ertaklardagi alp qizlar

DOC 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662756105.doc αζαρ ertaklardagi alp qizlar afsonalar va dostonlardagi kabi mard, pahlavon, el-yurt uchun jonini fido qilgan alp qizlar ertaklar va hikoyatlarda ham ko`p uchraydi. malikai xusnobod, malikai jahon, korasochxon, ozodchehra, zebo, xuriliqo, oyparcha, xusnbonu va boshqalar shular jumlasiga kiradi. kur`oni karimda, muhammad payg`ambarimizning xadislarida xotin qizlarni ranjitmaslik, hurmat-izzatlarini joyiga qo`yish masalasi alohida o`rinda turadi. islomga qadar, ayniqsa, arablarda xotin-qizlarga past nazar bilan qarash, ularni kamsitish, kerak bo`lsa, tiriklay yerga ko`mish odat tusiga kirganligini yusuf tavasliyning «xikmatlar xazinasi» (t, 1993 yil) kitobida uchratdik. masalan, «kizlarini tirik ko`mganlar» hikoyasida shunday deyiladi: - islomdan avval arabistonda qiz bolalarni tiriklay ko`milardi. ushbu haqiqatni xazrat umar (r.a) shunday hikoya qiladilar. - musulmonlikdan avvalgi ikki narsani eslaymanki, birini eslab yig`layman, birini eslab kulaman. ushbu narsaga yig`layman. bir kuni qizimni, jajji qizchamni, jigarpora qizchamni shu o`z qo`llarim bilan mozor (qabr) qazib tiriklayin ko`mdim. men qizim uchun o`z qo`llarim bilan chuqur qazir ekanman, u mening soqolimga sachragan tuproqlarni …

nson hamisha o`zini saqlaydi, or-nomusiga gard yuqtirmaslik uchun harakat qiladi. e`tibor bering: qadimda karim ismli bir kishining shahardan tashqarida bir parcha yeri bor edi. karim har yili shu yeriga ekin ekib, undan olgan hosilga qanoat qilib, bola-chaqasi bilan umr kechiradi. bahor payti bir kuni yer chopib turganida bir o`g`ri kelib, uning ter to`kib ishlayotganiga qarab turdi. yaqin borib salomlashdi-da, dedi: - siz bir kambag`al kishiga o`xshaysiz. kiygan kiyimingiz bundan dalolat berib turibdi. oyoq yalang ishlayapsiz, chorig`ingiz ham bo`lmasa kerak. yeringizdan chiqqan hosil bilan oilangizni ta`minlay olmaysiz. bunga ishonchim komil. keling, men bilan birga o`g`rilik qiling, pulingiz ko`payadi. karim uning taklifiga dedi: - yo`q! men eng past, yaramas odam bo`lishni istamayman. men senga o`xshab, iflos yo`llar bilan pul topishdan hazar qilaman. xalol mehnat qilib, pok yashashni istayman. ko`rdingmi, men peshona teri to`kib, shu halol mehnatim tufayli qalbim rohatlanib, farog`atda umr kechiraman. seni ham o`g`rilikdan voz kechib, halol yashashingni istayman. kuzatganimizdek, mehnatkash …

amisha hayotga aql ko`zi bilan qaraydigan, o`ylab qadam tashlaydigan, og`ir-bosiq, kam gap, o`ta darajada sezgir, hushyor, o`zina ham, o`zgalarni ham dadil himoya qila oladigan; o`z nomusi, ori uchun so`nggi tomchi qoni qolguncha dushmaniga qarshi kurasha oladigan darajada muxtasar bo`lishadi. buning isboti hikoyamizda o`z aksini topgan: - menga tegma, yaxshisi, bu yerdan tezroq jo`nab qol, yo`qsa hozirning o`zida seni majaqlab tashlayman, - dedi jahl otiga mingan asila o`zini xamaladan olib qochar ekan. ko`ziga qon to`lib qolgan xamala asilaning gap-so`ziga quloq solmay, unga battarroq yopisha ketdi. asila o`ylab ko`rsa, bu yigit gapga quloq solmaydigan. shunda u yigitni belidan mahkam ushlab, dast ko`tarib yerga urdi va bir necha bor musht tushirdi. kaltak zarbiga bardosh bera olmagan yigit undan kechirib so`radi. kiz qo`yib yubordi. u o`rnidan turib, yana qizga yopisha ketdi. asila nomusini saqlash uchun yana bor kuchini yig`ib yigitni yerga yiqitdi-da, ko`kragiga o`tirib tamog`idan bo`g`di, shu payt yigit hushidan ketdi. asila nomusini saqlagani …

hammad payg`ambarimiz voqeani oydinlashtirish uchun asilani chaqirtirib kelishlari va qizning o`zini-o`zi himoya qilish uchun bu ishni qilganligi aniqlangach: - bo`lgan ishni mulohaza qilaylik. kiz o`z nomusini mudofaa etgan. xirs balosiga mubtalo bo`lgan xamala o`ziga-o`zi qotil bo`lib qolgan. inson nomus uchun yashaydi. kiz sharafli bir harakat qilgan. xamalaning qilgan ishi, tutgan yo`li jahannam yo`lidir. u to`ppa-to`g`ri jahannamga boradi, - deb voqeaga to`g`ri baho beradilar. bunday xotin-qizlar el-yurt o`rtasida alohida hurmat, mehr bilan tilga olinadi. bundaylar xalq, vatan fahri-g`ururidir. molik ibn dinorning saboqlarini kitoblarda ko`p o`qiganmiz. avliyo zotlardan hayotlari ibratga to`la. o`sha kishi bir kuni o`tirsalar, oldilariga tilanchi kelibdi. uylarida bir xurmo bor edi. ayollariga o`sha xurmoni keltirishni buyurdilar. xotinlari xurmoni olib chiqdi. molik ibn dinor xurmoning yarmini olib, tilanchiga berdilar va qolganini xotiniga qaytardilar. xotinlari: «yana sizga o`xshaganlarni zohid deyishadi. xech zamonda podshohga yarimta narsani hadya qilganlarini ko`rganmisiz?!» dedi. molik tilanchini chaqirib olib, qolgan xurmoni ham berdilar. so`ngra ayollariga yuzlanib, dedilar: …

ng ayollariga o`xshashliklari bizni shod etadi. bugungi qizlarimiz ularning yurish-turishlaridan, xatti-harakatlaridan har qancha ibrat, o`rnak olsalar, aslo kam bo`lmaydilar. xalqda, - qatorda noring bo`lsa, yuking yerda qolmaydi, - degan gap bor. xa, shunday, yurtda dovyurak, qo`rqmas, mardlar qancha ko`p bo`lsa, shuncha yaxshi. chunki ular hamisha xalq uchun xizmat qiladilar. shayx sa`diy aytadi: yillardan bir yil baxl shahridan «bomiyon» degan viloyatga safar qildim. yo`limizda bosqinchi o`g`rilar ko`p bo`lgani uchun qo`rqinch ostida qolgandik. juda ham quvvatli bir yigitni o`zimizga hamroh qilib oldik. yer yuzining pahlavonlari bu yigit bilan kurash tushib, uning yelkasini yerga tekiza olmagandilar. devorlarni bir urib yiqitar, katta daraxtlarni ildizlari bilan sug`urib olardi. shunday zo`r kuchga ega bo`lgan bu yigit erkalik bilan o`sgan, turmushda aslo mashaqqat tortmagandi. ota-onasi uni ardoqlab tarbiya qilgan edilar. ish, mehnatdan uzoq bo`lgan, sayohat, safar yuzini ko`rmagan bu yigit faqћt zo`r kuchga ega bo`lishi bilan maqtanar edi. biz ketar ekanmiz, bir xarsang tosh orqasida bekinib turgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ertaklardagi alp qizlar"

1662756105.doc αζαρ ertaklardagi alp qizlar afsonalar va dostonlardagi kabi mard, pahlavon, el-yurt uchun jonini fido qilgan alp qizlar ertaklar va hikoyatlarda ham ko`p uchraydi. malikai xusnobod, malikai jahon, korasochxon, ozodchehra, zebo, xuriliqo, oyparcha, xusnbonu va boshqalar shular jumlasiga kiradi. kur`oni karimda, muhammad payg`ambarimizning xadislarida xotin qizlarni ranjitmaslik, hurmat-izzatlarini joyiga qo`yish masalasi alohida o`rinda turadi. islomga qadar, ayniqsa, arablarda xotin-qizlarga past nazar bilan qarash, ularni kamsitish, kerak bo`lsa, tiriklay yerga ko`mish odat tusiga kirganligini yusuf tavasliyning «xikmatlar xazinasi» (t, 1993 yil) kitobida uchratdik. masalan, «kizlarini tirik ko`mganlar» hikoyasida shunday deyiladi: - islomdan avval arabistonda qiz bolalarn...

Формат DOC, 2,0 МБ. Чтобы скачать "ertaklardagi alp qizlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ertaklardagi alp qizlar DOC Бесплатная загрузка Telegram