o'simliklar anatomiyasi va morfologiyasi

PPTX 35 pages 1.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 35
мирзо улуғбек номидаги ўзбекистон миллий университети биология-тупроқшунослик факультети botanika o’simliklar anatomiyasi va morfologiyasi фойдаланилган адабиётлар rudall p. anatomy of flowering plants (an introduction to structure and development) third edition. cambridge. 2007. p. 147. james d. mauseth botany an introduction to plant biology usa 2014. p. 766. маткаримова а.а., махкамов т.х., махмудова м.м., азизов х.я., ваисова г.б. ботаника. – тошкент: “фан ва технология”, 2019. 298 б. икромов м.и., нормуродов х.н., юлдашев а.с. ботаника. тошкент, «ўзбекистон». 2002. - 322 б. mustafaev s.m., ahmedov o’.a. botanika. toshkent, 2006. прокопьева л.в. фитоценология. – йошкар-ола, 2009. – 128 с. қўшимча адабиётлар: 7. pratov o‘., shamsuvaliyeva l., sulaymonov e. va bosh. botanika (morfologiya, anatomiya, sistematika, geobotanika). -toshkent: “ta’lim nashriyoti”, 2010. – 288 b. 8. худойкулов с.м., назаренко л.и. ўсимликлар систематикасидан амалий машғулотлар. тошкент, 1984. 9. буригин в.а., жонгуразов ф.х. ботаника. - ташкент. 1977. - 351 б. 10. жуковский п.м. ботаника. - м., 1982. - 667 с.11. …
2 / 35
ng tasnifi. 3. xv-xx asrlardagi botanika fani. 4. markaziy osiyo tabiatshunoslari o’simliklar haqida 5. o’zbekistonda botanika fanini rivojlanishi 6. botanika fanining asosiy bo’limlari reja 4 botanika grekcha "botane" so’zidan olingan bo’lib, o’zbek tilida ko’kat, sabzavot, o’t, o’simlik degan ma'noni bildiradi. botanika umuman o’simliklar haqidagi fan bo’lib, o’simliklarning tashqi va ichki tuzilishini, kelib chiqishini, o’sish hamda rivojlanish qonuniyatlarini, ulardagi hayotiy jarayonlarni, dunyoda tarqalish qonunlarini, muhit bilan ular orasidagi munosabatlarni va o’simliklar dunyosidan har taraflama foydalanish yollarini o’rgatadi. inson hayotida o’simliklarning juda katta ahamiyatga ega ekanligini ibtidoiy davrda yashagan odamlar ham bilgan, chunki foydali o’simliklardan tashqari zararli o’simliklar ham kam emas. shuning uchun ham ularni bir-biridan farq qilishi uchun o’simliklar klassifikatsiyasini yaratish zaruriyati tug’ilgan. o’simliklar klassifikatsiyasining eng qadimgi nusxalari grek filosoflarining kitoblarida, ancha keyingi namunalari esa so’nggi davrda, ya'ni rim hukmronligi davrida yaratilgan va zamonamizgacha etib kelgan. eramizdan oldingi 384-322 yillar qadimgi grek fani aristotel asarlarida hammadan ko’p va uning shogirdi, botanika …
3 / 35
butalar va o’tlarga bo’ldi. tirik organizmlar oziqlanish usuliga ko’ra avtotrof va geterotrof guruhlarga bo’linadi. avtotrof deb anorganik moddalar bilan oziqlanuvchi organizmlarga aytiladi. ular anorganik moddalardan organik moddalar hosil qilish xususiyatiga ega. har qanday organik moddaning anorganik moddalardan hosil bo’lishi uchun yoki to’plash uchun ma'lum energiya manbai zarur. yashil o’simliklar uchun bunday energiya quyosh nuri hisoblanadi. shuning uchun ham o’simliklarda anorganik moddalardan organik moddalar hosil bo’lish jarayoni fotosintez deb ataladi. fotosintez jarayoni asosan o‘simliklarning bargida, xlorofill pigmenti ishtirokida o‘tadi. 6со2 + 6н2о------ с6н12о6 + 6о2 geterotrof organizmlar deganda avtotrof o’simliklar tomonidan hosil qilingan tayyor organik moddalar hisobiga oziqlanuvchilar tushuniladi. hayvonot olamining vakillari xlorofill bo’lmaganligi tufayli anorganik moddalar hosil qila olmaydi, shuning uchun ham ular geterotrof organizmlarga kiradi, lekin o’simliklar dunyosining uchdan bir qismi (bakteriyalar, zamburug’lar va shilimshiqlar) xlorofillga ega emas. ular ham tayyor organik moddalar hisobiga oziqlanadi. aristotel (384-322) teofrast (372-287) xv asrning oxirlari va xvi asrning boshlarida qilingan katta sayohatlar …
4 / 35
li asarini yozadi. unda dunyo okeanlari, qit'alari, qutblar, daryo, o’rmon, ko’l, o’simliklar haqida ma'lumotlar beradi. abu rayhon beruniy (937-1048) ning tarix, astronomiya, filosofiya, adabiyot, tilshunoslik, etiografiya, matematika, geografiya, geodeziya, kartografiya, meteorologiya, fizika kimyo, dorishunoslik, tibbiyot, tabiatshunoslik sohalariga bag’ishlangan 150 asari bor. abu ali ibn sino (980-1097) hayoti davomida 450 dan ortiq asar yozgan, shundan 242 tasi bizgacha etib kelgan. asarlar ichida eng mashhuri "tib qonunlari" bo’lib, u 5 jildli hisoblanadi. bunda 400 dan ortiq dorivor o’simliklar haqida ma'lumot berilgan. farobiy (870-950) olim, shoir, tabib, sozanda va bastakor, faylasuf, adabiyotchi sifatida tanildi. o’sha vaqtlarda ilm-fan sohasida yerishilgan yutuqlar majmuasi hisoblangan "hindiston dorilari va dorivor o’simliklari", "nabotiya dehqonchiligi haqida" kabi kitoblar bir qancha tillarga tarjima etilgan edi. zahriddin muhammad bobur (1483-1530) "boburnoma" o’rta osiyo, afg’oniston, hindiston, kabi mamlakatlar tarixi, sotsial-iqtisodiy ahvoli, tabiati, etnografiyasi, geografiyasi, tibbiyoti kabi sohalarni qamrab olgan genial asardir. xv-xviii asrlar botanikaning rivojlanishida o’simliklarni dastlabki ro’yxatga olish davri hisoblanadi. bu …
5 / 35
izimini (sistemasini) yaratish ustida qilingan ilk urinishlardan eng ko’zga ko’ringan (1583) italiya botanigi - vrach sezolpin (1519-1603) sistemasidir. u ham 1000 tur o’simlikni aniqlab, fanga kiritgan. sezolpinning asosiy xizmati shundaki, u o’z klassifikatsiyasiga sub'ektiv belgilarni emas, balki ob'ektiv belgilarni, ya'ni odam uchun ma'lum darajada ahamiyati bo’lgan "tasodifiy" belgilarni emas, balki o’simlikning o’zi uchun muhim bo’lgan belgilarni asos qilib olish kerakligini angladi. xv asrga kelib, asarlar bilan bir qatorda botanika bog’lari ham barpo qilina boshlandi. dastlab univyersitetlarda dorivor o’simliklar bog’i tashkil etildi. bunday botanika bog’lari italiya, gyermaniya, frantsiya, gollandiya, angliya, rossiyada tashkil etildi. pyotr i ning farmoni bilan moskvada 1706-yilda dorivor o’simliklar kollektsiyasi tashkil qilinadi. 1805-yilga kelib, u botanika bog’iga aylantiriladi. o’zfa botanika bog’i 1921-yilda barpo qilingan. o’zbekistonda planli ravishda botanik tadqiqotlar ancha keyin boshlanadi. masalan, o’rta osiyo davlat universiteti tashkil etilishi munosabati bilan toshkentga boshqa olimlar qatorida m.g. popov, m.v. kultiasov, e.p. korovin, n.d. leonov, p.a. baranov, i.a. raykova, a.i. …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'simliklar anatomiyasi va morfologiyasi"

мирзо улуғбек номидаги ўзбекистон миллий университети биология-тупроқшунослик факультети botanika o’simliklar anatomiyasi va morfologiyasi фойдаланилган адабиётлар rudall p. anatomy of flowering plants (an introduction to structure and development) third edition. cambridge. 2007. p. 147. james d. mauseth botany an introduction to plant biology usa 2014. p. 766. маткаримова а.а., махкамов т.х., махмудова м.м., азизов х.я., ваисова г.б. ботаника. – тошкент: “фан ва технология”, 2019. 298 б. икромов м.и., нормуродов х.н., юлдашев а.с. ботаника. тошкент, «ўзбекистон». 2002. - 322 б. mustafaev s.m., ahmedov o’.a. botanika. toshkent, 2006. прокопьева л.в. фитоценология. – йошкар-ола, 2009. – 128 с. қўшимча адабиётлар: 7. pratov o‘., shamsuvaliyeva l., sulaymonov e. va bosh. botanika (morfologiya...

This file contains 35 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "o'simliklar anatomiyasi va morfologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simliklar anatomiyasi va morf… PPTX 35 pages Free download Telegram