endokrin tizim biokimyosi

DOCX 6 pages 17.8 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.8 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

endokrin tizim biokimyosi karimova feruzabonu 📝annotatsiya endokrin sistema biokimyosi gormonlar sintezini, ularning transportini, retseptorlar bilan o'zaro ta’sirini va hujayra ichidagi signal uzatish mexanizmlarini o'rganadi. bu soha gormonlarning metabolik jarayonlarga ta’sirini va endokrin kasalliklarning molekulyar asoslarini chuqur tushunishni ta’minlaydi. 🔑kalit so'zlar. gormonlar, bezlar, biokimyoviy jarayonlar, regulyatsiya, metabolizm, signal uzatish, retseptorlar, gomeostaz, fermentlar, oqsillar, gormonlarning kimyoviy tuzuvli ayrim aminokislotalaridan hosil bo'lgan gormonlar, masalan, tiroksin (t4) 4 ta yod atomini o'z ichiga oladi va bu uning biologik faolligini belgilaydi. peptid gormonlar (masalan, insulin) amino kislotalarning zanjirlaridan iborat bo'lib, ularning molekulyar massasi 5000 dalton dan oshmasligi mumkin. gormonlarning ko'pchiligi, masalan, steroid gormonlar (masalan, kortizol) lipidlar sinfiga kiradi va 27 ta uglerod atomlaridan tashkil topgan xolesterin molekulasidan hosil bo'ladi. ikkinchi xabarchilar tizimi ikkinchi xabarchilar tizimi tarkibida 100 dan ortiq turli xil protein kinazalar ishtirok etib, ular fosforillanish orqali turli hujayra jarayonlarini, jumladan, gen ekspressiyasini boshqaradi. fosfolipaza c faollashuvi orqali ikkinchi xabarchilar tizimi, inositol trifosfat (ip3) …

2 / 6

0-100 baravarga oshiradi, shu bilan protein sintezini tartibga soladi. jinsiy gormonlarning qon plazmasidagi konsentratsiyasi, odatda, ng/ml (nanogramm/millilitr) birliklarida oʻlchanadi va yoshga, jinsga va boshqa fiziologik omillarga bogʻliq ravishda katta farq qilishi mumkin. buyrak usti bezlari biokimyosi aldosteronning asosiy vazifasi buyrakda natriy reabsorbsiyasi va kaliy eksskresiyasini tartibga solish bo'lib, bu jarayon raas (renin-angiotenzin-aldosteron tizimi) orqali 1-2 ng/ml qon kontsentratsiyasi bilan boshqariladi. buyrak usti bezlari medulla qismi katexolaminlar – adrenalin va noradrenalinni ishlab chiqaradi, ularning nisbati stress darajasiga qarab 80:20 dan 20:80 gacha o'zgaradi. buyrak usti bezlari kortikosteroidlar, jumladan kortizol (glikokortikoidlar), aldosteron (mineralokortikoidlar) va androgenlarni sintezlaydi va sekretsiya qiladi, bu jarayonlar cyp450 fermentlari orqali 20 dan ortiq bosqichda amalga oshiriladi. gormon retseptorlari steroid gormon retseptorlari, masalan, glukokortikoid retseptorlari, ligand bilan bogʻlangandan soʻng, dnkga bogʻlanib, gen ekspressiyasini tartibga soladi. tiroksin retseptorlari (tr) yadro retseptorlari oilasiga kiradi va 3,5,3'-triyodtironin (t3) gormoniga yuqori affinitet bilan bogʻlanadi, hujayra metabolizmini boshqaradi. gormon retseptorlari 7 transmembran domenli g-protein …

3 / 6

k etadi, ularning qondagi konsentrasiyasi gipotalamus va gipofiz bezlari tomonidan regulyatsiya qilinadi, bu jarayonda tsh gormoni asosiy rol o'ynaydi. gipotalamus-gipofiz tizimi prolaktin, somatotropin va kortikotropin-rilizing gormonlar kabi 6 dan ortiq gipotalamik gormonlar gipofizning oldingi lobida gormonlar sekretsiyasini boshqaradi. gipotalamus, gipofiz orqali 7 ta asosiy gormon, jumladan, vazopressin va oksitotsin kabi peptid gormonlarni sintez qiladi va ajratadi. gipotalamus-gipofiz tizimi, salbiy teskari aloqa mexanizmi orqali gormonlarning qon darajasini 20% atrofida aniq tartibga soladi. gormonlarning sintezlanishi steroid gormonlarning sintezi, xolesterin molekulasidan boshlanib, 20 dan ortiq fermentlarning ishtirokida, hujayra sitoplazmasida va endoplazmatik retikulumda amalga oshiriladi. gormonlarning sintezi, koʻpincha, 2 dan 10 bosqichdan iborat boʻlib, fermentlarning katalitik taʼsiri orqali amalga oshiriladi va bu jarayonda prekursorlarning modifikatsiyasi muhim rol oʻynaydi. peptid gormonlarning sintezi, ribonuklein kislotalari (rnk) transkripsiyasi va translyatsiyasi jarayonlarini oʻz ichiga oladi, bu esa prohormonlarning keyinchalik proteolitik qayta ishlanishiga olib keladi. gormonlarning hujayra ichidagi taʼsiri ikkinchi xabarchilar tizimi orqali ishlaydigan gormonlar, masalan, adrenalindan keyin, ampning …

4 / 6

yoki globulinlar bilan kompleks hosil qilib transportlanadi, bu ularning yarim chiqish muddatini uzaytiradi. peptid va aminokislota gormonlari, kichik o'lchamlari tufayli, qon plazmasida erkin holda yoki kam miqdorda oqsillar bilan bog'langan holda, ya'ni taxminan 5-10% bog'langan holda transportlanadi. ba'zi gormonlar, masalan, qalqonsimon bez gormonlari tiroksin (t4) va triyodtironin (t3), qon plazmasida 99,9% dan ortiq oqsillar, xususan, tiroksin bog'lovchi globulin (tbg) bilan bog'langan holda transportlanadi. 📌xulosa endokrin sistema biokimyosi gormonlar sintezini, transportini va ta'sirini o'rganadi, ularning hujayra va organizm darajasidagi metabolik jarayonlarni tartibga solishdagi ahamiyatini ochib beradi. bu jarayonlarning buzilishi turli endokrin kasalliklariga olib kelishi mumkin. 📚foydalanilgan adabiyotlar 1. nelson, d. l., cox, m. m. (2017). lehninger principles of biochemistry. w. h. freeman. 2. voet, d., voet, j. g., pratt, c. w. (2016). fundamentals of biochemistry: life at the molecular level. john wiley sons. 3

5 / 6

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "endokrin tizim biokimyosi"

endokrin tizim biokimyosi karimova feruzabonu 📝annotatsiya endokrin sistema biokimyosi gormonlar sintezini, ularning transportini, retseptorlar bilan o'zaro ta’sirini va hujayra ichidagi signal uzatish mexanizmlarini o'rganadi. bu soha gormonlarning metabolik jarayonlarga ta’sirini va endokrin kasalliklarning molekulyar asoslarini chuqur tushunishni ta’minlaydi. 🔑kalit so'zlar. gormonlar, bezlar, biokimyoviy jarayonlar, regulyatsiya, metabolizm, signal uzatish, retseptorlar, gomeostaz, fermentlar, oqsillar, gormonlarning kimyoviy tuzuvli ayrim aminokislotalaridan hosil bo'lgan gormonlar, masalan, tiroksin (t4) 4 ta yod atomini o'z ichiga oladi va bu uning biologik faolligini belgilaydi. peptid gormonlar (masalan, insulin) amino kislotalarning zanjirlaridan iborat bo'lib, ularning molekulya...

This file contains 6 pages in DOCX format (17.8 KB). To download "endokrin tizim biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: endokrin tizim biokimyosi DOCX 6 pages Free download Telegram