f.nisshe “axloq genealogiyasiga” asari. nesshe usulining o‘ziga xosligi xos xususiyatlari va uning tarixga yondashuvining sharxi

DOCX 15 pages 47.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
f.nisshe “axloq genealogiyasiga” asari. nesshe usulining o‘ziga xosligi xos xususiyatlari va uning tarixga yondashuvining sharxi reja: kirish 1. f.nisshe biografiyasi 1. f.nisshe “axloq genealogiyasiga” asari 1. f.nisshe “axloq genealogiyasiga” asari. nesshe usulining o‘ziga xosligi xos xususiyatlari va uning tarixga yondashuvining sharxi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish fridrix vilgelm nitsshe (nemischa: friedrich wilhelm nietzsche, [ˈfʁiːdʁɪç ˈvɪlhəlm ˈniːtsʃə]; 15-oktabr 1844, rekken, saksoniya — 25-avgust 1900, veymar) — nemis faylasufi, hayot falsafasi namoyandasi. protestant ruhoniysi oilasida tugʻildi, taqvodorlik muhitida oʻsdi. gimnaziyadagi doʻstlari uni „ibodatxonadagi 12 yoshli iso“ga oʻxshatib, „mitti pastor“ deb atashgan. nitsshe injildan parchalarni va cherkov qoʻshiqlarini taʼsirchan ijro etgan. 10 yoshidan sheʼrlar ham yoza boshlagan. bonn va leypsig shaharlarida taʼlim oldi (1864—1868). bazel universitetining professori boʻlib ishlagan (1869—1878). kasalligi tufayli universitetdagi ishini tashlab ketishga majbur boʻldi. 1871-yildan nitsshening salomatligi yomonlashib, qattiq bosh ogrigʻiga uchraydi. 1888-yilda falaj boʻlib qoladi, koʻp oʻtmay aqli zaiflasha boshlaydi. singlisi elizabet fyorster-nitsshe unga oʻlimiga qadar mehribonlik koʻrsatadi, vafotidan …
2 / 15
tanqid qilib, ayni vaqtda faylasuflardan shopengauer va rihard vagnerni ulugʻlaydi. biroq koʻp oʻtmay, nitsshening vagnerdan ixlosi qaytadi. 1. f.nisshe biografiyasi nitsshening mashhur asari „zardoʻsht tavallosi: hamma uchun va hech kimga atalmagan kitob“dir (1 qismi — 1883, 1-toʻliq nashri 1892-yilda chiqqan). oʻzining bu asarini nitsshe „insoniyat qoʻlidagi kitoblar ichida eng terani“, deb hisoblagan. nitsshe oʻzini insoniyat imkoniyatlari chegarasidan tashqariga chiqqan ongni oʻzida mujassamlashtirgan zardusht bilan tenglashtirgan. nitsshe „hokimiyatga intilish“ kitobini oʻzining asosiy dasturiy asariga aylantirishni oʻylagan edi. lekin nitsshe uni tayyorlash jarayonida tugʻilgan bir qancha fikrlar va hikmatli soʻzlarnigina yozib qoldirdi. kitobni e. fyorster-nitsshe va p. gast takomiliga yetkazib, 1906-yildagina nashr etishga muvaffaq boʻldilar. nitsshe falsafasiga shopengauerning volyuntaristik metafizikasi va darvinning yashash uchun kurash qonuni katta taʼsir koʻrsatdi. bu taʼlimotlarga asoslangan nitsshe barcha soxta, chirkin, hayotga dushman boʻlgan narsalarni yoʻq qilishga tayyor turuvchi yangi inson idealini yaratishga intildi. uning falsafasi yaqinlashib kelayotgan falsafiy nigilizm oʻrnini egallashi lozim edi. nitsshe xristianlikka qarshi …
3 / 15
ng uqtirishicha, nitsshe falsafasida uzil-kesil haqiqat, eʼtiqod deb qabul qilish mumkin boʻlgan qoidalar yoʻq. · „tarixning hayot uchun foydasi va zarari toʻgʻrisida“ (1874), · „shopengauer murabbiy sifatida“ (1874), · „rihard vagner bayretda“ (1875—76), · „erkin tafakkur sohiblari uchun qoʻllanma“ (1876—78), · „tong yalligʻi“ (1881), · „quvnoq bilim“ (1882), · „yovuz donishmandlik: hikmatlar va dono soʻzlar“ (1882—85), · „axloqning mohiyati“ (1887). 2. f.nisshe “axloq genealogiyasiga” asari axloq kishining jamiyatda tutgan o‘rnini belgilab berar ekan, bu bilan kishi axloqiy harakat qilish lozim bo‘lgan maqsadni ham asoslab beradi. bu o‘rinda axloqiy ta’limotlar tipologiyasi, tasnifi muammosiga ahamiyat berib, naturalizm etikasida keng tarqalgan gedonizm, evdemonizm, utilitarizm haqida to‘xtalamiz. gedonizm – yunoncha so‘z bo‘lib, huzur-halovat, lazzat ma’nosini anglatadi. bu ta’limotga ko‘ra, huzur-halovat etika nazariyasidagi axloqiy talablarni asoslash prinsipidir, azob-uqubatdan qutqaruvchi tabiiy yaxshilikdir. baxt-saodat keltiruvchi huzur-halovat shunday narsa bo‘lishi kerakki, uning ketidan dard-alam, yomonlik kelmasligi kerak. insonga tabiat tomonidan berilgan va uning butun amaliy faoliyatini belgilaydigan harakatlantiruvchi …
4 / 15
alizm o‘rtasida o‘ziga xos qarashlar bo‘lgan. marksizm etikaga sinfiylik, partiyaviylik nuqtai nazaridan yondoshadi va ularning «kommunistik axloqning asosida kommunizm jamiyatini qurish va mustahkamlash yotadi» – degan fikrlar bo‘lib, u puchga chiqdi, tarix sinoviga bardosh bera olmadi. xx asr etikasida ham turli yo‘nalishlar mavjud: ruhiyat tahlili, ekzistensializm, pragmatizm, neotomizm, g‘ayrizo‘ravonlik, hayotga ehtirom, tasavvufiy yo‘nalish va boshqalar. jamiyatimizdagi hozirgi yangilanish jarayonida etikaning o‘z o‘rni bor. uning oldida yangi demokratik va huquqiy davlat barpo etishga kirishgan mamlakatimiz fuqarolarining, ayniqsa, yoshlarning axloqiy darajasiga mas’ullik va har tomonlama kamol topgan zamon kishisi tarbiyasini nazariy asoslashdek ulkan vazifalar turibdi. ularni faqat qadimiy va har doim zamonaviy bo‘lib kelgan axloqqa yangicha yondashuvlar asosidagina amalga oshirsa bo‘ladi. yangicha yondashuvlardan biri – etikada milliy g‘oya va mustaqillik mafkurasiga e’tiborni kuchaytirish bilan bog‘liq. chunki zamonaviy komil inson an’anaviy axloqiy qadriyatlar bilan yo‘g‘rilgan yangicha mafkuramizni o‘zida mujassam etgan, milliy g‘oyani o‘z ruhiy olamiga singdirgan etuk shaxs bo‘lmog‘i lozim. uning qalbida axloq …
5 / 15
ki tuyg‘ularini, hissiyotlarini o‘stirib, umuminsoniy moddiy va ma’naviy qadriyatlarini anglab etish, ularni asrash va kelgusi avlodlarga etkazib berish yo‘llaridan eng afzali; 1. oila va kundalik turmushda mavjud bo‘lgan oilaviy burch, o‘zaro hurmat, sadoqat, or-nomus kabi an’analarni nasldan-naslga, avloddan-avlodga o‘tkazish asosida davom ettirish vositasi; 1. adolatli jamiyat qurish va unda boy-badavlat, tinch-totuv, baxtli yashash g‘oyasi sifatida muntazam ravishda rivojlanib kelgan va rivojlanadi. axloqning negizini jamiyatning tarkibiy tuzilishi, xususan, undagi mulkiy munosabatlar, mehnat taqsimoti, aholining yoshi va ularning ehtiyoj va manfaatlari belgilaydi. binobarin, o‘zbekiston respublikasi iqtisodiyotining asosini xilma-xil shakllardagi mulklar tashkil etayotgan bir vaqtda, uni rivojlantirishning ma’naviy-axloqiy negizlarini: 1. umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlik; 1. xalqimizning ma’naviy merosini mustahkamlash va rivojlantirish; 1. insonning o‘z imkoniyatlarini erkin namoyon qilishi; 1. vatanparvarlik tashkil qiladi. shubhasizki, ana shu negizlar asosida o‘zbekiston xalqlarining yangicha mazmundagi ma’naviy-axloqiy dunyosi shakllanadi va qaror topadi. bu esa, o‘z navbatida xalqimiz axloqining negizini belgilab beradigan asosiy omillardan biri hisoblanadi. axloqning jamiyat xayotida tutgan …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "f.nisshe “axloq genealogiyasiga” asari. nesshe usulining o‘ziga xosligi xos xususiyatlari va uning tarixga yondashuvining sharxi"

f.nisshe “axloq genealogiyasiga” asari. nesshe usulining o‘ziga xosligi xos xususiyatlari va uning tarixga yondashuvining sharxi reja: kirish 1. f.nisshe biografiyasi 1. f.nisshe “axloq genealogiyasiga” asari 1. f.nisshe “axloq genealogiyasiga” asari. nesshe usulining o‘ziga xosligi xos xususiyatlari va uning tarixga yondashuvining sharxi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish fridrix vilgelm nitsshe (nemischa: friedrich wilhelm nietzsche, [ˈfʁiːdʁɪç ˈvɪlhəlm ˈniːtsʃə]; 15-oktabr 1844, rekken, saksoniya — 25-avgust 1900, veymar) — nemis faylasufi, hayot falsafasi namoyandasi. protestant ruhoniysi oilasida tugʻildi, taqvodorlik muhitida oʻsdi. gimnaziyadagi doʻstlari uni „ibodatxonadagi 12 yoshli iso“ga oʻxshatib, „mitti pastor“ deb atashgan. nitsshe injildan parchalarni va cherkov qoʻshiq...

This file contains 15 pages in DOCX format (47.2 KB). To download "f.nisshe “axloq genealogiyasiga” asari. nesshe usulining o‘ziga xosligi xos xususiyatlari va uning tarixga yondashuvining sharxi", click the Telegram button on the left.

Tags: f.nisshe “axloq genealogiyasiga… DOCX 15 pages Free download Telegram