arxeologiya fani haqida taqdimot

DOCX 4 pages 25.4 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.4 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

1-mavzu : kirish. “arxeologikya” fani va uning vazifalari. reja; 1. arxeologiya va uning tadqiqot uslubiyati 2. tarixni tarixiy va arxeologik manbalar asosida davrlashtirish masalalari 3. hozirgi bosqichda o‘zbekiston arxeologiyasi fani oldida turgan va zifalar va muammolar. adabiyotlar: 1. o`zbekiston respublikasining qonuni.”arxeologiya merosi ob’ektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish to‘g‘risida”/ “xalk so`zi”, 2009 y,14 oktyabr. 2. karimov i.a. ozbekiston mustaqillikga erishish ostonasida – t., 2011 3. karimov i.a. yuksak ma’naviyat-engilmas kuch. – t., 2008. 4. karimov i.a. tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q. – t., 1998. 5. galperina g.a., dobrova ye.v., populyarnaya istoriya arxeologii. m., 2002. 6. egamberdieva n., arxeologiya ( o`quv qo`llanma). –tashkent, 2011. t a y a n ch s o‘ z l a r arxeologiya, numizmatika, epigrafika, sfragistika, arxeologik manbalar, arxeologik yodgorliklar, arxeologik davrlashtirish, madaniy qatlam. arxeologiya – tarix fanining mustaqil yo‘nalishi bo‘lib, o‘zining tadqiqot obyekti, shuningdek, ularni ochib o‘rganishda maxsus uslublardan foydalaniladi. ya’ni zamonaviy tushunchada arxeologiya ibtidoiy, antik, o‘rta …

2 / 4

da britaniya muzeyida nabonid tomonidan topilgan yozuvli taxtacha saqlanmoqda. “arxeologiya” atamasi yozma manbalarda ilk marta yunon faylasufi platon (mil. avv. 427-347 yy.) ning “katta gippiy bilan suhbat” asarida tilga olinadi. arxeologiya ikkita qdimgi yunon so‘zidan iborat bo‘lib, “arxeos” – qadimgi, “logos” – fan degan ma’nolarni anglatadi. xuddi shunga o‘xshash iborani yunon yozuvchisi diodor sitsiliyskiy (mil. avv. 80-29 yy.) ham qayd etgan. ya’ni troya urushigacha bolgan davr ellinlar nazarida “ellinlar arxeologiyasi” hisoblangan. diodor sitsiliyskiyning zamondoshi dionisiy galikarnasskiy rim tarixini puni urushigacha bo‘lgan davrini “rim arxeologiyasi” deb atagan. “arxeologiya” atamasini shuningek strabon va boshqa yunon muarrixlari ham ishlatib, ularning nazarida bu atama nafaqat qadimgi, balki ibtidoiy davrni ham qamrab olgan.rim imperiyasining lotin mualliflari “qadimiyat” – a n t i q u i t a t e s - atamasini qo‘llaganlar. o‘rta asrlarda “arxeologiya” atamasi “qadimiyat” atamasi tomonidan siqib chiqarilib, ancha vaqtgacha (xix asrgacha) yodga olinmaydi.rim imperiyasida shuningdek “a n t i q …

3 / 4

izmatika (tangashunoslik), epigrafika (toshlardagi bitiklarni o‘rganish), sfragistika (muhrlarni o‘rganuvchi fan) vujudga kela boshlaydi. . xvii asrning o‘rtalarida fransiyada pomponiy letning birinchi antikvar akademiyasi ochiladi. keyinchalik qo‘lyozmalar akademiyasi, me’morchilik akademiyasi, haykaltaroshlik va rassomchilik akademiyasi ochiladi. bu tashkilotlar turli ekspeditsiyalar uyushtirib, topilgan materiallarni o‘rganish va ularni sistemalashtirish ustida ish olib boradilar. epigrafikaga qiziqish angliyada ham yoyila boshlaydi. bu yerda arxeologiya qirol karl i va uning yaqinlari homiyligida boyitila boshlandi 1733 yilda angliyada delitantlar jamiyati ochiladi. 1753-1756 yy. juda ko‘plab arxeologik ashyolarni qo‘lga kiritgan britaniya muzeyi ociladi. 1718 yilda rossiyada pyotr i boshchiligida ilk marta antikvar materiallarni izlash, to‘plash va o‘rganish boshlanadi. barcha topilmalar kunstkameraga joylashtirilgan. shu davrda sibirdagi mozor-qo‘rg‘onlarda qazuv ishlari olib borilib, juda ko‘plab bronza va tilladan yasalgan buyumlar topiladi.xviii asrning oxiridan arxeologiya rossiyada keng ko‘lamda yoyila boshlanadi. arxeologik topimalarni saqlash uchun turli ilmiy jamiyat va muzeylar tashkil etiladi (1806 yil nikolayevoda, 1811 yil feodeasiyada, 1825 yil odessada, 1826 yil kerchda). …

4 / 4

ekspeditsiyalar uyushtirib, qator tarixchi olimlarni yuboradi. turkiston o‘lkasi chor rossiyasi tomonidan bosib olingach, bu yerda ham mazkur fanga qiziqish orta boshlaydi. 1895 yil 11 dekabrda turkiston arxeologiya havaskorlari to‘garagi tuziladi.xix asrning 80-90-yillarida mahalliy aholi orasidan ham qadimiyatga qiziquvchilar ko‘payadi. masalan, mirza buxoriy mirza abdullo, mirza barat mullaqosimov, akram polvon asqarov, muhammad vafo, alixo‘ja yunusov, mirza hakim va boshqalar qadimgi buyumlar hamda chaqatangalarni to‘plash bilan shug‘ullanishgan. bu davrda afrosiyob, ulug‘bek rasadxonasi va poykand xarobalarida dastlabki qazuv ishlari olib borilgan. keyinchalik v.l. vyatkin afrosiyob xarobasini (1925, 1929-30), b.p. denike qadimgi termizni (1926-27), m.ye. masson ohangaron vodiysini (1925-28), ayritom xarobalarini (1932-33), qadimgi termizni (1936-38), a.yu. yakubovskiy zarafshon vodiysini (1934, 1939), v.a. shishkin tali barzu (1936-38) va varaxshani (1936-39), s.p. tolstov va ya.g‘. g‘ulomov qadimgi xorazm vohasida (1937-50), a.p. okladnikov teshiktosh va machay g‘orlarini (1938-39), v.v. grigorev qovunchitepa xarobalarini qazib o‘rgandilar.1940 yilda o‘rta osiyo davlat universitetining tarix fakulteti bazasida m.ye. massonning tashabbusi bilan o‘rta …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arxeologiya fani haqida taqdimot"

1-mavzu : kirish. “arxeologikya” fani va uning vazifalari. reja; 1. arxeologiya va uning tadqiqot uslubiyati 2. tarixni tarixiy va arxeologik manbalar asosida davrlashtirish masalalari 3. hozirgi bosqichda o‘zbekiston arxeologiyasi fani oldida turgan va zifalar va muammolar. adabiyotlar: 1. o`zbekiston respublikasining qonuni.”arxeologiya merosi ob’ektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish to‘g‘risida”/ “xalk so`zi”, 2009 y,14 oktyabr. 2. karimov i.a. ozbekiston mustaqillikga erishish ostonasida – t., 2011 3. karimov i.a. yuksak ma’naviyat-engilmas kuch. – t., 2008. 4. karimov i.a. tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q. – t., 1998. 5. galperina g.a., dobrova ye.v., populyarnaya istoriya arxeologii. m., 2002. 6. egamberdieva n., arxeologiya ( o`quv qo`llanma). –tashkent, 2011. t a y a n ch ...

This file contains 4 pages in DOCX format (25.4 KB). To download "arxeologiya fani haqida taqdimot", click the Telegram button on the left.

Tags: arxeologiya fani haqida taqdimot DOCX 4 pages Free download Telegram