psixologiya fanining ilmiy, amaliy va metodologik asoslari

DOCX 17 pages 67.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.0 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

1-mavzu: psixologiya fanining ilmiy, amaliy va metodologik asoslari . psixologiya fanining predmeti, maqsad va vazifalari. 1.tibbiyot xodimi faoliyatida psixologik bilimlarning ahamiyati. 2.psixik hodisalar klassifikatsiyasi. 3.psixikaning moddiy asosi. 4.psixologiya fanining printsiplari. 5.psixologiya fanining boshqa fanlar bilan bog'liqligi. 6.psixologiya fanining sohalari. 7.psixologiya fanining ob'ekti va ilmiy tadqiqot metodlari. 8.fanning qisqacha rivojlanish tarixi. psixologiya fanining predmeti va uning tibbiyot xodimi faoliyatida tutgan o‘rni psixologiya yunoncha psychelogos so‘zi “jon”, “ruh” haqidagi fan, ta’limot degan ma’noni anglatsada, ammo hozirgi davrda “jon” tushunchasi o‘rniga “psixika” qo‘llanilib kelinmoqda. “psixika” tushunchasi bugungi kunda “jon”dan kengroq ko‘lamga ega bo‘lib, ham ko‘zga ko‘rinuvchi, ham ko‘zga ko‘rinmovchi tomonlarini o‘zida aks ettiradi. psixikaning tarkibiy qismlari bo‘lmish faoliyat, xulq, muomala yaqqol namoyon bo‘lish xususiyatiga ega bo‘lsa, bilish jarayonlari, psixik holatlar, ichki kechinmalar, ijodiy rejalar, ilmiy farazlar esa miyada mujassamlashgani uchun ular ko‘zga ko‘rinmaydi. psixologiya fanining keyingi davrdagi taraqqiyoti ular o‘rtasida bir talay tafovutlarni keltirib chiqardi. demak, psixologiyaning predmetini har birimizning tashqi olamni va …

2 / 17

ichki yoki tashqi biologik organlar javob reaksiyasini bildiradi. bosh miya katta yarim sharlarida vujudga keladigan muvaqqat nerv bog‘lanishlari psixik hodisalarning fiziologik asoslari hisoblanib, ular tashqi ta’sirning natijasida hosil bo‘ladi. miyaning funksiyasi psixofiziologik qonuniyatlarga binoan muvaqqat nerv bog‘lanishlarining birlashish mexanizmi hamda analizatorlar faoliyati mexanizmlari ta’sirida hosil bo‘ladi. psixikani tadqiq etish deganda insonning butun ongli faoliyatini – uning ham nazariy, ham amaliy hayot faoliyatini o‘rganish tushuniladi. odamning ongliligi uning turli-tuman faoliyatida, xatti-harakatlarida namoyon bo‘lib, uning shaxsi har xil shakl va mazmunga ega bo‘lgan nazariy hamda amaliy faoliyatlarda tarkib topadi. bunda muhit, irsiy belgilar, ijtimoiy ta’sir asosiy omillar hisoblanadi. inson o‘zi yashab turgan davrni, moddiy turmushni aks ettiradi, ijtimoiy-siyosiy muhit ta’siri ostida bilimlarni o‘zlashtirgan holda ijtimoiylashadi. shuningdek, ijtimoiy muhitda uning his-tuyg‘ulari, xarakteri, qobiliyati, iqtidori, tafakkuri, ehtiyojlari, e’tiqodi, uni faollikka da’vat qiluvchi harakat motivlari, istaklari, tilaklari, xohishlari asta-sekin o‘zgarib boradi. psixikaning turli shakllarda ko‘rinishi, jumladan, psixik jarayonlar, anglanilmagan holatlar, xulq-atvor, psixosomatik (yunoncha psyche “jon” …

3 / 17

rkibiy qismlari bilan bir qatorda ularning ob’ektiv shakllari (xulq-atvor, tana harakati, jarayoni, faoliyat mahsuli, ijtimoiy-madaniy hodisalar) orqali psixikaning xususiyatlari, holatlari, qonuniyatlarini o‘rganish tushunilib, bunda inson ongidan tashqari, unga bog‘liq bo‘lmagan holda hukm suruvchi ob’ektiv borliq, ya’ni atrofimizdagi narsa va hodisalar, muhit, sharoit va boshqalarning psixikada aks etishi tushuniladi. har qanday fanning ob’ekti bo‘lganidek, psixologiya ham o‘z ob’ektiga ega. psixologiyaning bevosita ob’ekti individ, shaxs bo‘lsa, bilvosita ob’ekti esa atrof-muhit, jamiyat, oila hisoblanadi. psixologiya fanining maqsad va vazifalari shaxs psixik faoliyatining shakllanish va rivojlanish mexanizmlarini o‘rganishdan iboratdir. psixologiya fani yaqqol inson fazilati, muayyan taraqqiyot xususiyatlari, mexanizmlari, qonuniyatlari, o‘ziga xoslik, alohidalik, yakkahollik tabiati yuzasidan bahs yuritadi. shaxs kundalik turmushning o‘ziga xos psixologik bilimlarini egallagan bo‘lib, o‘z saviyasi, salohiyati bilan turlicha kamolot ko‘rsatgichiga egadir, hatto hayotiy faoliyatida to‘plangan bilimlar ilmiy psixologik bilimlardan ustunroq turishi ham mumkin. chunki yirik yozuvchilar (shaxslararo munosabat va muomala, muloqot xususiyatlari yuzasidan kuzatuvchanlikka egadirlar), shifokorlar, o‘qituvchilar, din ulomalari, savdogarlar uzluksiz …

4 / 17

ino fikrlariga qaratamiz. ibn sino o‘z asarlarida kasalliklarning rivojlanishida psixik omillarga katta e’tibor qaratadi. u kasalliklarning bir-biriga o‘xshash bo‘lishiga qaramasdan, har bir bemorni davolashda bemorni diqqat bilan o‘rganish va parvarish qilish, shuningdek, bemorning oilasidagi psixologik muhit, oila a’zolari, yashash sharoiti bilan tanishish o‘ta muhimligini ta’kidlagan. olimning fikricha, bir xil kasallik har kimda turlicha kechadi, bemorning darddan xalos bo‘lishi uning mijoziga, oilaviy sharoitiga, iqtisodiy ta’minlanganligiga, qaysi ijtimoiy tabaqaga mansubligiga va qolaversa uni kim davolayotganligiga bog‘liq. u ba’zi odamlar o‘zlariga kasallikni singdirib, o‘zida kasallik belgilarini paydo qilishini va so‘ngra undan aziyat chekib yurishlarini yozib qoldirgan. bu borada ibn sino: “barcha ruhiy kuchlarning manbai va ta’sir qiladigan joyi asabdir, uni ortiqcha zo‘riqtirish turli kasalliklarga olib keladi. bosh miya markazlari butun organizm faoliyatini va ruhiy faoliyatni boshqaradi”, degan edi. buyuk alloma tibbiyot xodimi nafaqat kasalliklar haqida, balki avvalo bemorning ruhiy dunyosi haqida bilimga ega bo‘lish kerakligini uqtiradi. demak, buyuk faylasuf suqrot o‘z davrida ta’kidlaganidek, …

5 / 17

. shunday ekan, tibbiyot xodimi shaxsning individual psixik xususiyatlari, sifatlari, jarayonlari, fazilatlari, xislatlari, xulq-atvorlari, xatti-harakatlari, muomalasi, ongi, faoliyati, insonlar guruhi va ularning ta’siri haqidagi bilimlarni egallashi lozim. hayotda juda ko‘p uchraydigan, ayniqsa, shifokorlar faoliyatida namoyon bo‘luvchi tibbiy uslub arzimas ijobiy siljishni payqash imkoniyatini yaratadi. amaliy faoliyatda erishilgan ushbu samara psixologik tahlilga muhtoj bo‘lib, uni keltirib chiqaruvchi ob’ektiv yoki sub’ektiv omillarni dalillash ancha mushkul hisoblanadi. buning uchun o‘zgalarga ta’sir o‘tkazish usuli, ularda ichki imkoniyatga ishonch tuyg‘usini uyg‘otish qo‘zg‘ovchisi, ta’sirga beriluvchanlikni kuchaytiruvchi motivlar (fransuzcha motif qo‘zg‘atuvchi sabab ma’nosini bildiradi) tabiatini chuqur tahlil qilish va shu yo‘l bilangina siljishning psixologik ma’no kasb etishini dalillash mumkin, xolos. psixologiya insonning ichki imkoniyati, iste’dodi, ishchanligi, qobiliyati yuzasidan umuminsoniy tavsifga ega bo‘lgan teran bilimlar bilan qurollantiradi. buning natijasida odam psixikasini aniqlash, bashorat qilish, ayrim ruhiy nuqsonlarni tuzatish, noxush kechinmalarning oldini olish imkoniyati tug‘ilib, bu esa ijtimoiy-psixologik bog‘lanishlar mohiyatini oqilona tavsiflash uchun xizmat qiladi. ijtimoiy va yakkahol turmush …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya fanining ilmiy, amaliy va metodologik asoslari"

1-mavzu: psixologiya fanining ilmiy, amaliy va metodologik asoslari . psixologiya fanining predmeti, maqsad va vazifalari. 1.tibbiyot xodimi faoliyatida psixologik bilimlarning ahamiyati. 2.psixik hodisalar klassifikatsiyasi. 3.psixikaning moddiy asosi. 4.psixologiya fanining printsiplari. 5.psixologiya fanining boshqa fanlar bilan bog'liqligi. 6.psixologiya fanining sohalari. 7.psixologiya fanining ob'ekti va ilmiy tadqiqot metodlari. 8.fanning qisqacha rivojlanish tarixi. psixologiya fanining predmeti va uning tibbiyot xodimi faoliyatida tutgan o‘rni psixologiya yunoncha psychelogos so‘zi “jon”, “ruh” haqidagi fan, ta’limot degan ma’noni anglatsada, ammo hozirgi davrda “jon” tushunchasi o‘rniga “psixika” qo‘llanilib kelinmoqda. “psixika” tushunchasi bugungi kunda “jon”dan kengroq ko‘lamg...

This file contains 17 pages in DOCX format (67.0 KB). To download "psixologiya fanining ilmiy, amaliy va metodologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya fanining ilmiy, ama… DOCX 17 pages Free download Telegram