komil xorazmiy hayoti va ijodi

DOC 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662755848.doc αζαρ komil xorazmiy hayoti va ijodi (1825 – 1899 yil) reja: 1. komil xorazmiy ijodini o`rganilish tarixi. 2. komilning tarjimai holi haqida. 3. komil xorazmiy – davlat va jamoat arbobi. 4. shoirning ijodiy merosi. komil xorazmiyning tarixiy asarlari. 5. komil xorazmiy – bastakor, musiqashunos va tarjimon. otashzabon shoir komil hayotlik chog`idayoq xalqning e`tiboriga tushgan va ijodiga bo`lgan qiziqish paydo bo`la boshlagan hamda zamondagi shoirlari tomonidan tan olingan edi. shuning uchun ham shu davrda tuzilgan ko`plab qo`lyozma va toshbosma bayoz-majmualarda shoir ijodidan namunalar kiritildi. shuningdek, xix asr o`zbek adabiyoti va tarixida yirik manba sanalmish ogahiyning “gulshani davlat”(1855-1856), muhammad yusuf bayoniyning “shajarai xorazmshohiy”(1911-1913), ahmad tabibiyning “majmuat-ush-shuaro” (1908), h.laffasiyning «xiva shoir va adabiyotchilarining tarjimai hollari» (1920) kabi asarlarda komil xorazmiy o`z ijodiy faoliyati bilan fazlu kamolotga erishgan shoir, tiyran aql hamda fikrda sobit davlat va jamoat arbobi sifatida yuqori baholangan. shayx sulaymon buxoriy “lug`ati chig`atoyi va turki usmoniy” (1880-1881) asarida ayrim so`zlar …

i. komil xorazmiyning musiqa sohasidagi xizmatlari b. rahimov va m.yusuf devonzodalarning “xorazm musiqiy tarixchisi” (moskva, 1925) kitobida, keyinroq esa v.belyayevning “o`zbekiston muzika asboblari” (“muzikalniye instrumenti uzbekistana, m. 1933) asarlarida alohida e`tirof etilgan. shoir komilning hayoti va ijodini ommalashtirish va ilmiy tadqiq etish, asosan, 1945 yildan boshlandi. 1945 yilda nashr etilgan o.sharafiddinovning “o`zbek adabiyoti tarixi” xrestomatiyasida, 1947 yilda chop etilgan “o`zbek poeziyasi antologiyasi” da keng kitobxonlar ommasiga shoir ijodi taqdim etildi. 1947 yilda adabiyotshunos m.yunusov komil ijodiga bag`ishlangan nomzodlik dissertatsiyasini yoqladi, 1958 yilda shoirning hayoti va ijodini yorituvchi “komil xorazmiy” nomli kitobini nashr ettirdi. 1961 yilda shoirning “tanlangan asarlari” (nashrga tayyorlovchi r.majidiy), 1975 yil shoir “devon”i nashrdan chiqdi. komil xorazmiy ijodi maktab va oliy o`quv yurtlarida o`rganila boshlandi. g`.karimovning “o`zbek adabiyoti tarixi” (iii kitob) darsligida shoir komil hayoti va ijodiga alohida fasl ajratilgan. shuningdek, “o`zbek adabiyoti tarixi besh tomlik” (1980) ning 5-tomida k.xorazmiyning hayoti va ijodiy merosining tahlili uchun 32 sahifa …

asarida komil navqiron yoshlaridagi jasorati shunday lavhalarda beriladi: “bir kun ko`rganli bir yamutkim, qorabaloq laqabi bila mulaqqab erdi, bag`oyat zabardast va mergan edi. bir miqdor yamutga bosh bo`lub, muhammadmurod devonbegining sangariga kelib urush boshladi, lashkarga ondin ko`p dastburdlar (ziyon-zahmatlar-t.m)yetdi, bir kun muhammadmurod devonbegi dedi: “har kishi ushbu qorabaloqni otini ursa, besh yuz tillo va o`zini ursa, ming tillo berurman”. pahlavonniyoz yuz boshi bu so`zni eshitib, bir qo`hna yof (ariq-t.m.)ning ichi bila buqub yurub maydonning bir tarafida bir qo`hna devor bor edi, oning panohiga bordi, ul vaqtda qaroboloq maydonga ot solib keldi. pahlavonniyoz onga bir o`q otdi. o`q otiga tegib yiqildi. qoraboloq otdin judl bo`lub bildikim, ul devorning orqasida kishi bordur, ul yerda bir necha to`p yulg`un bor erdi, oning panohiga kirib turdi. ul vaqtda pahlavonniyoz boshig`a kiygan nimani miltuqning uchig`a ildurub, ohista yuqoriga ko`tardi. ul vaqtda yamutlar bildilarkim, endi ul mergan (komil nazarda tutilyapdi-t.m) qoraboloqning ustiga borib oni qatl etar. …

ak beradi. komil xorazmiy yaxshi xattot ham edi. u bu san`atni yuqori darajada egalladi, xatto muhammad panoh, xudoybergan muhrikon devon, muhammad sharif g`arro kabi shuhratbardor shogirdlar yetishtirdi. uning o`g`li muhammad rasul ham xattotlik ilmini o`rgandi, yaxshigina xattot bo`ldi. “mirzo” taxallusi bilan she`rlar yozib, “devon” tuzdi. komil shoir sifatida el orasida erta shuhrat qozondi. uning dovrug`ini eshitgan o`sha davrdagi xiva xoni sayid muhammadxon uni saroyga xizmatga chaqiradi. moddiy va ma`naviy suyanchig`i bo`lmagan shoir uchun bu taklif qo`l keladi va u saroyda mirzalik lavozimida ishlay boshlaydi. saroy muhitini yaxshi tushungan komil tiyraklik bilan ish olib boradi. sayyid muhammadning vafotidan keyin taxtga uning o`g`li muhammad raximxon soniy (1865) o`tiradi. hukmfarmon muhammad raximxon ii uni tez orada mirzaboshilik (mirzalarga boshliq) vazifasiga tayinlaydi. bu lavozim komilga shoirlikdan tashqari davlat siyosatchisi mas`uliyatini ham yuklagan edi, ayni shu lavozimdalik chog`ida davlatning ahvoli tang, ya`ni xiva rossiya vassaliga aylanish arafasida edi. 1873 yilning oxirlarida devonbegilik lavozimiga ko`tariladi. bu …

or devonbegi komil shu yo`l bilan o`z xalqini behuda qirg`indan ozroq muddatga bo`lsa-da saqlab qoladi. komilning siyosiy arbob sifatida tutgan bunday oqilona tadbirlari ingliz va rus siyosatdonlarini-da e`tiborini tortadi. chunonchi, mak-ga xan 1873 yil xiva xonligi voqealari haqidagi ingliz tilidagi maxsus kitobida komil xorazmiyni sulhparvar va dono tadbirkor sifatida e`tirof etadi. f.i.lobosevich bu janglarning bevosita ishtirokchisi bo`lganligi uchun ham bu voqeadan ta`sirlanib “matniyozning bu vaqtda o`z vataniga ko`rsatgan xizmati beqiyos katta bo`ldi”deb yozadi. komil devonbegi vazifasidaligida xiva madaniy hayotining rivoji uchun ham ko`p xayrli ishlarni qilgan 1874 yili chet ellardan tipografiya uskunalarini keltirtirib, o`rta osiyoda ilk bora toshbosma yo`lidagi kitob nashr etishni yo`lga qo`ydi. bir so`z bilan aytganda, eng yirik ma`naviy tadbirga tashkilotchilik qildi, albatta bunga xiva xoni feruz moddiy va ma`naviy rahnamo edi. anglashiladiki, komilning butun sa`y-harakatlari yurt tinchligi, osoyishtaligi yo`lida xonlikning rusiya imperiyasi bilan munosabatlarini yaxshilash, xalqning madaniy hayotini rivojlantirish uchun edi. afsuski, uning bunday xayrli amallari qadrlanmadi, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "komil xorazmiy hayoti va ijodi"

1662755848.doc αζαρ komil xorazmiy hayoti va ijodi (1825 – 1899 yil) reja: 1. komil xorazmiy ijodini o`rganilish tarixi. 2. komilning tarjimai holi haqida. 3. komil xorazmiy – davlat va jamoat arbobi. 4. shoirning ijodiy merosi. komil xorazmiyning tarixiy asarlari. 5. komil xorazmiy – bastakor, musiqashunos va tarjimon. otashzabon shoir komil hayotlik chog`idayoq xalqning e`tiboriga tushgan va ijodiga bo`lgan qiziqish paydo bo`la boshlagan hamda zamondagi shoirlari tomonidan tan olingan edi. shuning uchun ham shu davrda tuzilgan ko`plab qo`lyozma va toshbosma bayoz-majmualarda shoir ijodidan namunalar kiritildi. shuningdek, xix asr o`zbek adabiyoti va tarixida yirik manba sanalmish ogahiyning “gulshani davlat”(1855-1856), muhammad yusuf bayoniyning “shajarai xorazmshohiy”(1911-1913), ahmad...

Формат DOC, 2,0 МБ. Чтобы скачать "komil xorazmiy hayoti va ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: komil xorazmiy hayoti va ijodi DOC Бесплатная загрузка Telegram