belorus adabiyoti

DOC 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662756217.doc αζαρ belorus adabiyoti belorus xalqining tarixi rus va ukrainlar tarixi bilan chambarchas bog`liq. u ko`p asrlar davomida san`at-adabiyot sohasida boy va xilma-xil adabiy-madaniy merosga ega bo`ldi. belorus adabiyoti o`z taraqqiyotida xalqning hayoti, madaniyati, tili va milliy xususiyatlarini aks ettirib, uzoq tarixiy yo`lni bosib o`tdi. uning ilk namunalari xalq og`zaki ijodi mahsuli shaklida paydo bo`ldi. juda ko`p belorus ertaklari, afsona va rivoyatlari. lirik va tarixiy qo`shiqlari, maqol va hikmatli so`zlarida mehnatkash xalqning hayoti, uning orzu-umidlari o`z aksini topdi. belorus folklorida xalqning o`z ozodligi va mustaqilligi uchun olib borgan kurashi va rus xalqiga bo`lgan muhabbat va sadoqati ham ifodalanadi. bu asarlar ekspluatator sinflarga, krepostnoylik tuzumiga g`azab, nafrat hissi bilan. xushchaqchaqlik, optimizm va ozodlikka intilish ruhi bilan to`lib-toshgan. ularda vatanning himoyachilari. qahramonlar madh etilib, yorqin kelajak sari intilish g`oyalari ilgari surilgan. belorus folklorida panlar, savdogarlar, poplar, umuman, ekspluatator doiralarni ayovsiz fosh etuvchi hajviy ertaklar katta o`rin tutadi. belorus xalq she`riyati yuksak hoyaviy …

to`lib toshgan noshirlik va ma`rifatparvarlik faoliyati belorus adabiyotining bundan keyingi taraqqiyotida sezilarli iz qoldirdi. belorus progressiv adabiyotining xvi oxiri, xvii asr boshlarida yashab ijod etgan yirik vakillari simon budniy, vasiliy tyapinskiy, stefan zizaniy, afanasiy filippovich, leontiy karpovich, simeon polotskiy belorus xalqi manfaatlarini ifodalab, feodal katolik zug`umiga qarshi kurash olib bordilar. ular rus xalqi bilan belorus xalqining birlashishlarini yoqlab chiqdilar. 1697 yilda polsha seymi belorus tilida kitob nashr ettirish hamda sud, maktab va muassasalarda belorus tilida ish olib borishni man etdi. shu paytlarda avjga chiqqan katolik reaksiya belorus adabiyoti, madaniyati taraqqiyotiga salbiy ta`sir ko`rsatdi. yozma adabiyot inqirozga yuz tutdi: muallifi noma`lum bo`lgan ayrim she`rlar, intermediyalar yaratildi, xolos. bu davrda poetik ijod, asosan folklor shaklida rivojlandi. feodal va milliy zulm kuchaygan bir sharoitda xalq she`riyati mehnatkash ommaning orzu-intilishlarini ifodalovchi birdan-bir vosita bo`lib qoldi. bu she`riyat yangi belorus adabiyoti taraqqiyotiga kuchli ta`sir ko`rsatdi. xviii asr oxirlarida belorussiyaning rossiyaga qo`shilishi buyuk tarixiy voqea bo`ldi. …

i, satirik poemalardan tashqari, aytishmalar, hajviy she`rlar, tarixiy va marosim qo`shiqlaridan iborat bo`lgan. “daniilning stefan bilan suhbati”, “panning dehqon bilan suhbati”, “haqiqat” singari anonim asarlarda dehqonlar kayfiyati, ularning krepostnoy tuzumga qarshiligi ifodalangan. 60-yillarda rossiyada boshlangan revolyutsion ko`tarilish belorussiyadagi adabiy-ijtimoiy qarashlarga ham ijobiy ta`sir qildi. v.g.belinskiy, a.i.gersen, n.g.chernishevskiylarning ilg`or revolyutsion g`oyalari belorus xalqining eng yaxshi vakillarini uyg`otdi. 1863 yil dehqonlar qo`zg`olonining yo`lboshchisi k.kalinovskiy belorus demokratik publitsistikaning asoschisi bo`ldi. franshik kazimirovich bogushevich “belorus nayi”, “belorus kamoni” dostonlarida dehqonlarning samoderjaviye va pomeshchiklarga qarshi noroziligini ifodaladi. u belorus adabiyotida tanqidiy realizm metodiga asos soldi. u o`z ijodiga xos grajdanlik pafosi, o`tkir demokratik g`oyalari, realizm va xalqchilligi bilan xx asr ilg`or belorus adabiyotining shakllanishiga zamin hozirladi. bogushevich belorus adabiyotini satirik she`r, ballada, hikoyaga o`xshash yangi poetik janrlar bilan boyitdi. belorus she`riyatining takomili va adabiy til taraqqiyoti uchun kurashdi. 1905 yil revolyutsiyasi yanka kupala, yakub kolas, aloiza tyotka, maksim bogdanovich singari belorus demokrat yozuvchilarining adabiy ijod …

r edi. u ukrain yozuvchisi kotsyubinskiyga yozgan xatida belorus shoirlari yanka kupala va yakub kolas she`rlariga yuksak baho bergan edi. ular ham keyinchalik gorkiyni o`zlarining ustozi deb olganlar. y.kupala va y.kolas rus klassik adabiyotining estettk prinsiplariga amal qilib, adabiyotni xalqqa, jamiyatning ilg`or kuchlariga xizmat ettirish uchun kurashdilar. ular hozirgi belorus adabiy tili normalarini ishlab chiqdilar, badiiy ijoddda milliy til boyligidan barakali foydalanish namunasini ko`rsatdilar. y.kupala vatanga bo`lgan sadoqatini ifodalovchi mazmundor she`rlarini e`lon qildi. “igor jangnomasi”ni belorus tiliga tarjima qildi. 20-yillar belorus adabiyotida siyosiy satira janri ham taraqqiy etdi. hajviy she`r va felyetonlarda nemis, ingliz va amerikaliklar yordamiga katta umid bog`lagan mahalliy boylar, pomeshchiklar masxara qilindi. 1923 yilda belorus yoshlarining gazeta-jurnallar nashr etish huquqiga ega bo`lgan “molodnyak” nomli ommaviy-adabiy uyushmasi tuzildi. 1928 yilda bu uyushma asosida belorussiya yozuvchilar uyushmasi tashkil topdi. 1941-45 yillarda belorus adabiyoti xalqning orzu-istaklari. vatanga sadoqati, dushman ustidan g`alaba qozonishga bo`lgan iroda va ishonchini haqqoniy yoritdi. urushning birinchi …

u nashrlarda elga tanilgan. shu yillarda proza janri ancha taraqqiy eta boshladi. i.melejning ”botqoqdagi odamlar” romani barchamizga tanish 20-yillar voqealari, yangicha hayotning tomir otishi, yangi xulq-atvorning shakllanishi, sinfiy kurash jarayonida chiqiniqib borayotgan belorus xalqi vakillari obrazi yaratilgan. qishloq o`qituvchisi vl.karpov jang yillari maxsus topshiriq bilan fashistlar qo`li ostida qolgan belorus yerlariga yuboriladi. u ”nemiganing qonli sohillari” romanida ko`rgan-bilganlari asosida minsk podpolyechilarining qahramonliklariyu front ortidagi xalqning og`ir ahvoli haqida hikoya qiladi. y.bril ”qushlar va uyalar” romanida urush davri yoshlari hayotiga murojaat qiladi. asar qahramonlari ales runevich va uning tengqurlari urushning jahshatli girdobida chiniqadilar. masalan, ales dastlab polsha armiyasida xizmat qiladi. so`ng asir tushadi va nemis konslagerida ishlaydi. ko`p mashaqqatlar bilan u yerdan qochib partizanlarga qo`shiladi. roman urushni la`natlovchi asar bo`lib, unda nemis millatchilarining razilligi va gitlerchilarning vaxshiyligi fosh qilingan. belorus adabiyotining ko`zga ko`ringan yozuvchisi i.shamyakin romannavislarning oldingi safida bormoqda. uning ”kaft ustidagi qalb” romani zamonamizning muhim masalalaridan biri – nomlari bir …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "belorus adabiyoti"

1662756217.doc αζαρ belorus adabiyoti belorus xalqining tarixi rus va ukrainlar tarixi bilan chambarchas bog`liq. u ko`p asrlar davomida san`at-adabiyot sohasida boy va xilma-xil adabiy-madaniy merosga ega bo`ldi. belorus adabiyoti o`z taraqqiyotida xalqning hayoti, madaniyati, tili va milliy xususiyatlarini aks ettirib, uzoq tarixiy yo`lni bosib o`tdi. uning ilk namunalari xalq og`zaki ijodi mahsuli shaklida paydo bo`ldi. juda ko`p belorus ertaklari, afsona va rivoyatlari. lirik va tarixiy qo`shiqlari, maqol va hikmatli so`zlarida mehnatkash xalqning hayoti, uning orzu-umidlari o`z aksini topdi. belorus folklorida xalqning o`z ozodligi va mustaqilligi uchun olib borgan kurashi va rus xalqiga bo`lgan muhabbat va sadoqati ham ifodalanadi. bu asarlar ekspluatator sinflarga, krepostnoylik tuz...

DOC format, 2.0 MB. To download "belorus adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: belorus adabiyoti DOC Free download Telegram