tana haroratini boshqarish (termoregulyatsiya) taqdimoti

PPTX 20 pages 758.2 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 758.2 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation tаnа hаrоrаtini bоshqаrish (tеrmоrеgulyаsiyа) фазлиддин бокиев 1. tana haroratini tartibga solish mexanizmlari 2. tana haroratini boshqarishning buzilishi 3. tana haroratini saqlashga ta'sir etgan omillar reja: gipothalamusning roli гипоталамус симпатик нерв системаси орқали жисмоний фаоллик даражасига қараб метаболик жараёнларни 20-30% гача бошқариб, иссиқлик ишлаб чиқаришни тартибга солади. гипоталамуснинг преоптик ядроси тананинг перифериясидан келаётган ҳарорат маълумотларини қабул қилиб, термик рецепторлар орқали иссиқлик йўқотиш механизмларини бошқаради. issiq muhitda termoregulyatsiya yuqori harorat ta'sirida yurak tezligi daqiqasiga 100 zarbadan oshib ketishi mumkin, bu qon aylanishini tezlashtirib, terining yuzasiga issiqlik oqimini oshiradi. issiq sharoitda organizm metabolizm tezligini pasaytirib, issiqlik hosil bo'lishini kamaytiradi, bu esa taxminan 10-15% ga yetishi mumkin. issiqlik ishlab chiqarish jarayonlari issiqlikning 60-75% gacha miqdori ichki organlar, ayniqsa jigar va miya tomonidan ishlab chiqariladi, ular yuqori metabolik faollikka ega. tana haroratini saqlashda asosiy rol o'ynaydigan metabolizm jarayoni, taxminan 70% gacha issiqlik hosil qiladi, qolgan qismi mushaklarning faolligi va boshqa ekzotermik reaksiyalar hisobiga …

2 / 20

larining natijasi bo'lishi mumkin, gipertermiya esa, tashqi omillar ta'siri ostida, masalan, haddan tashqari jismoniy mashqlar natijasida yuzaga keladi. mushaklarning qisqarishi va issiqlik hosil bo'lishi mushaklarning maksimal kuch bilan qisqarishi, masalan, ogʻir yuk koʻtarishda, qisqa vaqt ichida katta miqdorda issiqlik ajralishiga olib keladi, bu esa tana haroratini tez koʻtarishi mumkin. mushaklarning qisqarishi, ayniqsa, skelet mushaklarining faol harakatlari natijasida, tana issiqligʻining 70% gacha hosil boʻlishiga sabab boʻladi, bu jarayon metabolizmning tezlashishi bilan bogʻliq. sovuq muhitda termoregulyatsiya sovuqda titroq refleksi faollashadi, bu esa mushaklarning ritmik qisqarishi natijasida issiqlik hosil bo'lishini 5-6 baravar oshiradi va organizmning hipotermiyadan himoyalanishini ta'minlaydi. sovuq muhitda tananing issiqlik yo'qotishini kamaytirish uchun periferik qon tomirlarining torayishi kuzatiladi, bu esa terining haroratini 2-3°c ga pasaytiradi va issiqlik yo'qotilishini sekinlashtiradi. nafaqat terlash orqali issiqlik yo'qotish terlash orqali tana haroratini tartibga solish jarayonida 1 litr ter chiqarish taxminan 580 kkal issiqlik yo'qotilishiga olib keladi. inson tanasining 80% gacha bo'lgan suvini ter bezlari orqali …

3 / 20

ki ter bug'lanishi sekinlashadi va tana haroratini tartibga solish qiyinlashadi. tana haroratini tartibga solish tushunchasi tana haroratini normallashtirishda gipotalamusning muhim roli bor, u organizmning ichki haroratini monitoring qilib, 0,5°c dan oshgan yoki kamaygan harorat o'zgarishlariga javoban issiqlik ishlab chiqarish yoki tarqalishini boshqaradi. tana haroratini tartibga solish, 36,5°c atrofida saqlanishini ta'minlovchi murakkab fiziologik jarayon bo'lib, u ter bezlari, qon tomirlarining torayishi va kengayishi hamda metabolik faoliyat orqali amalga oshiriladi. gipothermia гипотермия davolashda, tanani asta-sekin, taxminan 1-2°c soat tezligida isitadilar, chunki tez isish yurak va boshqa organlarga zarar yetkazishi mumkin. гипотермияда tana harorati 35°c dan pastga tushadi, bu esa hujayra funksiyalarini buzadi va hayot uchun xavfli bo'lishi mumkin. metabolizm va issiqlik hosil bo'lishi ovqat hazm qilish jarayoni ham issiqlik hosil qiladi, taxminan 10% ga yaqin; oqsillarni hazm qilish esa uglevodlarga qaraganda ko'proq issiqlik ajratadi. metabolizmning asosiy qismi bo'lgan hujayraviy nafas olish jarayoni tananing umumiy issiqlik hosil bo'lishining taxminan 70-80% ini ta'minlaydi, qolgan …

4 / 20

o'lib, qalqonsimon bez faoliyatining o'zgarishi tana haroratini sezilarli darajada o'zgartirishi mumkin. terlash va bug'lanish bug'lanish jarayoni terining sirt qismidan 0,5 dan 1,5 ml/min gacha suv bug'lanishini o'z ichiga oladi, bu tananing ichki haroratini nazorat qilishda muhim ahamiyatga ega. tananing harorati 37°c dan yuqori ko'tarilganda terlash miqdori keskin ortadi va bug'lanish orqali 500-700 vattgacha issiqlik yo'qotiladi. qon aylanishi va issiqlik tarqalishi tana harorati 37°c dan yuqori ko'tarilganda, terlash orqali suv bug'lanishi hisobiga 500 dan 1000 ml gacha suv yo'qoladi, bu issiqlik tarqalishini ta'minlaydi. qon aylanishining tezligi terining kapillyarlarida 3-5 marta o'zgarishi mumkin, bu issiqlik tarqalishini samaradorligini 20-30% ga o'zgartiradi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg

5 / 20

tana haroratini boshqarish (termoregulyatsiya) taqdimoti - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tana haroratini boshqarish (termoregulyatsiya) taqdimoti"

powerpoint presentation tаnа hаrоrаtini bоshqаrish (tеrmоrеgulyаsiyа) фазлиддин бокиев 1. tana haroratini tartibga solish mexanizmlari 2. tana haroratini boshqarishning buzilishi 3. tana haroratini saqlashga ta'sir etgan omillar reja: gipothalamusning roli гипоталамус симпатик нерв системаси орқали жисмоний фаоллик даражасига қараб метаболик жараёнларни 20-30% гача бошқариб, иссиқлик ишлаб чиқаришни тартибга солади. гипоталамуснинг преоптик ядроси тананинг перифериясидан келаётган ҳарорат маълумотларини қабул қилиб, термик рецепторлар орқали иссиқлик йўқотиш механизмларини бошқаради. issiq muhitda termoregulyatsiya yuqori harorat ta'sirida yurak tezligi daqiqasiga 100 zarbadan oshib ketishi mumkin, bu qon aylanishini tezlashtirib, terining yuzasiga issiqlik oqimini oshiradi. issiq sharoitd...

This file contains 20 pages in PPTX format (758.2 KB). To download "tana haroratini boshqarish (termoregulyatsiya) taqdimoti", click the Telegram button on the left.

Tags: tana haroratini boshqarish (ter… PPTX 20 pages Free download Telegram