цитоэмбирологиянинг амалий жиҳатлари

DOC 2.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1683363310.doc цитоэмбирологиянинг амалий жиҳатлари режа: 1. уруғланиш 2. дурагай муртак ва эндоспермни ҳосил бўлиши 3. дурагай ўсимликлар 4. цитоэмбриологиянинг генетика ва селекциядаги аҳамияти 5. цитоэмбриологиянинг амалий тамойиллари ўтган икки асрга яқин вақт давомида хориж олимлари ва республикамиздаги ўсимликлар цитоэмбриологияси соҳасидаги мутахассислар турли систематик гуруҳларга мансуб ўсимликларда бу жараённи ҳар томонлама ўрганганлар. олиб борилган илмий тадқиқотлар чанг донаси, чанг найи ҳосил бўлаётган даврдаги пўстининг тузилиши, цитоплазманинг табиати, унинг асосий элементлари: спермийлар, вегетатив ядро тузилиши, шунингдек рнк ва оқсил синтези каби жараёнларни батафсил ўрганишга қаратилган. чанг найини in vitro усулида ўрганишда унинг ўсиш ва ривожланишида ҳароратнинг ва намликнинг таъсири, чанг доналари ўсаётган вақтдаги ўзаро алоқалар ҳамда бу жараённи тезлаширувчи омилларнинг муносабатларини кўп йиллар давомида олимлар ўрганган. ҳозирги кунга келиб, чанг доналарини униб ўсиши, чанг найини уруғчи тугунчасида ўсишини муффасал ўрганишда микроскоп техникасининг барча имкониятлари қўлланилган. бу ўринда люминесценция, контраст микроскопия услублари ёрдамида чанг найини уруғкуртакгача етиб бориш жараёнларини тўла ҳолда тадқиқ этиш …
2
ар бор. улар қуйидагилар: 1) чатиштириладиган ўсимликларда чангланиш вақтларини тўғри келмаслиги ёки ота-она ўсимликларини ўзаро яқин жойларда бўлмаслиги; 2) чанг донасини унмаслиги; 3) чанг найини ўсишидаги рўй берадиган аномал ўзгаришлар. i. ўсимлик ўсаётган атроф-муҳит шароити ҳарорат, ва ёруғликни ўзгартириш орқали биринчи ноқулайликлар ота-она ўсимликларда рўй берадиган гуллаш вақтларини қисман яқинлаштириш имконини беради. бу қийинчиликни бартараф этишда энг самарали усуллардан бири, чанг доналарини ҳаётчанлигини узоқ вақт сақлаб туришдир. бу усул билан гуллаш даврлари турли вақтларда рўй берадиган ва ҳатто турли географик минтақаларда ўсаётган ўсимликларда ҳам чатиштиришни амалга ошириш мумкин. ҳозирги кундаги мавжуд ҳаво оқими билан чанг донаси бир минтақадан иккинчи минтақага, дунёнинг бир қисмидан иккинчи қисмига қисқа вақт ичида етиб боради. табиий шароитда чанг донаси бир неча кундан бир ҳафтагача ҳаётчанлигини сақлайди. баъзи ўсимликларнинг чанг доналари бир неча соат ҳатто дақиқалар давомида ҳаётчанлигини сақлай олади ҳолос. лаборатория шароитида чанг донасининг ҳаётчанлигини сақлаб, ҳаётий даврини узайтириш мумкин, чанг донасини сақлашнинг энг оддий …
3
сбий намлиги 25-50% бўлганда, уларни ҳаётчанлигини сақлаш учун энг қулай шароит ҳисобланади. кучли ёритилган жойларда чанг доналари кўп муддат сақланиб турмайди, аксинча тим-қоронғи шароит қулай ҳисобланади. расм. чанг найини ўсишидаги аномал ўзгаришлар: а-чанг найининг ўсишдан тўхташи, б-ўсиши чекланган чанг найи, в-узун устунчали уруғчида қисқа устунчали ўсимлик чанг найининг ўсишдан тўхташи, г-чанг найининг учки қисмини пуфакча ҳосил қилиши, чанг найини 180 орқага қайтиши. ii. чанг доналари гулдаги уруғчининг тумшуқчасига тушганидан кейинги муҳим вазият бу тумшуқча ва чанг донаси орасидаги муносабат ҳисобланади (расм, а). чанг донаси уруғчининг тумшуқчасига тушганидан кейин унинг таркибидаги ферментлар унинг унишини таъминлайди. чанг донасининг ферментатив фаоллиги сабабларини асл маъноси ҳақида маълумотлар етарли эмас. мавжуд ферментларнинг янгидан синтезланиши ёки таъсирининг камайиши туфайли рўй беради, деган фикрлар бор. чанг донаси ва уруғчи тумшуқчасидаги ўзаро муносабатлардаги аномал ўзгаришлар натижасида чанг донаси унмайди. бундай ўзгаришларнинг сабабари кўп. бу жараённи амалга ошишида, ноқулай табиий шароит, физиологик ҳолат ёки чатиштирилаётган ўсимликларни генетик жиҳатдан мос …
4
аларни чатиштирилганда ҳам чанг доналарини бутунлай ўсмаслиги кузатилади. масалан, арпани помидор, нўхат каби ўсимликларнинг чанг доналари билан чанглантирилса, чанг доналари шишиб ёрилиши шунингдек арпани буғдой билан чатиштирилганда чанг доналарининг фақат 2-3% ни униши кузатилган (расм). узоқ турларни дурагайлашда доимо унмайдиган чанг доналар маълум фоизни ташкил қилади. stramonium ўсимлигининг гулига расм. буғдой тумшуқасидаги арпанинг solonaceae оиласига мансуб чанг найлари. туркумларнинг чанг доналари билан чанглатилса, унинг 93% бошқа оила туркумларининг ўсимликларини гул чанги билан чанглатилса, унинг унувчанлиги 43% ни ташкил қилган. мос келмайдиган турларни ўзидан чанглантиришда айнан юқоридаги ҳолат такрорланади. уруғчининг тумшуқчасидаги мос келмаслик, тумшуқчада чанг доналарини ўсишини тўхтатадиган моддаларни тўпланиши билан рўй беради. маълумки, айрим ўсимликларнинг гулидаги уруғчи тумшуқчаси кутикула билан қопланган. кутикулани бу қавати чанг доналаридаги ферментларнинг таъсирида эрийди. чангланишдаги мос келмаслик ҳолатларида чанг найи кутикула қаватдан ўта олмайди чунки, чанг донасидаги ферментлар фаол ҳолга келмаганлигидан кутинли қаватни эрита олмайди. бутгулдошлар ва энотера ўсимлиги орасидаги мос келмаслик реакцияси уруғчи тумшуқчаси …
5
вариантларидаги мос келмаслик ҳолатларида рўй беради. ингибирланиб ўсишдан тўхтаган чанг найи тармоқланади ёки букилади, бу ҳолат унинг учки қисмида кучлироқ кузатилади (г; расм). чанг найининг учки қисмини бўкилиши ёки шишиб кетиш ҳолати биринчи марта datura туркумининг турларида тавсифланган. шундан бери аномал ўзгаришли чанг найларни ҳосил бўлиши, буғдой, маккажўхори, гречка, каноп, беда ва бошқа кўплаб ўсимликларда узоқ турларни чатиштиришда кузатилган. чанг донасининг ўсишида унинг учки қисмини 1800с ўзгариши аномал ҳисобланиб, буғдой, тамаки, помидор ва бошқа туркумлардаги турларни ўзаро дурагайлашларда кузатилган (г; -расм). дурагайлашни мувоффақиятли, самарали ўтиши уруғчи устунча қисмининг узунлигига ҳам боғлиқ. бир турга мансуб ўсимликларда бу ҳолатдаги нисбатлар бузилади. уруғчининг устунчаси узун бўлган ўсимликларни, устунчаси қисқа бўлган ўсимлик гул чанглари билан чанглантирилса, одатдаги ижобий натижа кузатилмайди. аксинча, узун устунчали чанг найли ўсимликни устунчаси қисқа бўлган ўсимлик билан чатиштирилганда самарали бўлади (расм, в). одатда айнан битта чатиштиришнинг турли комбинациялари доирасида ҳам айрим чанг найларининг ўсмай қолиши ёки най узунлигини турли қисмларини …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "цитоэмбирологиянинг амалий жиҳатлари"

1683363310.doc цитоэмбирологиянинг амалий жиҳатлари режа: 1. уруғланиш 2. дурагай муртак ва эндоспермни ҳосил бўлиши 3. дурагай ўсимликлар 4. цитоэмбриологиянинг генетика ва селекциядаги аҳамияти 5. цитоэмбриологиянинг амалий тамойиллари ўтган икки асрга яқин вақт давомида хориж олимлари ва республикамиздаги ўсимликлар цитоэмбриологияси соҳасидаги мутахассислар турли систематик гуруҳларга мансуб ўсимликларда бу жараённи ҳар томонлама ўрганганлар. олиб борилган илмий тадқиқотлар чанг донаси, чанг найи ҳосил бўлаётган даврдаги пўстининг тузилиши, цитоплазманинг табиати, унинг асосий элементлари: спермийлар, вегетатив ядро тузилиши, шунингдек рнк ва оқсил синтези каби жараёнларни батафсил ўрганишга қаратилган. чанг найини in vitro усулида ўрганишда унинг ўсиш ва ривожланишида ҳароратнинг ва н...

DOC format, 2.4 MB. To download "цитоэмбирологиянинг амалий жиҳатлари", click the Telegram button on the left.