termometriya va bolalarda tana haroratini o`lchash

PPT 15 pages 2.5 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPT

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

termometriya va kalorimetriya termometriya va bolalarda tana haroratini o`lchash termometriya : haroratni aniq o’lchash – ilmiy tadqiqot va texnik ishlarning, shu bilan bir qatorda tibbiy diagnostika va biologiyaning ajralmas qismidir. ma’lum haroratlar diapazoni juda keng. hozirgi paytgacha hosil qilingan eng past temperatura 2×10-5 ga yaqin. erishilgan haroratlarning yuqori chegarasi hech nima bilan cheklanmagan. yer sharoitida eng yuqori haroratga vodorod bombasining portlashida erishilgan bo’lib, u tahminan 108 k ga teng. spektroskopik ma’lumotlarga asosan yulduzlar bag’rida harorat 109 k va undan ham yuqori bo’lishi mumkin. biologik sistemalar o’zining ishlab turish imkoniyatini saqlagan holda,juda qisqa yoki uzoq muddatda bo’lishi mumkin. uni o’rab turgan atrof-muhitning haroratlar intervali ancha qisqadir. bu haroratlar diapazoni uncha katta emas, tirik organizmlarning aktiv ish faoliyati holatida tahminan 0 dan 900c gacha bo’ladi. haroratlarni o’lchash usullari va u bilan bog’liq bo’lgan masalalarni o’rganuvchi fizikaning amaliy sohasiga termometriya deyiladi.’ malumki, harorat bevosita o’lchanishi mumkin emas. uni aniqlash uchun harorat shkalasini belgilab …

2 / 15

on suyuq-kristall simobli infroqizil-quloq termoplastik termometr turlari lekin xossalarining hech biri harorat bilan qatiyan chiziqli bog’lanishda bo’lmaydi va bundan tashqari moddaning tabiati bilan belgilanadi. barcha emperik shkalalarning kamchiligi ularning termometrik modda xossalariga bog’likligidadir. xossalari va moddasi bilan bog’liq bo’lmagan shkala faqat termodinamikaning 2-qonuniga asosan qurilgan va absalyut termodinamik haroratlar shkalasi deb ataladi. uning reper nuqtasi qilib suvning uchlanma nuqtasi 273,16 k qabul qilingan. bu shkala karno sikli yordamida aniqlanadi. bu sikldagi muzning erish harorati t0 va suvning qaynash harorati t ga mos holidagi izotermik jarayonda q0 va q issiqlik miqdorini o’lchab quyidagini topish mumkin: ts / t0 = qs / q0 ixtiyoriy harorat uchun shunga o’xshash t / t0 = qs / q0 tenglamani yozish mumkin. termodinamik harorat birligi kelvin hisoblanib, u suv uchlanma nuqtasi termodinamik haroratning 1/273,16 ulushiga teng. kelvin temperatura interval birligi sifatida absalyut 0 bilan suvning uchlama nuqtasi orasidagi termodinamik harorat intervalining 1/273,16 qismini oldi. istalgan imperik …

3 / 15

ga qarab eng ko’p tarqalgan termometrlarga suyuqlikni, gazli termometrlar, qarshilik termometri, termometr kabi ishlaydigan termopara va pirometrlar kiradi. harorat o`lchovini o`lchash quyidagilar: suyuqlikni termometrlarda hajm-termometrik xarakteristikasi bo’lib hisoblanadi, suyuqlik (idish odatda simobli va spirtli) esa sezgir element bo’lib hisoblanadi. pirometrlarda termometrik xossa sifatida nurlanish intensivligidan foydalaniladi. pirometrlarning boshqa termometrlardan prinsipial farqi shundaki, ularning sezgir elementlari jism bilan bevosita kontaktda bo’lmaydi. pirometrlardan istalgancha yuqori haroratlarni o’lchashda qo’llaniladi. o’ta past haroratlarni o’lchashda termometrik modda sifatida paramagnetiklardan, o’lchash xossasi sifatida esa ularning magnitlanishning temperaturaga bog’lanishidan foydalaniladi. meditsinada ishlatiluvchi simobli termometr maksimal haroratni ko’rsatadi, shu sababli u maksimal termometr deb ataladi. undagi bu xususiyat uning tuzulishiga bog’liq: simobli rezervuar darajalangan kapillardan qilsimon darajada toraytirilgan qismi bilan ajratilgan bo’lib, bu torayganlik termometr sovugan vaqtda simobning rezervuarga qaytishiga imkon bermaydi. uzoq vaqt kuzatiluvchi past temperaturalarni ko’rsatuvchi minimal termometrlar ham mavjud. kichik intervaldagi haroratlar qiymatini yuqori aniqlikda o’lchash uchun metastatik termometrlardan foydalaniladi. bunday termometrlar suyuqlikli (odatda simobli) …

4 / 15

uchun kalorimetriya deb ataladigan bir qator usullardan foydalaniladi. bu metodlar to’plamiga kalorimetriya deyiladi. kalorimetrik usul yordamida jismlarning issiqliq sig’imi, fazoviy aylanishlar vaqtida issiqlik miqdori, eruvchanlik, ho’llash, adsorbsiya, kimyoviy reaksiya tufayli hosil bo’lgan issiqlik, nurlanish energiyasi, radioaktiv parchalanish va shu kabilar o’lchanadi. shunga o’xshash o’lchashlar kalorimetr yordamida amalga oshiriladi. shu asboblarni 2 turga ajratish mumkin: ulardagi issiqlik miqdorini temperaturasining o’zgarishiga qarab aniqlaydigan kalorimetrlar va temperaturasi o’zgarmas bo’lib, issiqlik miqdori boshqa fazoviy holatga o’tgan modda miqdori bo’yicha aniqlaydigan kalorimetrlar. amalda qo’llaniladigan ko’pchilik kalorimetrlar 1-turga tegishlidir. bunday hollarda kalorimetr – tekshiriluvchi modda sistemasi tomonidan olingan issiqlik miqdorini quyidagi formula orqali topish mumkin: q = cx t bu munosabatda hamma kalorimetrlarni adiabatik va izotermik qobiqli kalorimetrlarga ajratish mumkin. izotermik yoki adiabatik sharoitini saqlab turish uchun kalorimetr harorat regulatori bilan ta’minlanadi, ular sifatida ko’pincha kontaktli termometrlardan, shuningdek, qarshilik termometrlari va differensial termojuftlardan foydalaniladi. kalorimetrlar yana termostatlar vazifasini ham bajarishi mumkin. e`tiboringiz uchun raxmat!

5 / 15

termometriya va bolalarda tana haroratini o`lchash - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termometriya va bolalarda tana haroratini o`lchash"

termometriya va kalorimetriya termometriya va bolalarda tana haroratini o`lchash termometriya : haroratni aniq o’lchash – ilmiy tadqiqot va texnik ishlarning, shu bilan bir qatorda tibbiy diagnostika va biologiyaning ajralmas qismidir. ma’lum haroratlar diapazoni juda keng. hozirgi paytgacha hosil qilingan eng past temperatura 2×10-5 ga yaqin. erishilgan haroratlarning yuqori chegarasi hech nima bilan cheklanmagan. yer sharoitida eng yuqori haroratga vodorod bombasining portlashida erishilgan bo’lib, u tahminan 108 k ga teng. spektroskopik ma’lumotlarga asosan yulduzlar bag’rida harorat 109 k va undan ham yuqori bo’lishi mumkin. biologik sistemalar o’zining ishlab turish imkoniyatini saqlagan holda,juda qisqa yoki uzoq muddatda bo’lishi mumkin. uni o’rab turgan atrof-muhitning haroratlar i...

This file contains 15 pages in PPT format (2.5 MB). To download "termometriya va bolalarda tana haroratini o`lchash", click the Telegram button on the left.

Tags: termometriya va bolalarda tana … PPT 15 pages Free download Telegram