oʼsimliklar fiziologiyasi faniga kirish. hujayra fiziologiyasi

PPTX 47 стр. 330,4 КБ Бесплатная загрузка

47 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 330,4 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 47

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 47

powerpoint presentation 1 mаvzu: oʼsimliklar fiziologiyasi faniga kirish. hujayra fiziologiyasi 2 reja: 1. o'simliklar fiziologiyasi fanining ahamiyati va vazifasi 2. o'simliklar fiziologiyasi fanining biologik fanlar sistematisidagi o'rni 3. o'simliklar fiziologiyasi fanining tarixi va rivojlanishining asosiy bosqichlari 4. o'simliklar fiziologiyasi fanida qo'llaniladigan uslublar 3 5. hujayrada modda almashinuvi jarayoni. o'simlik va hayvon hujayralari metabo-lizmlari o'rtasidagi o'xshashlik va farqlar 6. hujayra organoidlarining fiziologik va biokimyoviy jarayonlaridagi ishtiroki. 7. hujayradagi osmos hodisasi, tanlab o'tkazish va yarim o'tkazish xususiyatlari. 8. hujayraning kolloid sistemasi, ularning gidratlanish va degidratlanish jarayonlari. 9. hujayra tuzilish elementlarining kimyoviy tarkibi, miqdori va vazifalari. 4 o'simliklar organizmida yuz beradigan hayotiy jarayonlar va hodisalarni o'rganish bilan o'simliklar fiziologiyasi fani shug'ullanadi (grekchadan: physis-tabiat va logos-tushuncha, bilim). o'simliklar bioximiyasi - o'simliklar organizmining kimyoviy tarkibi va unda kechadigan barcha kimyoviy jarayonlarni o'rganadi. o'simliklar fiziologiyasi dehqonchilikning nazariy asosi bo'lib, uning dolzarb masalalarini yechishni o'z oldiga maqsad va vazifa qilib qo'ygan. 5 o'simliklar yashash sharoitiga qarab turlicha …

2 / 47

o'simliklar fiziologiyasi va bioximiyasi fanining asosiy vazifasidir. 7 o'simliklar fiziologiyasining boshqa fanlar bilan aloqadorligi ўсимликлар физиологияси кимё физика биокимё биофизика микробиология молекуляр биология 8 o'simliklar fiziologiyasi xix asrda mustaqil fan sifatida ajralib chiqqan bo'lib, u eksperimental botanikaning ancha rivojlangan tarmog'idir. bu fan kimyo, fizika, biokimyo, biofizika, mikrobiologiya, molekulyar biologiya kabi fanlar bilan uzviy bog'langan. ingliz ximigi j.pristli o'simliklarning havo bilan oziqlanishini asoslab, ularda fotosintez jarayoni mavjudligi 1771 yilda aniqladi. 9 o'simliklar fiziologiyasiga oid tajribalar xvii asrning boshlaridanoq o'tkazila boshlangan. masalan, 1625 yilda gollandiyalik olim van-gelьmont (1577-1644) o'simliklar massasi nima hosibiga va qanday hosil bo'lishini aniqlash maqsadida tajribalar o'tkazgan va uning natijasiga asoslanib o'simliklar faqat suv hisobiga o'sib rivojlanadi degan xulosaga kelgan va “suv nazariyasi”ni taklif etgan. keyinchalik tajribalar asosida rus olimlari a.t.bolotov (1738-1833) va i.m.komov (1750-1792)lar bu nazariyani inkor etib, o'simliklarning o'sishi va rivojlanishi organik va mineral moddalar hisobiga borishini aniqlagan. 10 italiyalik olim m.malpigi (1675), ingliz r.guk (1665) o'simliklarning …

3 / 47

yilda o'simliklar fiziologiyasi rivojlanishining yangi bosqichi boshlandi. chunki shu yili shveytsariyalik botanik j.senebe tomonidan besh tomlik «o'simliklar fiziologiyasi» kitobi chop etildi. bu asar o'simliklar fiziologiyasining mustaqil fan sifatida paydo bo'lishi va kelajakda rivojlanishiga asos soldi. j.senebe «o'simliklar fiziologiyasi» atamasini fanga kiritdi. shu bilan birga bu fanning asosiy vazifalari, predmeti va usullarini aniqlab berdi. 13 yu.saks yorug'lik ta'sirida kraxmal hosil bo'lishini aniqladi. bu hodisani nemis olimi v.pfeffer 1897 yilda fotosintez deb atashni taklif etdi. 14 rossiyada o'simliklar fiziologiyasi xix asrning ikkinchi yarmidan rivojlana boshladi. unga a.s.famintsin (1835-1918) va k.a.timiryazev (1843-1920)lar asos soldilar.a.s.famintsin 1867 yilda peterburg universitetida mustaqil o'simliklar fiziologiyasi kafedrasini tashkil etdi va 1887 yilda o'simliklar fiziologiyasidan birinchi o'quv kitobini yozdi. u fotosintez va o'simliklardagi modda almashinuv jarayonlarini aniqlash bo'yicha tajribalar o'tkazdi, sun'iy yorug'likda ham o'simliklar karbonat angidridni o'zlashtirib, kraxmal hosil qilishini ko'rsatdi. 15 a.s.famintsin rossiya fanlar akademiyasi tizimidagi yagona o'simliklar anatomiyasi va fiziologiyasi laboratoriyasini tashkil etdi. shu laboratoriyada 1892 yilda …

4 / 47

viy usullarni qo'llash natijasida fotosintezning muhim qonuniyatlarini aniqlashga muvaffaq bo'ldi, xlorofillning fizikaviy va kimyoviy xossalarini o'rganishga katta hissa qo'shdi. fotosintezning yorug'lik jadalligiga, spektral tarkibiga va quyosh yorug'ligining energiyasiga bog'liq ekanligini aniq tajribalar orqali isbotladi. 18 o'simliklarning ekologik fiziologiyasi asoschisi n.maksimov va uning shogirdlari o'simliklarni noqulay tashqi sharoitlarga chidamliligini o'rganish bo'yicha qator tajribalar olib bordilar. bu fanning rivojlanishiga akademiklar a.a.kursanov, m.x.chaylaxyan, a.a.nichi-porovich, i.i.tumanov, v.p.strogonov va boshqalar katta xissa qo'shib kelmoqdalar. 19 o'simliklar fiziologiyasi fanining rivojlanishiga o'zbekistonlik olimlardan a.imomaliyev, n.nazirov, m.x.ibragimov, s.s.abayeva, m.a.belousov, x.x.enileyevlarning xizmatlari katta bo'ldi. hozirgi vaqtda x.samiyev, r.azimov, m.avazxo'jayev, k.safarov, j.xo'jayev, r.usmonov va boshqalar o'simliklar fiziologiyasi fanini yangi bilimlar bilan boyitib kelmoqdalar. 20 hozirgi zamon o'simliklar fiziologiyasida olti muxim yo'nalishlar mavjud: 1. bioximik yo'nalish- o'simliklarda fotosintez, nafas olish, mineral oziqlanish jarayonlarida hosil bo'ladigan to'rli xil organik moddalarning ahamiyati, mineral elementlardan organik moddalarning hosil bo'lishi va boshqa masalalar bilan shug'ullanadi. 21 2. biofizik yo'nalish- hujayra energetikasi, o'simlik elektro-fiziologiyasi, suv rejimi, …

5 / 47

ng o'sishi, fotosintez, nafas olish, oziqlanish, organlarning hosil bo'lishi jarayonlarini o'zaro bog'liqlik kinetikasi va energetika-sining umumiy qonuniyatlarini o'rganadi. 24 o'simliklar fiziologiyasi fani eksperimental fan bo'lib, o'simliklarda kechadigan hayotiy jarayonlar tajribalar yordamida tabiiy sharoitda o'sadigan yoki laboratoriyada parvarish etilayotgan o'simliklarda o'rganiladi. bioximiya, agroximiya, botanika, mikrobiologiya va boshqa shu kabi fanlarda qo'llaniladigan usullardan o'simliklar fiziologiyasi bo'yicha o'tkaziladigan tajribalarda keng foydalaniladi. 25 kimyo va fizika fanlarining zamonaviy usullari: xromotografiya nishonli atomlar, elektron mikroskopiya, elektroforez, differentsial sentrifugalash, spektrofo-tometriya, rengentuzilma tahlili va boshqa usullardan foydalanish natijasida o'simlik hujayrasining murakkab tuzilishi, hujayra organoidlarining tuzilmasi va fiziologik funktsiyalari, hujayraning moddalarni o'zlashtirish va ajratib chiqarish jarayonida membranalarning ahamiyati va boshqalar puxta o'rganildi. 26 m.shleydon va t.shvanlar hujayra nazariyasini yaratdilar. bu nazariya quyidagi asoslanadi: hujayra barcha tirik organizmlar tuzilishi va rivojlanishining asosiy birligi, tirik organizmlarning eng kichik birligidir; barcha bir hujayrali va ko'p hujayrali organizmlarning hujayralari tuzilishi, kimyoviy tarkibi, hayot tarkibining to'rli asosiy yo'nalishlari va moddalar almashinuvi jixatidan bir-biriga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 47 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʼsimliklar fiziologiyasi faniga kirish. hujayra fiziologiyasi"

powerpoint presentation 1 mаvzu: oʼsimliklar fiziologiyasi faniga kirish. hujayra fiziologiyasi 2 reja: 1. o'simliklar fiziologiyasi fanining ahamiyati va vazifasi 2. o'simliklar fiziologiyasi fanining biologik fanlar sistematisidagi o'rni 3. o'simliklar fiziologiyasi fanining tarixi va rivojlanishining asosiy bosqichlari 4. o'simliklar fiziologiyasi fanida qo'llaniladigan uslublar 3 5. hujayrada modda almashinuvi jarayoni. o'simlik va hayvon hujayralari metabo-lizmlari o'rtasidagi o'xshashlik va farqlar 6. hujayra organoidlarining fiziologik va biokimyoviy jarayonlaridagi ishtiroki. 7. hujayradagi osmos hodisasi, tanlab o'tkazish va yarim o'tkazish xususiyatlari. 8. hujayraning kolloid sistemasi, ularning gidratlanish va degidratlanish jarayonlari. 9. hujayra tuzilish elementlarining kimy...

Этот файл содержит 47 стр. в формате PPTX (330,4 КБ). Чтобы скачать "oʼsimliklar fiziologiyasi faniga kirish. hujayra fiziologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʼsimliklar fiziologiyasi fanig… PPTX 47 стр. Бесплатная загрузка Telegram

oʼsimliklar fiziologiyasi faniga kirish. hujayra fiziologiyasi

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "oʼsimliklar fiziologiyasi faniga kirish. hujayra fiziologiyasi"

Похожие файлы