumot materiallarni o‘zaro atomar yoki molekular bog‘lanishi hisobiga ajralmaydigan qilib biriktirilishiga payvandlash deyiladi. amalda bu maqsad uchun payvandlanuvchi metallarni payvandlash joylari eritilib, kichik vanna hosil etiladi va uni havoda sovishida kristallanib chok olinadi yoki payvandlash joylari yuqori plastik holga kelguncha qizdirilib, bosim ostida o‘zaro yaqinlashtiriladi. bunda yuzalaridagi oksid pardalar parchalanib, iflosliklar ajralib, yuza g‘adir-budurliklari ezilib, atomlararo tortishish kuchlari hisobiga bog‘lanib chok olinadi. bu usullarda har xil qalinlikdagi metallar va ularning qotishmalarini, nometall materiallar yerda, suv ostida va koinotda payvandlanadi. chunki bu usul ajralmaydigan birikmalar olishdagi boshqa usullar (kovsharlash, mixni porchinlab biriktirish)ga qaraganda puxtabirikmalar olinishi, tejamliligi, ish unumining yuqoriligi va boshqa afzalliklariga ko‘ra texnikaning barcha sohalarida keng qo‘llaniladi. metallarni payvandlash usuli odamlarga juda qadimdan ma’lum bo‘lib o‘sha zamonlarda metallarni yer o‘choqlarda qizdirilib, ularni birikish joylarini birini ustiga ikkinchisini qo‘yib zarblab payvandlaganlar. lekin bu usulning nazariy asoslari faqat xix asr oxiri xx asr boshlaridagina …

2 / 8

turuvchi mexanizmni ham ixtiro etdi (1-rasm, b). 1-rasm. metallarni elektr yordamida payvandlash usullari sxemasi: a – n. n. bernardos usuli: 1 – ko‘mir elektrod; 2 – chok bob sim; b – n. g. slavyanov usuli: 1 – metall elektrod. 1907-yilda esa o. kelberg maxsus qoplamali metall elektrodlardan foydalanishni tavsiya etdi. bunday elektrodlar bilan metallarni elektr yoy yordamida dastaki payvandlashda qoplama erib yoyni barqaror yonishi ta’minlanib, vanna havoning zararli gazlari ta’siridan himoyalanib, sifatli choklar olindi. keyinchalik zamr payvandlash mashinalar, yangi-yangi payvandlash usullar» va texnologiyalar (masalan, metallarni flyus qatlami ostida elektr yoy yordamida, elektroshlak, elektron nur, plazma yordamida payvandlash va boshqa usullar) yaratildi. hozirda 70 dan ortiq usullar mavjuddir. payvandlash usullarining tasnifi metallarni payvandlash usullarini gost 19521-84 ga ko‘ra quyidagi sinflarga ajratiladi: termik sinf. bu sinfga kiruvchi usullarning barchasi (elektr yoy yordamida, elektr shlakda, elektron nurida, gaz alangasida, plazmada va boshqalar)da metallarni payvandlash joylarini qizdirishda ajraluvchi issiqlik energiyadan foydalaniladi. termomexanik sinf. bu …

3 / 8

l mo‘rt sinishga moyillashadi. statik yuklamada sinashda esa materialni zarbiy yuklamada sinashda olinadigan tayyorla- nadigan detallar (tirsakli vallar, shtamplar, porshen barmoqlari va boshqalar) ish jarayonida turli qiymatli va yo‘nalishdagi statik hamda dinamik yuklamalar ta’sirida boiganligidan ularning dinamik kuchlarga bardosh berish qobiliyati sinaladi. 12-jadvai foydalaniladigan namunalar, asbob, moslama va o‘lchov asboblari sinaladigan materiallardan namuna zagotovkalar stanoklarda kesib olinib ulardan gost 9454-78 (st sev 472-77, st sev 473-77) talablariga ko‘ra namunalar tayyorlanadi. ularni tayyor- lashda strukturaviy o‘zgarishlarga yo‘l qo‘ymaslik, sirt yuzasi moy, zang kabi iflosliklar, timalgan joylar bo‘lmasligi kerak. namunalar o‘rta belgiga o‘yilgan ariqcha shakli va oichami sinash harorati va mayatnikning zarb berish energiyasi qiymatiga ko‘ra belgilanmog'i lozim. masalan, sinash harorati -40°c bo‘lib, mayatnik kopyorning zarb berish energiyasi (ks) 50j boisa, “b” simon, agar to +100°c, kc=150j boisa, “t” simon va to = 18- 200°c? ks =300j gacha boisa, “u” simon qilib ariqcha ochiladi. shunga ko‘ra ulaming zarbiy qovushoqligini ks, kst va …

4 / 8

yatiga o‘tkazamiz. 3. ilgakni chiqaramiz. bunda mayatnik tig'i bilan namunani zarblab, uni sindiradi mayatnikning tebranishini to‘xtatish uchun tasmali mexanizm dastasini ohista tortamiz. mayatnik to'xtagach, uning ko‘tarilish burchagi (p) ni mil 8 shkala 9 da ko‘rsatadi, uni ham 13-jadvalga yozamiz. olingan materiallar asosida materialning zarbiy qovushqoqligi (ksi) ni aniqlash uchun namunani sindirishga sarflangan ish (k) ni aniqlab, so‘ngra uni namuna ko‘ndalang kesim yuzi (co) ga bolamiz: , j/m 2(kg.m / sm2) s0 s0 bu yerda g - mayatnikning massasi, n/kg; n- mayatnikning a burchakka ko‘tarilgandagi balandligi, m; h - mayatnikning p burchakka ko‘tarilgandagi balandligi, m; s0- namuna ish qismining ko‘ndalang kesim yuzi, sm2. olingan natijalami 13-jadvalning tegishli ustuniga yoziladi. amalda yuqoridagi formula asosida tuzilgan jadvaldan foydala niladi (3-ilova). shuni ham aytish kerakki, agar mayatnikning zaxira energiyasi namunani sindirishga yetmasa, u juda qovushoq- ligi sababli sinmaydi, unda kuchliroq kopyorda sinamoq kerak. 0‘z-o‘zini tekshirish uchun savol va topsh iriq lar 1. materiallarning zarbiy …

5 / 8

11-laboratoriya ishi: payvandlangan birikmani zarbiy qovushqoqligini aniqlash - Page 5

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "11-laboratoriya ishi: payvandlangan birikmani zarbiy qovushqoqligini aniqlash"

11-laboratoriya ishi payvandlangan birikmani zarbiy qovushqoqligini aniqlash umumiy ma’lumot materiallarni o‘zaro atomar yoki molekular bog‘lanishi hisobiga ajralmaydigan qilib biriktirilishiga payvandlash deyiladi. amalda bu maqsad uchun payvandlanuvchi metallarni payvandlash joylari eritilib, kichik vanna hosil etiladi va uni havoda sovishida kristallanib chok olinadi yoki payvandlash joylari yuqori plastik holga kelguncha qizdirilib, bosim ostida o‘zaro yaqinlashtiriladi. bunda yuzalaridagi oksid pardalar parchalanib, iflosliklar ajralib, yuza g‘adir-budurliklari ezilib, atomlararo tortishish kuchlari hisobiga bog‘lanib chok olinadi. bu usullarda har xil qalinlikdagi metallar va ularning qotishmalarini, nometall materiallar yerda, suv ostida va koinotda payvandlanadi. chunki bu usul ajr...

This file contains 8 pages in DOCX format (996.0 KB). To download "11-laboratoriya ishi: payvandlangan birikmani zarbiy qovushqoqligini aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: 11-laboratoriya ishi: payvandla… DOCX 8 pages Free download Telegram