ebriogenez. urug`langan tuxum hujayraning bo`linishi

DOC 1.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1683363207.doc ebriogenez. urug`langan tuxum hujayraning bo`linishi reja: 1. ikki pallali o`simliklar murtagining rivojlanishi 2. bir pallali o`simliklar murtagining rivojlanishi 3. murtak normal rivojlanishining buzilishi 4. urug` va mevani hosil bo`lishi 5. partenokarpiya embriolog olimlarning embriogenez jarayonini o`rganishdagi urinishlari boshqa yo`nalishdagilarga qiyoslaganda ozroq. shunga qaramay bunday tadqiqotlarning ahamiyati beqiyos darajada katta. embriogenez jarayonini, avvalo uning dastlabki davrlarini o`rganish o`simliklar sistematikasi, filogenezidagi muammoli masalalarni hal etishda, hamda embriologiya oldida turgan asosiy masalalardan biri – tizimlishtirish jarayonlarini hal etishda muhim ahamiyat kasb etadi. embriogenez bo`yicha xix asrning o`rtalariga kelib embriologiya sohasida erishilgan yutuqlar embrional tip rivojlanishlarning klassifikatsiyasi uchun asos bo`ldi. rivojlanib shakllanayotgan murtakni morfologik xususiyatlari, embrional tiplarning tavsiflari ularning klassifikatsiyasiga doir xorijda, respublikamizda yuqori darajada ilmiytadqiqot ishlari olib borilgan. bu borada diqqatga sazovor ishlar r.suej (1948) tomonidan amalga oshirilgan bo`lib, u yopiq urug`li o`simliklarning ko`plab turlarida murtakning rivojlanishi va unga doir qonuniyatlarni aniqlagan. bir pallali o`simliklarning murtakini kelib chiqishi, ya’ni uning hosil bo`lishi …

uzoq formalarida tabiiy sharoitda o`sayotganlarida olinmagan natijalar olingan. o`stirish usuli seleksionerlarning oldida katta imkoniyatlar yaratadi. bu usulda o`zaro chatishmaslik va duragay o`simliklarni olish, mos kelmagan hollarda ham chatishtirishni amalga oshirish imkoniyatlari yaratiladi. murtakni sun’iy oziq muhiti sharoitida o`stirilganda, uning morfologik, fiziologik o`zgarishlari va rivojlanishlarini batafsil o`rganish imkoniyatlari yaratiladi. zero bu ishlar ilmiy tadqiqotlarni boshqarib boriladigan sharoitda amalga oshiriladi. proembrional bosqich murtakni hosil bo`lishi zigotani bo`linishidan boshlanadi. buning uchun zigota avvalo to`liq darajada yetilishi lozim. yetilish uchun unda bir qator morfologik va biokimyoviy o`zgarishlar ro`y berishi, natijada murtak xalta ancha kattalashadi. zigotada tuxum hujayraga nisbatan endoplazmatik to`rning membranalari soni, golji apparatining faolligi oshadi, polisomalar vujudga keladi. zigota simmetriyaga o`qiga ega bo`lib, qutublilik qonuniyati asosida rivojlanadi. zigotadagi qutublilik hossasi o`simliklar va hayvonlar uchun xarakterli belgi hisoblanib, unda aniq tashqi morfologik va ichki fizologik qutbiyligi oqibatida yuzaga keladi. morfologik qutubiyligi uning yuqori qismida nisbatan mo`lroq sitoplazmada – yadro uning pastki oz qismli sitoplazmada …

b etadi. ikki pallali va bir pallali o`simliklarning murtagini rivojlanishining dastlabki bosqichida ular o`zaro ancha o`xshash tuzilgan. m.s.yakovlevaning fikricha, murtakning dastlabki ya’ni proembrio davri embrional rivojlanishining eng konservativ bosqichi hisoblanadi. bu davr filogenetik jihatidan o`zaro uzoq bo`lgan yopiq urug`li o`simliklarda ham mutloq bir xil tarzda bo`ladi. proembrio rivojlanishining tugallanishi sharsimon proembrioda embriodermani yuzaga kelishi bilan bo`ladi. undan keyin murtakni shakllanishi boshlanadi va uning organlarga tabaqalashuvi bilan tugaydi. ikki pallali o`simliklar murtagining rivojlanishi gulli o`simliklar murtagi tuzilishi va rivojlanishida umumiy o`xshashlik ko`p bo`lsa ham, ayrim tomonlari bilan bir-biridan farq qiladi. o`simliklar sitoembriologiyasi fanida murtakning rivojlanish tiplari bo`yicha turli xil klassifikatsiyalar mavjud. bunday klassifikatsiyalar dastlab k.shnarf tomonidan (1929), keyin r.suej (1938) va d.djogansen (1950) tomonidan taklif etilgan. bu klassifikatsiyaning asosiga murtak xaltaning rivojlanishlaridagi to`rt hujayrali proembrioni yuzaga kelishi va undagi har bir hujayrani murtakning asosiy qismlarini yuzaga kelishidagi ishtiroki turadi. k.shnarf klassifikatsiyasi r.suej olgan ma’lumotlar asosida yaratdi. u ikki pallli o`simliklarda murtak …

ujayrali proembrioni hosil bo`lishida ko`ndalang to`siq apikal hujayrada uzunasiga, bazal hujayrada ko`ndalangiga hosil bo`ladi. murtakning asosiy qismlari bo`lgan urug`palla, urug`pallani ostki qismi, poya va ildiz boshlang`ichlari apikal (sa) hujayradan rivojlanadi. bazal (sv) hujayradan osilma sop va gipofiz rivojlanadi (rasm, a) asteraceae- tipida apikal (sa) hujayra uzunasiga. bazal (sv) hujayra ko`ndalangiga bo`linadi. cruciferae tipidan bu tip apikal va bazal hujayralar murtakning asosiy qismlarini rivojlanishida ishtirok etishi bilan farqlanadi. apikal (sa) hujayradan urug`pallalar hosil bo`ladi. urug`palla osti, ildizcha va osilma sop bazal (sv) hujayradan hosil bo`ladi (rasm, b). solanaceae – tipda proembriondagi apikal va bazal hujayralar o`zaro ko`ndalang to`siqlar bilan ajraladi. murtakning asosiy qismlari apikal (sa) hujayradan hosil bo`ladi. bazal (sv) hujayradan faqat osilma sop va gipofiz yuzaga keladi (rasm, v). chenapadiaceae – tipi solanaceae tipdagidek bazal va apikal hujayra ko`ndalangiga bo`linadi, lekin har ikkalasi ham murtakning asosiy qismlarini hosil qilishda ishtirok etadi (rasm, g). caryophyllaceae – tipida murtakning hamma qismlari apikal …

siga to`siq bilan bo`linadi – piperad tipi. іі. zigota ko`ndalang to`siq bilan bo`linadi. a. terminal hujayra uzunasiga bo`linadi. 1. bazal hujayra murtakning onagrad tipida rivojlanishida ishtirok etmaydi yoki ishtiroki kam. 2. bazal va terminal hujayralar murtkning asterad tip rivojlanishida bir xil darajada ishtirok etadi. b. terminal hujayra ko`ndalangiga bo`linadi. bazal hujayra murtak rivojlanishida yetarli ishtirok etmaydi. a) bazal hujayra bo`linmaydi va bir hujayraligicha qoladi. b) bazal hujayra ikki yoki bir necha hujayradan iborat solanad tipdagi murtakni hosil qiladi. bazal hujayra chenopodiad tip murtakni hosil bo`lishida u yoki bu darajada ishtirok etadi. onagrad – tipni murtak rivojlanishining eng sodda tipi deb hisoblaydi. olti tipning har birida d.djongansen ozmi ko`pmi variatsiya – xilma-xilliklarni ajratadi. ular quyidagilar: 1. piperad tip variantlari: balanospora, scabiosa, dendrophtoe. 2. onagrad tip variantlari: capsella, sonerila, euphorbia, myosurus, lythrum, alissum, mentha, veronica, lotus, trifolium, catalpa, ruta, lilium, heloniapsis, jancus. 3. asterad tip variantlari: erodium, polygonum, urtica, lamium, senerio, oxalis, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ebriogenez. urug`langan tuxum hujayraning bo`linishi"

1683363207.doc ebriogenez. urug`langan tuxum hujayraning bo`linishi reja: 1. ikki pallali o`simliklar murtagining rivojlanishi 2. bir pallali o`simliklar murtagining rivojlanishi 3. murtak normal rivojlanishining buzilishi 4. urug` va mevani hosil bo`lishi 5. partenokarpiya embriolog olimlarning embriogenez jarayonini o`rganishdagi urinishlari boshqa yo`nalishdagilarga qiyoslaganda ozroq. shunga qaramay bunday tadqiqotlarning ahamiyati beqiyos darajada katta. embriogenez jarayonini, avvalo uning dastlabki davrlarini o`rganish o`simliklar sistematikasi, filogenezidagi muammoli masalalarni hal etishda, hamda embriologiya oldida turgan asosiy masalalardan biri – tizimlishtirish jarayonlarini hal etishda muhim ahamiyat kasb etadi. embriogenez bo`yicha xix asrning o`rtalariga kelib embriologiya...

DOC format, 1.4 MB. To download "ebriogenez. urug`langan tuxum hujayraning bo`linishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ebriogenez. urug`langan tuxum h… DOC Free download Telegram