nam havoning asosiy parametrlarini oʻlchash va hisoblash

PPTX 17 стр. 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 17
powerpoint presentation nam havoning asosiy parametrlarini oʻlchash va hisoblash yelibayeva gulnaz 1. nam ko'lining geografik xarakteristikalari va maydoni 2. nam ko'lining suv balansi va hajmi hisobi 3. nam ko'lining asosiy parametrlarini o'lchash usullari reja: nam ko'lining suv sathi o'zgarishlarini kuzatish nam ko'lida suv sathi o'zgarishlarini aniqlash uchun, 5 ta gidrometrik stansiya orqali har 2 soatda o'lchovlar olib borildi va olingan ma'lumotlar namangan gidrometeorologiya markazi ma'lumotlar bazasiga kiritildi. suv sathi o'zgarishlarining tahlili shuni ko'rsatdiki, bahor oylarida (mart-aprel) nam ko'lining suv sathi 1.2 metrga ko'tarilgan bo'lsa, yoz oylarida (iyul-avgust) 0.8 metrga pasaygan, bu esa yillik yog'in miqdorining o'zgarishi bilan bog'liq. nam ko'lining suv sathi o'zgarishlarini kuzatishda, 2022-2023 yillar davomida o'tkazilgan kuzatuvlar natijasida suv sathining o'rtacha 0.5 metrga pasayishi kuzatildi, bu esa asosan buxoro viloyatining qurg'oqchilikka moyil hududlarida joylashganligi bilan bog'liq. nam ko'lining chuqurligini o'lchash nam ko'lining chuqurligini o'lchashda, masalan, 50 metr oralig'ida joylashgan 10 ta nuqtada ekolod chuqurlik o'lchagichlari yordamida o'lchovlar olib …
2 / 17
b, geografik axborot tizimlari (gis) texnologiyalari orqali hisob-kitoblar olib boriladi, bu esa aniqroq natijalarga olib keladi. nam ko'lining suv hajmini aniqlash uchun, chuqurlik o'lchamlari va maydon hisob-kitoblari natijalaridan foydalanib, matematik formulalar (v = sh) yordamida hisoblanadi, bu yerda v - hajm, s - maydon va h - o'rtacha chuqurlikni bildiradi. nam ko'lining suv haroratini o'lchash qo'rqon suv omboridan nam ko'liga oqib kiruvchi suvning harorati, o'lchovlarga ko'ra, nam ko'lining suv haroratiga nisbatan 1-3°c past bo'lib, taxminan 21-23°c ni tashkil etdi. bu farq suvning aralashishi va quyosh nurlarining ta'siriga bog'liq. nam ko'lining chuqurligi turlicha bo'lganligi sababli, suv harorati chuqurlikka qarab o'zgarib turadi; masalan, 5 metr chuqurlikda 22°c, 10 metrda esa 18°c kuzatildi. bu o'lchamlar buxoro viloyatining gidrologiya stantsiyasi tomonidan amalga oshirildi. nam ko'lining shimoliy qirg'og'ida, 2023-yilning iyul oyida o'tkazilgan o'lchamlarga ko'ra, suv harorati o'rtacha 24-26°c ni tashkil etdi, bu esa ko'lning janubiy qismiga nisbatan 2°c pastroqdir. nam ko'lining hajmini hisoblash nam ko'lining …
3 / 17
aniqlash orqali, gps koordinatalari va eko-lot yordamida xaritalandi, bu esa 3d model yaratishga imkon berdi. nam ko'lining janubi-g'arbiy qismida 15 metrdan chuqurroq bo'lgan relyefning keskin o'zgarishlari aniqlandi, bu esa suv osti tizmalarining mavjudligini ko'rsatadi. nam ko'lining ekologik holatini baholash ko'lda erigan kislorod miqdori (do) o'rtacha 6-8 mg/l ni tashkil etib, ba'zi hududlarda eutrofikatsiya jarayonining boshlanishini bildiradi. bu nam ko'lining o'z-o'zini tozalash qobiliyatiga salbiy ta'sir qilishi mumkin. nam ko'lining suvining ph darajasi 7,5-8,5 oralig'ida o'zgarib, suvning ishqoriy muhitini va ba'zi suv o'simliklari turlarining ko'payishiga olib kelishini ko'rsatadi. bu esa, ayniqsa, namangan viloyati uchun muhim ekologik omil hisoblanadi. nam ko'lining biologik xilma-xilligi tahlili natijalariga ko'ra, 20 dan ortiq suv o'simliklari va 15 ga yaqin baliq turlari aniqlangan bo'lib, bu ko'lning nisbatan boy biotasiga ega ekanligini ko'rsatadi. biroq, ba'zi turlar sonining kamayishi kuzatilmoqda. nam ko'lining iqtisodiy ahamiyati nam ko'lining sayyohlik salohiyati yiliga taxminan 15 mingdan ortiq sayyohlarni jalb qiladi, bu esa mahalliy aholiga …
4 / 17
'lining maydonini aniqlashda topografik xaritalar (1:50 000 masshtabda) va planimetr yordamida o'lchash natijasida taxminan 118 kvadrat kilometrlik ko'rsatkich olingan. nam ko'lining g'arbiy qirg'og'idagi 5 ta nuqtadan olingan o'lchovlar va triangulyatsiya usuli orqali hisoblangan maydon taxminan 115 km² ni tashkil etadi, bu esa xatolik chegarasi ± 5 km² ni tashkil qiladi. nam ko'lining atrof-muhitga ta'sirini o'rganish nam ko'l ekologik tizimining o'zgarishi 2000 yildan beri 15 ga yaqin o'simlik va hayvon turlarining yo'qolib ketishiga sabab bo'lgan, bu esa bioxilma-xillikni pasaytirdi. nam ko'lining suv sathi 1990-yillardan buyon o'rtacha 20 sm ga pasaygan, bu atrofdagi 5 ta qishloq xo'jaligi yerlarining unumdorligini pasayishiga olib keldi. ko'l atrofidagi 10 km radiusdagi hududda o'tkazilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, nam ko'lining ifloslanishi asosan 3 ta yirik sanoat korxonasining chiqindilari bilan bog'liq. nam ko'lining kelajagini prognoz qilish ko'lning ifloslanishi darajasi yiliga 15% ga oshsa, 2035-yilga borib namangan viloyati atrofidagi qishloqlar uchun ichimlik suvi ta'minotida jiddiy muammolar yuzaga kelishi ehtimoli katta. …
5 / 17
nam ko'liga tushadigan suv oqimining o'rtacha yillik hajmi (taxminan 5 mln. m³) ham hisobga olingan. hisob-kitoblar nam ko'lining 15 km² maydonini va o'rtacha chuqurligi 2 metrligini inobatga olgan holda amalga oshirilgan bo'lib, suv hajmini aniqlash uchun geometrik usul qo'llanilgan. nam ko'lining suv oqimini o'lchash nam ko'lining suv oqimini o'lchashda, chirchiq daryosi quyilish joyidan 5 km masofada joylashgan gidrometrik stantsiyaning ma'lumotlaridan foydalanib, o'rtacha suv sarfi 15-20 m³/sek ga baholandi. nam ko'l suv oqimining tezligini aniqlash uchun, 10 ta nuqtada, har bir nuqtada 3 marta o'lchov olib, o'rtacha tezlikni hisoblash usuli qo'llanildi. o'lchovlar 2023 yilning iyul oyida o'tkazildi. suv oqimini hisoblashda, ko'lning kesimi 200 m², o'rtacha suv tezligi esa 0,75 m/sek deb qabul qilinganda, hisob-kitoblarga ko'ra suv oqimi taxminan 150 m³/min bo'ldi. nam ko'lining suvining kimyoviy tarkibini tahlil qilish nam ko'lining chortoq daryosi bilan tutashgan qismida olingan suv namunalarida nitratlarning konsentratsiyasi 10 mg/l dan yuqori bo'lib, azotli birikmalar kirishining yuqori darajasini ko'rsatadi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nam havoning asosiy parametrlarini oʻlchash va hisoblash"

powerpoint presentation nam havoning asosiy parametrlarini oʻlchash va hisoblash yelibayeva gulnaz 1. nam ko'lining geografik xarakteristikalari va maydoni 2. nam ko'lining suv balansi va hajmi hisobi 3. nam ko'lining asosiy parametrlarini o'lchash usullari reja: nam ko'lining suv sathi o'zgarishlarini kuzatish nam ko'lida suv sathi o'zgarishlarini aniqlash uchun, 5 ta gidrometrik stansiya orqali har 2 soatda o'lchovlar olib borildi va olingan ma'lumotlar namangan gidrometeorologiya markazi ma'lumotlar bazasiga kiritildi. suv sathi o'zgarishlarining tahlili shuni ko'rsatdiki, bahor oylarida (mart-aprel) nam ko'lining suv sathi 1.2 metrga ko'tarilgan bo'lsa, yoz oylarida (iyul-avgust) 0.8 metrga pasaygan, bu esa yillik yog'in miqdorining o'zgarishi bilan bog'liq. nam ko'lining suv sathi o'z...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (2,0 МБ). Чтобы скачать "nam havoning asosiy parametrlarini oʻlchash va hisoblash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nam havoning asosiy parametrlar… PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram