ijtimoiylashuvning omillari va mexanizmlari haqida taqdimot

DOCX 6 sahifa 18,4 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 18,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

3- mavzu: ijtimoiylashtirishning omillari va mexanizmlari. reja: 1.makro, mikro omillar 2. ijtimoiylashtirishning omillari va mexanizmlari. 3. ijtimoiylashuv jarayonida muhitning o’rni. makro, mikro omillar. ijtimoiylashuv omillari. ijtimoiylashuv bolalar, oʼsmirlar, yoshlarlarning rivojlanishiga taʼsir qiluvchi koʼp sonli shart-sharoitlar bilan oʼzaro munosabatida yuzaga keladi. insonga taʼsir qiluvchi bu sharoitlar omil deyiladi. aslida ularning hammasi ham aniqlanmagan. oʼrganilgan omillar haqida bilimlar yetarli emas. ijtimoiylashuvning omillari ikki guruhga boʼlinadi: tashqi va ichki. tashqi omillarga quyidagilar kiradi. 1. megaomillar (mega-eng katta)-kosmos, yer shari, planetar jarayonlarni kiritsa boʼladi. 2.makroomillar (makro-katta)-davlat, xalq, jamiyat, shuningdek bularga demografik, ijtimoiy, siyosiy, ekologik, yaʼni yerning barcha aholisining ijtimoiylashuviga taʼsir koʼrsatadigan omillarni kiritiladi. 3. mezoomillar (mezo-oʼrta)-hudud va yashash joyi ommaviy aloqa tarmoqlari, u yoki bu submadaniyatga tegishliligiga koʼra ajratilgan guruhlarning ijtimoiylashuvi shart-sharoitlari. mezoomillar etnik qurilmalarni shakllantirish jarayoniga, mintaqaviy sharoitlarga, shu hududning oavlariga taʼsir qiladi. 4. mikroomillar, yaʼni muayyan shaxslarga taʼsir qiluvchi omillarga -oila, qoʼshnilar, tengdoshlar guruhlari, tarbiya muassasalari, turli ijtimoiy, diniy, davlat, xususiy tashkilotlar …

2 / 6

ganizmi, asab tizimi, miya va his-tuygʼu organlari, shuningdek, qomat tuzilishi, soch, teri rangi oʼtadi. bular insonni boshqa insonlardan ajratib turuvchi tashqi omillar hisoblanadi. shuningdek irsiyat boʼyicha nerv faoliyatini rivojlantiradigan nerv xususiyatlari ham oʼtishi mumkin. irsiyat bolaning tabiiy xususiyatlari asosida biror-bir faoliyat sohasida muayyan qobiliyatlarining shakllanishini koʼzda tutadi. psixologik maʼlumotlarga koʼra, qobiliyat insonning tabiiy xususiyati boʼla olmaydi. bola qobiliyatlarining namoyon boʼlishi uning hayot, taʼlim-tarbiya jarayonlariga bogʼliq. ota-onadan bolaga oʼtuvchi bir qator kasalliklar mavjud. masalan: qon kasalliklari, shizofreniya, epilepsiya, daun kasalligi va boshqalar. bu kasalliklarni ginetika fani oʼrganadi. hozirgi paytda bola rivojlanishiga ekologik muhit, atmosferaning buzilishi kabi tashqi omillar ham salbiy taʼsir koʼrsatadi. buning natijasida jismoniy nuqsonli boʼlib tugʼilayotgan bolalar soni koʼpaymoqda. bunday bolalarning muomalaga kirishishi va faoliyat yuritishi nihoyatda ogʼir kechadi. shuning uchun ularga oʼqitishning yangi metodlari joriy qilinmoqda va bu metodlar ularning aqliy rivojlanishga erishishlariga yordam beradi. jismoniy nuqsonli bolalar bilan maxsus pedagoglar shugʼullanishadi. bu bolalar oʼz tengqurlari bilan muomalaga …

3 / 6

qirrali jarayondir. u ayniqsa bolalik va yoshlik davrida nihoyatda jadallik bilan kechadi. chunki aynan bolalikda asosiy ijtimoiy meʼyorlar oʼzlashtiriladi. bola ijtimoiylashuvida sotsium muhim ahamiyatga ega. bu ijtimoiy muhitni bola asta-sekinlik bilan oʼzlashtiradi. agar bola tugʼilgandan keyin asosan oilada rivojlansa, uning keyingi rivojlanishi turli muhitlar - maktabgacha taʼlim muassasalari, maktab, maktabdan tashqari tarbiya muassasalari, turli koʼngilochar maskanlarda kechadi. yosh oʼsib borgan sari ijtimoiy muhit “hududi” kengayib boradi. bola qanchalik koʼp muhitlarni oʼzlashtirsa, u shunchalik keng doira hududini egallashga harakat qiladi. bola doimo oʼzi uchun qulay boʼlgan uni yaxshi tushunadigan, unga hurmat bilan munosabatda boʼladigan muhitni izlashga urinadi. shuning uchun u bir muhitdan boshqa muhitga koʼchib yuradi. muhit bolaning shakllanishida, uning ijtimoiy tajriba toʼplashida ijtimoiylashuv jarayoni uchun muhim ahamiyatga ega. muhit tushunchasi turli fan vakillari-sotsiologlar, psixologlar, pedagoglarning oʼrganish obʼekti hisoblanadi. ular muhitning bunyodkorlik salohiyati va bola shakllanishi, rivojlanishidagi taʼsirini oʼrgandilar. ijtimoiylashuv mexanizmlari. insonning ijtimoiylashuvi turli omillar, agentlar bilan hamkorlikda va bir qator …

4 / 6

tashqi bostirish mexanizmi tarbiyaning keng tarqalgan usulidir; ajratish mexanizmi. bu mexanizm ijtimoiylashuv mexanizmi sifatida inson oʼzi uchun yomon taassurotlardan voz kechishi bilan bogʼliq. ajratish mexanizmi odatda nizolarni hal qilishda kuzatiladi oʼz-oʼzini cheklash mexanizmi. bu mexanizm ijtimoiylashuv jarayonida muhim oʼrin tutadi. agar tarbiyalanuvchiga uning yutuqlari doʼstlarinikidan koʼra ahamiyatsizroq tuyulsa, uning oʼz-oʼziga hurmati pasayadi, yomon oʼqiy boshlaydi. bu oʼz “men”ini cheklab qoʼyish, qiyinchiliklar oldida ojiz qolishdir. baʼzi hollarda oʼz-oʼzini cheklash mexanizmini qoʼllashni oqlasa boʼladi. chunki bu holatda moslashuv sodir boʼlishi mumkin. biroq uzoq muddatli oʼz-oʼzini cheklash, oʼz-oʼziga baho berishning pasayishiga olib keladi. buning natijasida oʼz salohiyatini bilmay turib tarbiyalanuvchi ilk muvaffaqiyatsizlikdan soʼng boshlagan ishini tashlab qoʼyadi, oqimda suza boshlaydi; loyihalash mexanizmining mohiyatini oʼz kamchiliklarini boshqalarga tegishli deb hisoblash tashkil qiladi. oʼziga, boshqalarga qarshi qaratilgan salbiy hissiyotlar bilan inson oʼziga boʼlgan hurmatni saqlab qoladi. shubhali inson hammadan gumonsiraydi, xudbin hammani xudbin hisoblaydi; identifikatsiyalash ijtimoiylashuvning yana bir asosiy mexanizmidir. identifikatsiya jarayonida tarbiyalanuvchi hayolan oʼzini …

5 / 6

izmida katta yoshdagi tarbiyalanuvchi abstrakt fikrlay boshlaydi va vaziyatdan chiqib ketish yoʼlini oʼzi uchun emas, goʼyoki boshqa odam uchun qidiriyotgandek tuyuladi. bu mexanizm tarbiyalanuvchi hayotiy muhim muammolarga (kasallik, boshqa maktabga oʼtish, institutga kirish) duchor boʼlganda namoyon boʼladi. harakatlarni bekor qilish mexanizmi fikr, xissiyot, harakatlarni susaytirish uchun qoʼllaniladi. tarbiyalanuvchi kechirim soʼraganida, uning harakatlari kechirilishi va sof vijdon bilan harakat qila boshlashiga ishonadi. koʼp shaxslar shu tarzda komillikka erishishadi. 2. i.v.mudrikning fikricha psixologik va ijtimoiy psixologik mexanizmlarga quyidagilarni kiritsa boʼladi: imprinting (xotirada saqlab qolish)-insonga taʼsir qiladigan hayotiy muhim obʼektlarni eslab qolishi. bu mexanizm odatda goʼdaklik davrida koʼp qoʼllaniladi. biroq keyingi yosh davrlarida ham imprintingni kuzatishimiz mumkin. eksiztentsial bosim mexanizmi-tilni oʼzlashtirish va oʼzaro munosabatga kirishganda kerak boʼladigan ijtimoiy xulq-atvor normalariga anglamagan holda ega boʼlish. taqlid - biror-bir “namuna”ga oʼxshash uchun harakat qilish. bu holat insonning ijtimoiy tajriba toʼplashining ixtiyoriy va asosan ixtiyorsiz yoʼllaridan biridir. reflektsiya mexanizmi - ichki suhbat. unda inson jamiyatning turli …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ijtimoiylashuvning omillari va mexanizmlari haqida taqdimot" haqida

3- mavzu: ijtimoiylashtirishning omillari va mexanizmlari. reja: 1.makro, mikro omillar 2. ijtimoiylashtirishning omillari va mexanizmlari. 3. ijtimoiylashuv jarayonida muhitning o’rni. makro, mikro omillar. ijtimoiylashuv omillari. ijtimoiylashuv bolalar, oʼsmirlar, yoshlarlarning rivojlanishiga taʼsir qiluvchi koʼp sonli shart-sharoitlar bilan oʼzaro munosabatida yuzaga keladi. insonga taʼsir qiluvchi bu sharoitlar omil deyiladi. aslida ularning hammasi ham aniqlanmagan. oʼrganilgan omillar haqida bilimlar yetarli emas. ijtimoiylashuvning omillari ikki guruhga boʼlinadi: tashqi va ichki. tashqi omillarga quyidagilar kiradi. 1. megaomillar (mega-eng katta)-kosmos, yer shari, planetar jarayonlarni kiritsa boʼladi. 2.makroomillar (makro-katta)-davlat, xalq, jamiyat, shuningdek bularga demog...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (18,4 KB). "ijtimoiylashuvning omillari va mexanizmlari haqida taqdimot"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ijtimoiylashuvning omillari va … DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram