psixologiyada ilmiy tadqiqotlarning metodologik asoslari

DOCX 8 стр. 21,2 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 21,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

psixologiyada ilmiy tadqiqotlarning metodologik asoslari. yuqori, o‘rta va quyi daraja (bosqich) nazariyalari. psixologiyada neyrofiziologik ma’lumotlarning axamiyati psixologiya inson ruhiy hayoti, ong, his-tuyg‘u, tafakkur va xulq-atvorning shakllanish qonuniyatlarini o‘rganuvchi murakkab fan sifatida o‘z metodologik asoslariga tayanadi. har qanday ilmiy tadqiqot singari, psixologik izlanishlar ham aniq nazariy yo‘nalish, tajriba-metodik baza, hamda ilmiy mantiqqa asoslangan metodologiyani talab etadi. chunki psixologiyada insonning ichki kechinmalari, ruhiy jarayonlari va tashqi xulqiy ifodalari o‘zaro chambarchas bog‘langan bo‘lib, ularni tushunish faqat bir yoqlama kuzatish yoki intuitiv tahlil orqali emas, balki ilmiy asoslangan metodlar orqali amalga oshiriladi. psixologik tadqiqotlarning metodologik asoslari deganda, bu fan doirasida inson ruhiyatini o‘rganishda qo‘llaniladigan nazariy qarashlar, ilmiy tamoyillar, tahlil va izlanish usullarining tizimi tushuniladi. metodologiya — bu nafaqat usullar majmui, balki ularni tanlash va qo‘llashning ilmiy mantig‘ini belgilab beruvchi konseptual yo‘nalishdir. psixologiyada metodologik asoslar falsafa, biologiya, fiziologiya, ijtimoiy fanlar va hatto texnologiyalar bilan uzviy bog‘langan. bu bog‘liqlik psixologiyani inson haqidagi eng murakkab fanlardan biriga …

2 / 8

sixologiyada bunday nazariyalar ko‘p — biheviorizm, psixoanaliz, kognitiv psixologiya, gumanistik yo‘nalish, sotsial psixologiya va boshqalar. har bir yo‘nalish inson ruhiyatiga o‘z nuqtai nazaridan yondashadi va o‘ziga xos metodlarni ishlab chiqadi. masalan, biheviorizm xulqni tashqi kuzatuv orqali o‘rganishni asos qilsa, psixoanaliz inson ongi ostida yashiringan kuchlarni tahlil qilishni markazga qo‘yadi.yuqori, o‘rta va quyi daraja nazariyalari psixologiyada ilmiy nazariyalar odatda uch darajada ko‘riladi: yuqori, o‘rta va quyi (bosqich) nazariyalar.yuqori darajadagi nazariyalar psixologiyaning umumiy falsafiy, metodologik va konseptual yo‘nalishlarini belgilab beradi. ular inson ongining tabiatini, ruhiy jarayonlarning umumiy qonuniyatlarini tushuntiradi. masalan, psixikani moddaning oliy shakli sifatida talqin etuvchi marksistik psixologiya yoki ongni informatsion tizim sifatida ko‘radigan kognitiv nazariyalar yuqori darajadagi nazariyalar sirasiga kiradi. bunday nazariyalar psixologik tafakkurning asosini tashkil etib, ilmiy yo‘nalishlarning metodologik negizini belgilab beradi. o‘rta darajadagi nazariyalar esa ma’lum psixologik hodisalar yoki sohalarga ixtisoslashgan bo‘ladi. masalan, emotsional intellekt nazariyasi, motivatsiya nazariyalari, shaxs rivojlanishi nazariyalari o‘rta darajaga kiradi. ular muayyan psixik jarayon …

3 / 8

i darajadagi nazariya umumiy konseptual asosni bersa, o‘rta darajadagi nazariya uni konkret sohaga tatbiq etadi, quyi darajadagi nazariya esa bu jarayonni amaliy tajriba bilan tasdiqlaydi. shunday qilib, psixologik bilimlar tizimi piramida shaklida tuzilgan bo‘lib, uning cho‘qqisida umumiy falsafiy nazariya, o‘rtasida amaliy konsepsiyalar, tagida esa empirik ma’lumotlar turadi.psixologiyada neyrofiziologik ma’lumotlarning ahamiyati. zamonaviy psixologiya neyrofiziologiya bilan bevosita bog‘liq holda rivojlanmoqda. inson ongini tushunishda miya faoliyatini, asab tizimi mexanizmlarini o‘rganish psixologiya uchun muhim poydevor hisoblanadi. chunki psixik jarayonlar — idrok, xotira, tafakkur, hissiyot — barchasi neyrofiziologik asosga ega. psixologik holatlarni faqat tashqi xulq orqali tushuntirish bugungi kunda yetarli emas. endilikda psixologlar neyrofiziologik tahlillar orqali inson ruhiyatining biologik mexanizmlarini ham o‘rganmoqda. neyrofiziologik ma’lumotlar psixologik tadqiqotlarga obyektivlik olib kiradi. masalan, elektroensefalografiya (eeg), funksional magnit-rezonans tomografiya (fmri), neyroximik tahlillar inson miyasi faoliyatini aniq o‘lchash imkonini beradi. ushbu usullar yordamida olimlar insonning diqqatini, hissiy reaktsiyalarini, qaror qabul qilish jarayonlarini, hatto ijodiy tafakkur paytida miya faoliyatining qanday o‘zgarishini …

4 / 8

robiologik tahlil nuqtai nazaridan ham o‘rganilmoqda. bu esa psixologiyani yanada obyektiv, empirik va eksperimental fan sifatida shakllantiradi. psixologik tadqiqotlarning metodologik asoslari inson ongini o‘rganishda nazariy qarashlar, ilmiy yo‘nalishlar va empirik amaliyotning uyg‘unlashuvini talab etadi. metodologiya bu jarayonda faqat nazariy tayanch emas, balki tadqiqotchi uchun yo‘l-yo‘riq, ilmiy tafakkur uslubi, tahlil mezoni vazifasini bajaradi. psixologiyada metodologik asoslarning shakllanishi tarixan falsafiy bilimlar, fiziologik tadqiqotlar va ijtimoiy fanlar taraqqiyoti bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan. psixologiya dastlab falsafaning tarkibida shakllangan bo‘lib, inson ruhiyatini o‘rganish borasida qadimgi yunon faylasuflari aristotel, platon, gippokratlarning qarashlari muhim o‘rin tutgan. ular psixikani jon, his-tuyg‘u, ong bilan bog‘lab talqin etishgan. xix asrga kelib, ilmiy psixologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqdi. uil’yam vundt tomonidan 1879 yilda leypsig shahrida birinchi eksperimental psixologiya laboratoriyasi tashkil etilishi metodologik burilish davrini boshlab berdi. bu hodisa psixologiyada empirik kuzatishlar, tajriba o‘tkazish, o‘lchash, statistik tahlil kabi aniq ilmiy metodlarning shakllanishiga sabab bo‘ldi. keyinchalik, z. freyd psixoanalitik yondashuvi bilan inson …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "psixologiyada ilmiy tadqiqotlarning metodologik asoslari"

psixologiyada ilmiy tadqiqotlarning metodologik asoslari. yuqori, o‘rta va quyi daraja (bosqich) nazariyalari. psixologiyada neyrofiziologik ma’lumotlarning axamiyati psixologiya inson ruhiy hayoti, ong, his-tuyg‘u, tafakkur va xulq-atvorning shakllanish qonuniyatlarini o‘rganuvchi murakkab fan sifatida o‘z metodologik asoslariga tayanadi. har qanday ilmiy tadqiqot singari, psixologik izlanishlar ham aniq nazariy yo‘nalish, tajriba-metodik baza, hamda ilmiy mantiqqa asoslangan metodologiyani talab etadi. chunki psixologiyada insonning ichki kechinmalari, ruhiy jarayonlari va tashqi xulqiy ifodalari o‘zaro chambarchas bog‘langan bo‘lib, ularni tushunish faqat bir yoqlama kuzatish yoki intuitiv tahlil orqali emas, balki ilmiy asoslangan metodlar orqali amalga oshiriladi. psixologik tadqiqotl...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (21,2 КБ). Чтобы скачать "psixologiyada ilmiy tadqiqotlarning metodologik asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: psixologiyada ilmiy tadqiqotlar… DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram