ўсимликларнинг кўпайиши

PPT 2.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1462166400_62632.ppt слайд 1 ўсимликларнинг кўпайиши кўпайиш барча тирик организмларга хос бўлган хусу-сиятлардандир. ўсимликлар асосан уч хил: вегетатив, жинс-сиз ва жинсий йўллар билан кўпаяди. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ўсимликларнинг вегетатив кўпайиши вегетатив кўпайиш (лот. вегетативус — ўсиш) — ўсимликларнинг жинссиз кўпайиш шаклларидан бири бўлиб, бир ўсимликдан бир организмнинг юзага келиши билан изоҳланади. вегетатив кўпайиш барча ўсимликларга хос белгидир. бу жараён бир ва кўп ҳужайрали сувўтлари (спирогира, вошерия, валония, каулерпа ва бошқалар)да замбуруғ ва лишайниклар танасининг регенерациясига қараб тананинг бир неча бўлакларга бўлиниб кетиши ёки юксак ўсимлик-ларда, илдизпоя, бачки, пиёз, тугунак каби органларни юзага келиши, шунингдек тананинг айрим қисмларидан бир бутун ўсимлик пайдо бўлиш хусусиятига асослангандир. www.arxiv.uz www.arxiv.uz юксак, чунончи ёпиқ уруғли ўсимликларда, вегетатив кўпайишнинг бир неча тури (масалан, табиий шароитда илдизпоя, бачки, пиёзтугунак, ажратувчи куртаклар чиқа-риш ва бошқалар) учрайди. вегетатив кўпайиш ўсимлик-лар ҳаётида катта аҳамиятга эга. мевачиликда унинг икки: қаламча ва куртак пайванд усуллари қўлланилади. табиий ва сунъий вегетатив кўпайиш. бундай кўпайиш кўпинча …

яди. илдиз пояла-ри калта ва бўғин оралиғи қисқа бўлган ўсимликларда (ма-салан, ажриқ, ғумай, тоғрайҳон, кийикўт ва бошқалар) кур-таклар бир-бирига яқин туради, шунинг учун ҳам ер усти новдалари ғуж бўлиб чиқади. илдизпоялари узун бўлган ўсимликларда куртаклар бир-биридан узоқ жойлашган, шу сабабли улардан чиқадиган ер усти новдалари тарқоқ ҳодда жойлашади (қамиш, қиёқ ва бошқалар). www.arxiv.uz www.arxiv.uz 2. тугунаклар. ўзбекистоннинг адир ва чўлларида ўса-диган зира (вшишп регасшп), хашаки зира (қарғаоёқ) ва скорцонера ўсимликлари илдизпоясининг ер остида қалин-лаш (йўғонлаш)ган қисми тугунак деб аталади. тугунак-ларда ўсимлик учун зарур озиқ моддалар тўпланади ва вегетатив кўпайиш вазифасини бажаради. бундай кўпай-ишни картошка, топинамбур ва бошқа ўсимликларда кўриш мумкин. бу хилдаги тугунаклар ер остида жойлаш-гани учун ер ости тугунаклар деб аталади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 3. пиёзбошлар (бошпиёз). ўрта осиё чўл, адир ва тоғ ўсимликлари орасида лола, нарцисс, чучмўма, бойчечак, лилия (пиёзгул), пиёз кабилар пиёзбошлар билан кўпая-ди. баъзи ўсимликларда пиёз куртаклари барг кўлтиқлари ёки тўпгулларида ҳосил бўлади. саримсоқ ва лилия син-гари …

усул билан ҳосил бўлган куртакларидан ривожланади ва жуда қисқа муддат ичида катта майдонларни эгаллайди. табиатда шундай ўсимликлар борки, улар бир неча хил вегетатив кўпайиш хусусиятига эга. масалан, адир ва қирларда ўсадиган газакўт илдизбачкилар, илдизпоя ва парти-куляция воситасида кўпаяди (2-расм). маданий ўсимликларни табиий кўпайиш хусусиятларини ўрганиб, вегетатив кўпайтириш мумкин. ма-салан, боғ, парк ва скверларда экиладиган зийнатли, манзарали ўсимликларни илдизпоялари, ил-дизбачкилари ва тупларини бўлиш воситасида кўпайтириш мумкин. лоладошлар (пиёздошлар) оиласи-нинг кўпчилик вакиллари сунъий равишда пиёзбошлар, тугунаклар ёрдамида кўпайтирилади (масалан, пиёз, саримсоқ, лола, гулисумбул (гиацинт), илонгул (гладиолус) ва бошқалар. www.arxiv.uz www.arxiv.uz қаламча, ўсимлик турига қараб, бир неча кун (тол, терак, чакан-да), бир неча ҳафта ёки бир неча ойдан кейин илдиз олади. қаламча-ларда янги новдалар қўлтиқ куртакларидан чиқади, қўшимча кур-таклар ҳосил бўлмайди. 2-расм. газакўтнинг илдиз бачкилари билан кўпайиши. www.arxiv.uz www.arxiv.uz қаламчалар новдадан (тол, терак, смородина, чаканда, ток ва бошқа-лар) баргдан (масалан, бегония) ёки илдизпоя-дан(қоқи, малина)ибо-рат бўлиши мумкин. баъзи ўсимликлар (тол, терак) жуда ҳам осонлик …

вданинг ерга кўмилган куртакларидан қўшимча илдизлар ҳосил бўлади. келгуси баҳор ёки кузда иддиз чиқарган пархиш-ларни бошқа жойга кўчириб ўтказиш мумкин. www.arxiv.uz www.arxiv.uz пайванд қилиш усули билан ўсимликларни кўпайтириш. қийинчилик билан илдиз чиқарадиган, қаламча ва пар-хиш йўли билан кўпаймайдиган, уруғлардан кўпайганда эса мураккаб гибрид бўлганлиги учун айниб кетадиган, она ўсимлик навини бермайдиган мева дарахтлари пай-ванд қилиб кўпайтирилади. баъзан пайванд дарахтларнинг шохлари синиб, яланғоч бўлиб қолган жойларни тўлди-риш ёки пастки қисми қисман зарарланган дарахтни сақ-лаб қолиш мақсадида қилинади. пайванд пайвандланаётган ўсимликнинг нав хусусия-тини мустаҳкамлаш ва сақлаш, хўжалик кўрсаткичлари паст навларни сифатли, совуққа, зараркунанда ва касалликларга чидамли навлар билан алмаштириш, гуллаши ва мева ту-гишини тезлаштириш мақсадларида қўлланилади. пайванд деб бир ўсимликка иккинчи ўсимлик қалам-часи ёки куртагини улашга айтилади. пайванд қилинади-ган ўсимлик пайвандтаг, уланадигани пайвандуст деб ата-лади. бу усул қишлоқ хўжалигида, айниқса мевачиликда энг кўп қўлланилади. пайванднинг икки усули (куртак пайванд ва қаламча пайванд)дан кўп фойдаланилади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz куртак пайванд ёки окулировка (лот. о …

тган куртакдаги барг банди сал тегилса, тушиб кетади. пайванд тутмаган вақтда қайта пайвандланади. пай-ванд тутиб кетгач, куртак уланган жойдан юқориси кесиб ташланади. бу усул-да асосан, тут, олхўри, атиргул пайвандланади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 3-расм. куртак пайванд: 1 — пай-вандлаш учун куртаги олинадиган тайёр қаламча; 2—3 — куртакни бир оз ёғочлик қисми билан кесиб олиш; 4 — пайвандтагнинг пўстло-ғини кесиш; 5— 6— куртакни ўр-натиш; 7— боғлаш. 4-расм. пайванднинг ҳар хил турлари: 1 — одций қаламча пай- ванд; 2 — ён қўндирма пайванд; 3 — ёрма пайванд. www.arxiv.uz www.arxiv.uz мевачиликда куртак пайванд усулидан ташқари найча пайванд ҳам қўлла-нилади. қаламча пайванд ёки копулировка (лот. копуляре — қўшиш, бириктириш), асосан баҳорда қўл-ланилади. бу усулнинг бир қанча хиллари маълум. масалан, оддий ва тилча-ли қаламча пайванд, қўн-дирма пайванд, искана пайванд ва ҳ.к. оддий қаламча пайванд-да пайвандтаг ва пайван-дуст бир хил йўғонликда бўлиши керак. пайвандтаг ҳам, пайвандуст ҳам бир-бирига мос келиб, зич қилиб пайвандланади, кейин боғланиб боғ малҳами суртилади. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўсимликларнинг кўпайиши"

1462166400_62632.ppt слайд 1 ўсимликларнинг кўпайиши кўпайиш барча тирик организмларга хос бўлган хусу-сиятлардандир. ўсимликлар асосан уч хил: вегетатив, жинс-сиз ва жинсий йўллар билан кўпаяди. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ўсимликларнинг вегетатив кўпайиши вегетатив кўпайиш (лот. вегетативус — ўсиш) — ўсимликларнинг жинссиз кўпайиш шаклларидан бири бўлиб, бир ўсимликдан бир организмнинг юзага келиши билан изоҳланади. вегетатив кўпайиш барча ўсимликларга хос белгидир. бу жараён бир ва кўп ҳужайрали сувўтлари (спирогира, вошерия, валония, каулерпа ва бошқалар)да замбуруғ ва лишайниклар танасининг регенерациясига қараб тананинг бир неча бўлакларга бўлиниб кетиши ёки юксак ўсимлик-ларда, илдизпоя, бачки, пиёз, тугунак каби органларни юзага келиши, шунингдек тананинг айрим қисмларидан бир бутун ...

PPT format, 2.6 MB. To download "ўсимликларнинг кўпайиши", click the Telegram button on the left.

Tags: ўсимликларнинг кўпайиши PPT Free download Telegram