botanika va o’simliklar fiziologiyasi fanining predmeti va vazifalari. o’simlik hujayrasining tuzilishi

PPTX 1,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1681042471.pptx /docprops/thumbnail.jpeg botanika va o’simliklar fiziologiyasi fanining predmeti va vazifalari. o’simlik hujayrasining tuzilishi mavzu: botanika va o’simliklar fiziologiyasi fanining predmeti va vazifalari. o’simlik hujayrasining tuzilishi reja: hujayra o‘simlik organizmining elementar struktura va funksional birligi hujayra tuzilishining struktura asoslari. protoplazmaning fizik kimyoviy xossalari. bioenergetikaning asosiy tushunchalari o'simliklar fiziologiyasi o'simliklarning hayot-faoliyatidagi umumiy qonuniyatlarni o'rganadi. bularning asosida moddalar almashinuvining assimilyatsiya va dissimilyatsiya jarayonlari yotadi. shu bilan birga u o'simliklarni o'sishi va rivojlanishi, gullash, meva tugish, plastik moddalarning sintezi va to'planishi kabi fiziologik jarayonlarni tashqi muhit bilan bog'lab o'rganadi. o'simliklar fiziologiyasi botanika, biokimyo, biofizika, molekulyar biologiya, mikrobiologiya, hayvonlar fiziologiyasi, kimyo, fizika kabi fanlar bilan chambarchas bog'liq bo'lib, ularning yutuqlaridan foydalaniladi va o'z navbatida ularga ta'sir etadi. o'simliklar fiziologiyasi fanida keyingi yillardagi tabiiy fanlar yutuqlaridan, xususan fizik-kimyoviy usullardan, xromatografiya, nishonlangan atomlar, elektron mikroskopiya, elektroforez, differensial sentrafugalash, spektrofotometriya, rentgen tuzilish analizi va boshqalardan foydalanish natijasida juda katta yutuqlarga erishildi. jumladan, o'simlik hujayrasining murakkab tuzilishi, hujayra organoidlarining …

kning elektromagnit energiyasidan foydalanib, ularni organik moddalar tarkibidagi erkin kimyoviy energiyaga aylantirish qobiliyatiga ega (fotosintez). shuning bilan birgalikda, o'simliklar tashqi muhitdan bir qancha anorganik moddalarni o'zlashtirib, ularni hujayradagi moddalar almashinuvi jarayonida energiya bilan boyitadi va organik modda ko'rinishida yer sharidagi barcha tirik mavjudotlar uchun moddiy va energetik asosni yaratadi. ikkinchidan, yashil o'simliklar nisbatan yuqori rivojlangan foto assimilyatsion yuzaga hamda yer ostki va ustki organlarining yuqori darajada shoxlanish qobiliyatiga ega. bu hol o'z navbatida o'simliklarning ildiz orqali tuproqdan suv va unda erigan moddalarning o`zlashtirilishiga, barglar orqali esa atmosfera havosidan oziqlanish doirasining kengayishiga olib kelgan uchinchidan, qishloq xo'jaligida o'simliklarning yangidan-yangi navlarini yaratishda, ekinlarning turli noqulay muhit omillariga nisbatan chidamliligini oshirish va ularning hosildorligini ko'paytirishda, hosil sifatini yaxshilash va ularni saqlashda mazkur fanning ahamiyati yildan-yilga ortib bormoqda. hujayra o‘simlik organizmining elementar struktura va funksional birligi. butun o‘simliklarning asosiy struktura birligini hujayralar tashkil etadi. ularning tiriklik xususiyatlari shu hujayralarda belgilanadi. chunki modda almashuvi deb …

chegaralangan bo‘lib, o‘zini qayta qurish qobilyatiga ega. o‘simlik hujayrasi har bir o‘simlik hujayralardan tuzilgan bo‘lib, ularning tiriklik xususiyatlari shu hujayralarda belgilanadi. modda almashinish jarayoni faqat hujayradagina sodir bo‘ladi. bu jarayonning birligi tiriklik materiyasining harakat formasini belgilaydi. o‘simlik hujayralari ko‘rinishi jixatidan 2 xil bo‘lishi mumkin,parenximatik va prozenximatik. parenximatik hujayralari – ularning eni bo‘yiga teng bo‘lib, ko‘proq kvadratga o‘xshash bo‘ladi. prozenximatik hujayralar – ularning bo‘yi enidan bir necha barobar katta bo‘ladi. o‘simlik hujayralarning ko‘rinishi va bajaradigan funksiyalari har xil bo‘lsa ham, umumiy to‘zilishga ega. o‘simlik hujayralarida daslab hujayra qobig‘ini va ichki tarkibiy qismini farqlash zarur. hayotiy xossalar aynan hujayra ichki qismi bilan belgilanadi. har bir voyaga etgan hujayrada po‘st,ssitoplazma, membrana, organoidlar kabi struktura elementlari bo‘ladi. hujayraning ichki qismi protoplast deyiladi va ussitoplazma va unda joylashgan yirik organoidlardan iborat. hujayra po‘sti. u hujayraga mexaniq mustaxkamlikni beradi, protoplazmatik membranani gidrostatik bosimdan himoya qiladi. yosh hujayralarda po‘st o‘sish qobiliyatiga ega moddalarni yutilishida ishtirok etadi. u …

yadrochasi bo‘ladi. uning tarkibi 80% oksil va 15-16% rnkdan iborat. yadroga rnkni taqsimlanishida ishtirok etadi. yadro yadro shirasi-nukleoplazma bilan to‘ldirilgan bo‘ladi, uning tarkibi asosan oksillar 74%, dnk 14% va rnk 12% dan iborat, bundan tashqari yadroda yana lipidlar, suv va mineral elementlar mavjud. hujayra tuzilishining struktura asoslari endoplazmatik to‘r. uni 1945 yilda porter aniqlagan. u kanalcha, pufakchalar vassisternalarning o‘zaro tutashgan murakkab shoxlangan tur sistemasini tashkil qiladi. endoplazmatik to‘rssitoplazmada keng tarqalgan va murakkab membrana strukturasiga ega. membrananing qalinligi 5-7 nm atrofida, diametri 30-50nm. ichki qismi suyuqlik bilan to‘lgan. ularning yuzasi silliq yoki donador bo‘ladi. silliq membranada asosan uglevodlar, lipidlar, terpenoidlar hosil bo‘lsa, donador membralarda oqsil, fermentlar sintezlanadi. uning membranasi yadro membranasi va ichki muxitdagi almashinuvni boshqaradi. endoplazmatik to‘r bir-birlari bilan tutashib, moddalar almashinuvida ishtirok etadilar endoplazmatik to‘r. ribosomalar.1955 yilda pallada ochgan. bular ribonukleoproteidli zarrachalar bo‘lib, membranasi bo‘lmaydi. rnkva oqsildan tashkil topgan. ular katta va kichik bo‘lakchalardan to‘zilgan, kattasining diametri 12-15 nm …

a ishtirok etadi. plastidalar.plastidalar shaklan ovalsimon yoki elipssimon bo‘ladi, ikki qavat membrana bilan o‘ralgan . o‘simliklar hujayrasida 20-50 tagacha plastida uchraydi. ular uch xil bo‘ladi: leykoplastlar (rangsiz),xromoplastlar(rangli) va xloroplastldar(yashil rangda). xloroplastlar tarkibida xlorofill va karatinoid pigmentlari bo‘lib, fotosintezda ishtirok etadi. xromoplastlar sariq yoki va zarg‘aldoq rangda bo‘lib,o‘simlikning asosan gullarida va mevasida uchraydi.ularda karotin, lyutein, violaksantin pigmentlari bo‘ladi. leykoplastlarda pigment bo‘lmaydi,ularda zapas oziq moddalar to‘planadi. yorug‘likda leykoplastlar xloroplastlarga aylanishi mumkin. mitoxondriya. qo‘sh membranali organoid,ularda energetik jarayonlar kuzatiladi va atf sintezlanadi.o‘simlikda mitaxondriyalar dumalok yoki gantelsimon bo‘lib,hujayrada 50-2000tagacha uchrayda.ichki membranasi kristalar hosil qiladi. har 5-10 kunda mitoxondriyalar yangilanib turadi. ularda dnk, rnk va ribosoma bo‘lganligi uchun oqsil sintezlash qobiliyatiga ega. plastida lizasoma. membrana bilan o‘ralgan organoid, ular endoplazmatik to‘r yoki golьdji apparatidan hosil bo‘ladi. ularda asosan gidrolitik fermentlar joylashadi, bular nordon fermentlar bo‘lib, moddalarni suv yordamida parchalaydi peroksisoma. keyingi yillarda ochilgan organoidlardan biri bo‘lib, uni 1968 yilda tolbert aniqlagan. peraksisomada katalaza, glikolatoksidaza kabi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "botanika va o’simliklar fiziologiyasi fanining predmeti va vazifalari. o’simlik hujayrasining tuzilishi"

1681042471.pptx /docprops/thumbnail.jpeg botanika va o’simliklar fiziologiyasi fanining predmeti va vazifalari. o’simlik hujayrasining tuzilishi mavzu: botanika va o’simliklar fiziologiyasi fanining predmeti va vazifalari. o’simlik hujayrasining tuzilishi reja: hujayra o‘simlik organizmining elementar struktura va funksional birligi hujayra tuzilishining struktura asoslari. protoplazmaning fizik kimyoviy xossalari. bioenergetikaning asosiy tushunchalari o'simliklar fiziologiyasi o'simliklarning hayot-faoliyatidagi umumiy qonuniyatlarni o'rganadi. bularning asosida moddalar almashinuvining assimilyatsiya va dissimilyatsiya jarayonlari yotadi. shu bilan birga u o'simliklarni o'sishi va rivojlanishi, gullash, meva tugish, plastik moddalarning sintezi va to'planishi kabi fiziologik jarayonlarn...

Формат PPTX, 1,2 МБ. Чтобы скачать "botanika va o’simliklar fiziologiyasi fanining predmeti va vazifalari. o’simlik hujayrasining tuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: botanika va o’simliklar fiziolo… PPTX Бесплатная загрузка Telegram