botanikaning bo’limlari. o’simliklarning ahamiyati

PPTX 1.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1531806022_67560.pptx /docprops/thumbnail.jpeg botanikaning bo’limlari. o’simliklarning ahamiyati botanikaning bo’limlari. o’simliklarning ahamiyati reja: 1. botanikaning bo’limlari 2. o’simliklarning tabiatdagi va inson faoliyatidagi ahamiyati 3. botanika fanining rivojlanish tarixi 4. o’simlik hujayrasi 5. yadro, uning tuzilishi botanikaning bo’limlari aytib o’tilgani singari botanika biologiyaning tarkibiy qismidir. botanikaning obyekti faqat quruqlikdagi emas, balki, dunyo okeani va atmosferadagi o’simliklar hamdir. botanika o’z navbatida qator bo’limlarga bo’linib, ular esa o’simlik va o’simliklar qoplamining rivojlanish qonuniyatlari, tuzilishi va hayotini o’rganadi morfologiyaning vazifasi – o’simlik xili yoki uning alohida olingan qismining rivojlanishi va paydo bo’lishi qonuniyatlarini o’rganishdir. o’simlik organlarining tuzilishi va rivojlanishini ikki aspektda: i) alohida olingan o’simlik tupining individual rivojlanishi - ontogenezda; ii) turning yoki turkumning tarixiy taraqqiyoti - filogenezda o’rganadi. o’simliklar morfologiyasi – bu botanikaning eng yirik va ancha ilgari shakllangan bo’limidir. u grekchadan olinib, morfe - shakl, logos - fan degan ma’noni anglatadi. o’simliklar sistematikasi – botanikaning eng qadimgi bo’limlaridan biridir (lot. sistematikus— sistema yoki tartibga …
2
tashqari u o’simliklarning floristik geografiyasi va fitotsenologiyani birlashtiradi. floristik geografiyaning birligi bu – arealdir. areal deb turning yer yuzida egallagan maydoniga aytiladi. o’simliklar ekologiyasi – tevarak atrofdagi muhitning o’simliklar bilan aloqasini o’rganadi. shuningdek, o’simlik organizmini muhitga moslashishi qonuniyatlari hamda muhim faktorlar: issiqlik, namlik, tuproq va boshqalarning o’simlik organizmiga ta’siri, o’simlikning muhitni o’zgartiruvchi xususiyatini va hokazolarni o’rganadi. mikrobiologiya – bu fan mikroblar, ya’ni bakteriyalar va ayrim zamburug‘lar hayot jarayonidagi xususiyatlarini o‘rganadi. o’simliklarning tabiatdagi va inson faoliyatidagi ahamiyati o’simlik va muhit orasida murakkab aloqadorlik mavjud. o’simliklar tabiatdagi modda almashinuvi jarayonida muhim rol o’ynaydi. yashil o’simliklar planetamizdagi hayotning asosiy manbaidir. quyoshdan keladigan yorug’lik energiyasi yashil o’simliklar tomonidan o’zlashtirilib, ularning hujayrasida ximiyaviy energiyaga, uning yordamida esa o’simlikka atrof-muhitdan keladigan noorganik moddalar organik moddalarga, ya’ni oqsil, yog’, uglevod, vitamin, organik kislotalar va boshqalarga aylantiriladi. quruqlik va suvda o’sadigan o’simliklar fotosintez natijasida har yili 450 mlrd tonna organik modda hosil qiladi. o’simliklar inson hayotida juda katta …
3
uy-joy qurganlar va kiyim-kechak yasaganlar. buning natijasida o’simliklar va ularning xususiyatlari to’g’risida ba’zi bilimlar paydo bo’lgan va ana shunday bilimlarning yakunlanishi natijasida o’sim-liklar haqidagi fan, ya’ni botanika vujudga kelgan. italiyalik botanik andrea sezalpin (1519-1603)ni ko’rsatish mumkin. olim o’zining 1583 yilda bosilib chiqqan "o’simliklar haqida" degan asarida 1500 ga yaqin o’simliklarni ta’riflab beradi. 1858 yilda ch. darvin (1809-1882) organik dunyoning tabiiy tanlanish yo’li bilan evolyutsiyasi to’g’risidagi o’z nazariyasini yaratdi. a.s.falinsin (1835-1918) botanik fiziologiyani rivojlantirishda katta ishlar olib bordi. u 1883 yilda "o’simlikda moddalar almashinuvi va energiya o’zgarishi" nomli asarini yozdi. o.v.baranetskiy lishayniklar ustida bir qancha ishlar olib bordi, u o’simliklar anatomiyasi va fiziologiyasiga oid bir qancha ishlarni qildi. i.p.borodin o’simliklarda nafas olish jarayoni ustida ish olib bordi va bir qancha asarlar, jumladan "o’simliklar anatomiyasi kursi" ni yozdi. d.i.ivanovskiy filtrlovchi viruslarni kashf etdi. v.a. rotert o’simliklar fiziologiyasi va anatomiyasi sohasida, s.n. vinogradskiy esa bakteriyalarda bo’ladigan xemosintez jarayonini aniqlab mikrobiologiyaga asos soldi. v.i.palladin …
4
’g’risida ma’lumot bergan. abu ali ibn sino (980-1037) o’zining qator asarlarida turkistonda o’sadigan ko’pgina dorivor o’simliklarni tavsiflab, ularning shifobaxsh xususiyatlarini ko’rsatgan. z.m.bobur (1483-1530) ham "boburnoma" asarida turkiston o’simliklari haqida ma’lumotlar bergan. ilmiy faoliyatining asosiy qismini turkiston florasini o’rganishga bag’ishlagan b.a.fedchenko, onasi o.a.fedchenko bilan birgalikda, 1906-1916 yillar ichida 6 qismli "turkiston florasining ro’yxati" deb nomlangan kitobini chop etgan va unda turkiston hududida 4111 tur o’simlik borligini ko’rsatgan. a.i.vvedenskiy (1898-1970) rahbarligida "o’zbekiston florasi" nomli 6 jildlik asar chop etildi. bu hududda 138 oilaga oid 4230 o’simlik turi haqida batafsil ma’lumot berilgan. suvo’tlarini o’rganish va ulardan xalq xo’jaligida foydalanish ilmiy asoslarini akademik a.m. muzaffarov (1909-1987) yaratdi. uning rahbarligida o’rta osiyoda o’sadigan ko’k-yashil suvo’tlarining to’liq ro’yxati tuzildi. o’simlik hujayrasi hujayra uning tuzilishi va komponentlari hujayraning tuzilishi va uning faoliyati to’g’risidagi fan sitologiya deyiladi. hujayra bu o’simlik tanasining mustaqil ko’payuvchi elementar strukturasi va funksional birligi bo’lgan bir qismidir. hujayrani dastlab ingliz olimi r.guk 1665 yilda …
5
voriga taqalgan qavati plazmolemma, vakuolaga taqalgan qavati esa tonoplast deyiladi. hujayraning diktiosoma yoki golji apparati deb ataladigan alohida organoidlari ham endoplazmatik to’r bilan funksional bog’langan. ular ancha murakkab tuzilgan bo’lib, go’yo devorlari plazmatik membranadan tuzilgan yassi sisternalar paketiga o’xshaydi. golji apparatida organik moddalar vaqtincha to’planadi va keyin hujayraning boshqa qismlariga tarqaladi. p l a s t i d a l a r – faqat o’simlik hujayralarida bo’ladi. ular tashqaridan ikkita membrana bilan qoplangan. xloroplast yashil pigmentli xlorofill, qo’ng’ir rangli karotin va sariq rangli ksantofillarni o’zida tutadi. xloroplastning asosiy vazifasi aynan xlorofil bilan bog’liq. u fotosintez jarayoniga qatnashib anorganik moddalardan organik moddalar hosil qiladi. shu sababli xloroplastlar o’simlikning faqat yer ustki, quyosh nurini qabul qiladigan, qismida uchrab, uning hisobida o’simlik yashil rangda bo’ladi. beradigan rangiga qarab plastidalar 3 xil bo‘ladi xloroplast xromoplast leykoplast yadro uning tuzilishi yadro – bu irsiy belgilarni saqlaydigan va oqsil sintezini boshqaradigan markazdir. hujayra yadrosiz yashay olmaydi, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "botanikaning bo’limlari. o’simliklarning ahamiyati"

1531806022_67560.pptx /docprops/thumbnail.jpeg botanikaning bo’limlari. o’simliklarning ahamiyati botanikaning bo’limlari. o’simliklarning ahamiyati reja: 1. botanikaning bo’limlari 2. o’simliklarning tabiatdagi va inson faoliyatidagi ahamiyati 3. botanika fanining rivojlanish tarixi 4. o’simlik hujayrasi 5. yadro, uning tuzilishi botanikaning bo’limlari aytib o’tilgani singari botanika biologiyaning tarkibiy qismidir. botanikaning obyekti faqat quruqlikdagi emas, balki, dunyo okeani va atmosferadagi o’simliklar hamdir. botanika o’z navbatida qator bo’limlarga bo’linib, ular esa o’simlik va o’simliklar qoplamining rivojlanish qonuniyatlari, tuzilishi va hayotini o’rganadi morfologiyaning vazifasi – o’simlik xili yoki uning alohida olingan qismining rivojlanishi va paydo bo’lishi qonuniyatl...

PPTX format, 1.0 MB. To download "botanikaning bo’limlari. o’simliklarning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: botanikaning bo’limlari. o’siml… PPTX Free download Telegram