mamlakatimizda ikkinchi renessansni vujudga kelishi bilan bogliq pedagogik masalalar

DOCX 25 стр. 72,6 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 72,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

mavzu: mamlakatimizda ikkinchi renessansni vujudga kelishi bilan bogliq pedagogik masalalar reja: 1.xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya va maktab 2. sohibqiron amir tеmurning hayoti va ta'limiy –axloqiy qarashlari 3.mirzo uluq`bеkning ta'limiy –axloqiy qarashlari 4.zahiriddin muhammad boburning pеdagogik qarashlari 5.alishеr navoiyning ta'limiy –axloqiy qarashlari. аdаbiyotlаr: 1.ҳошимов к., нишонова с., иномова м., ҳасанов р. педагогика тарихи– т.: ўқитувчи, 1996. 2. hashimov k., nishonova s pedagogika tarixi. – t.: “istiglol” нашриёти, 2005. 3.history of pedagogy. william harold payne. gabriel compayre ulan press, 2012. 1.xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya va maktab. qariyb bir yarim asr davomida mo`g`ullar istibdodi ostida xonavayron bo`lgan movarounnahr xalqi xiv asrning boshlariga kelib mo`g`ul istilochilari zulmidan qutula boshladi. movarounnahrda kuchli davlat tuzishga bo`lgan intilish g`olib keldi. mo`g`ul istilochilariga qarshi buxoroda xalq mahmud torobiy boshchiligida qo`zg`oldi, samarqand va xurosonda esa sarbadorlar qo`zg`olonlari ro`y berdi. natijada sarbadorlar uzoq muddat hatto hokimiyatni ham boshqarib turdilar. xiv …

2 / 25

iy ravnaqini ixxii asrlardagi madaniy rivojlanishidan ajratib olib ko`rsatish mumkin emas. xiv asrning uchinchi choragi va xv asrda markaziy osiyoda iqtisodiyot, fan va madaniyat o`sdi. amir temur hukmronligi davrida jahonning ko`plab shaharlarida samarqandga hunarmandlar, olimu fozillar, san'atkorlar, muhandislar olib kelindi va ularning boy tajribalari, ijodiy mahoratlaridan ilm-ma'rifat, madaniyat, qurilish jabhalarida keng foydalanildi. samarqand va hirotda madrasalar, kutubxona va rasadxona qurildi. tibbiyot ilmini o`rganishga qiziqish yanada kuchaydi. riyoziyot, falakiyot, jo`g`rofiya, tarix, adabiyot, falsafa hamda tarbiyashunoslikka oid asarlar yaratildi. forobiy, ibn sino, beruniy, umar xayyom, sa'diy meroslarini, shuningdek, yunon-rim madaniyatini o`rganishga havas kuchaydi. shuni ta'kidlash kerakki, temur va uning izdoshlari, temuriylar davrida fan va madaniyat rivojlandi. ayniqsa samarqand va hirot shaharlari madaniyat, ilm-ma'rifat markaziga aylandi. amir temur saltanatni bino qilish va uni mustahkamlash uchun juda katta xizmat qildi. ana shunday buyuk xizmatlaridan eng muhimi mamlakatda ta'lim tizimini rivojlantirish sohasiga qaratilganligi edi. chunki uning e'tiqodiga ko`ra bilimdon va tadbirkor insongina mamlkatning rivojlanishiga hissa …

3 / 25

darajada ixtisoslashgan edi. masalan, boshqaruv kadrlarni tayyorlash muhammad sulton madrasasida, diniy muassasalar uchun kadrlar tayyorlash mavlono qutbiddin sadr madrasasi, umumiy mutaxassislar, ya'ni ziyoli, imom, olim, maktab o`qituvchisi tayyorlashga idigu temur, saroymulkxonim madrasalari ixtisoslashgan. lekin ularning hammasida qur'on, hadis, fiqh o`rganilgan. shuningdek madrasalarning ixtisosligiga ko`ra umumi aqliya, umumi askariya, umumi ma'muriyalar ham o`rgatilgani haqida ma'lumotlar bor. madrasalarda darslar arab, fors, turkiy (o`zbek) tillarida olib borilgan. arab tili grammatikasini o`rgatishga ko`proq vaqt ajratilgan. shuning uchun sa'diy sheroziyning «guliston», «bo`ston», farididdin attorning «mantiq ut-tayr» va boshqalar ham o`qitilgan. har bir madrasaning vaqfnomasida tolibi ilmlar, mudarrislar va boshqa xodimlarni qabul qilish, o`quv ishlarini yuritish belgilangan. ulug`bek zamoniga kelib esa matematika, astronomiya kabi fanlar ayniqsa rivoj topdi. tibbiyot, tarix, adabiyot va shular bilan barobar diniy bilimlarning ham ravnaq topishiga katta e'tibor berildi. oliy maktab — madrasalar qurildi. buxoro, samarqand va g`ijduvonda qurilgan uch madrasada fan taraqqiyotida ilmiy markaz bo`lib keldi. buxorodagi madrasa peshtoqiga bitilgan quyidagi …

4 / 25

asarining shu davrda to`liq matni tuzilib, miniatyuralar bilan bezatilgan. bular xiv asrning ikkinchi yarmi va xv asr markaziy osiyo tarixida uyg`onish davri bo`lib tarixga kirgan deya olishimizga asos bo`la oladi. bu davrda o`zbek adabiyotida ham ancha siljish ro`y berib, atoiy, sakkokiy, haydar xorazmiy, durbek va lutfiylar tomonidan qimmatli asarlar yaratildi. shuningdek, tarixiy va adabiy asarlarni o`zbekchaga tarjima qilish ishlari jonlandi. ulug`bek olimlarga homiylik qilib, fan ahlini rag`batlantirdi, uning o`zi, ayniqsa, astronomiya va matematika fanlari bo`yicha muhim ishlarni amalga oshirdi. samarqandda ulug`bek tomonidan rasadxonaning barpo etilishi va uning o`sha davr ilmiy markaziga aylanishi muhim voqea hisoblandi. shu davrda samarqandda qozizoda rumiy, jamshid bin ma'sudi, mo`yiddin va uning o`g`li mansur koshiy, ali ibn muhammad birjondi va boshqalar ijod etdilar. hirotda esa alisher navoiy, abdurahmon jomiy, ulug` rassom behzod, tarixshunos xondamir, hattot sulton ali mashhadiy va boshqalar ijodiyot cho`qqilariga ko`tarildilar. ulug`bekning shogirdi aloviddin ali ibn muhammad qushchi samarqandiy (1403—1474) o`sha davrda movarounnahrning madaniy …

5 / 25

anligini aytadi. alisher navoiy ham masjidlar, madrasalar, hammomlar, kasalxonalar, hovuz va ko`priklar, rabotlar qurdirgan. u shaharning eng xushhavo joyida barpo etgan xalosiya va ixlosiya binolari guruhi fan, adabiyot, san'atga xizmat qiladigan madaniy markazga aylangan. hirotda alisher navoiy bilan birga abdurahmon jomiy, kamoliddin behzod, xattotlar — sulton ali mashhadiy, kotib mir ali, sozanda — qulmuhammad, tarixchilar — abdurazzoq samarqandiy, xondamir va boshqalar yashab ijod etgan. hirotda xattotlik san'ati rivojlangan. hatto buxoroda «hirot yozuvi» mirzalar, xattotlar tomonidan 1920 yilgacha qo`llanilganini tarixchilar manbalarda keltiradilar. bu davrda movarounnahrda ham san'at, arxitektura, binokorlik texnikasi ancha ravnaq topdi. musiqa, tasviriy san'at, madaniyat, adabiyot, ta'lim-tarbiyaga oid qator asarlar yaratildi. hasan buxoriy nisoriyning (1556) «muzakkir al-ahbob» tazkirasi, mutribiyning «tazkira — tush shuaro» (1604—1605) to`plamlari, tarixiy va adabiy yodgorlik bo`lgan «boburnoma» o`sha davrda yaratilgan asarlar orasida o`ziga xos ahamiyat kasb etdi. amin ahmad roziy «haft iqlim» («etti iqlim») degan geografik bibliografik lug`at tuzdi. xvi asrda xattotlik san'ati yuksak darajaga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mamlakatimizda ikkinchi renessansni vujudga kelishi bilan bogliq pedagogik masalalar"

mavzu: mamlakatimizda ikkinchi renessansni vujudga kelishi bilan bogliq pedagogik masalalar reja: 1.xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya va maktab 2. sohibqiron amir tеmurning hayoti va ta'limiy –axloqiy qarashlari 3.mirzo uluq`bеkning ta'limiy –axloqiy qarashlari 4.zahiriddin muhammad boburning pеdagogik qarashlari 5.alishеr navoiyning ta'limiy –axloqiy qarashlari. аdаbiyotlаr: 1.ҳошимов к., нишонова с., иномова м., ҳасанов р. педагогика тарихи– т.: ўқитувчи, 1996. 2. hashimov k., nishonova s pedagogika tarixi. – t.: “istiglol” нашриёти, 2005. 3.history of pedagogy. william harold payne. gabriel compayre ulan press, 2012. 1.xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya va maktab. qariyb bir yarim asr davomida mo`g`ullar istibdodi ostida xonavayro...

Этот файл содержит 25 стр. в формате DOCX (72,6 КБ). Чтобы скачать "mamlakatimizda ikkinchi renessansni vujudga kelishi bilan bogliq pedagogik masalalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mamlakatimizda ikkinchi renessa… DOCX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram