endospermning rivojlanishi

DOC 383.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1683363221.doc endospermning rivojlanishi reja: 1. endosperm tiplari 2. endospermli, endospermsiz va perispermli urug‘lar 3. urug‘murtak va endospermning o‘zaro aloqalari yopiq o‘rug‘li o‘simliklarda endospermni hosil bo‘lishi odatda uchta yadroning quydagicha qo‘shilish extimoli natijasida hosil bo‘ladi. 1. ko‘pchilik hollarda odatda ustki (р1) va ostki (р2) qutb yadrolarini qo‘shilishi ikkilamchi yoki murtak xaltasining markaziy yadrosini (р1+р2) hosil qiladi. keyinchalik murtak xaltaga kirgan spermiylardan sp biri ikkilamchi yadro bilan (р1+р2) +sp qo‘shilishi natijasida endosperni birlamchi yadrosi hosil bo‘ladi. 2. qutb yadrolari va spermiyning qo‘shilishi bir vaqtda yuzaga (р1+р2+sp) keladi. 3. spermiy avval ustki qutb yadrosi bilan qo‘shilgandan so‘ng otalangan qutb yadrosi ostki qutb yadrosi bilan qo‘shiladi (р1+sp) +р2. 4. spermiy avval ostki qutb yadrosi bilan qo‘shilgandan so‘ng otalangan qutb yadrosi ustki qutb yadrosi bilan qo‘shiladi (р2+sp) +р1. qo‘sh urug‘lanishdan keyin eng avval murtak xatasidagi endospermning birlamchi yadrosi bo‘lina boshlaydi, chunki u sitoplazmaning quyuq to‘plamida joylashadi va antipodlar tarafidan kelayotgan ozuqa moddalardan ko‘proq foydalanish imkoniyatiga …

a gacha yadro ishtirok etadi. shunga bog‘liq holda endospermning birlamchi yadrosini ploidligi 2 dan 15 ta gacha o‘zgaradi. odatda endosperm triploid bo‘ladi. bu esa ko‘pchilik yopiq urug‘li o‘simliklarning palygonum tipdagi murtak xaltasiga to‘g‘ri keladi. endospermning shakllanish va rivojlanish davrlarida uning yadrosini ploidligi sezilarli darajada o‘zgarishi ko‘pincha murtak xaltaning xalazal qismda kuzatiladi. poliploid yadrolarning hosil bo‘lishiga endomitoz rastitutsion yadrolarning hosil bo‘lishi sabab bo‘ladi. bu har ikkala holatda endosperm favqulotda 384 va 24576 ploidliklarni yuzaga kelishiga olib keladi. shuni alohida qayd etish lozimki, endospermdagi yadroni poliploidligi uncha ko‘p bo‘lmagan obyektlarda aniqlangan. shu bilan bir vaqtda o‘rganilgan ko‘plab yopiq urug‘li o‘simliklarning endospermlarida hujayra bitta triploid yadrodan iborat. endospermning rivojlanish va shakllanish jarayonlaridagi yadroda ro‘y beradigan o‘zgarishlarni ko‘plab mutaxassis tadqiqotchilar o‘rgangan. endospermda birinchi mitoz tarzdagi bo‘linishlar odatda me’yorida ro‘y beradi. keyinchalik, ayniqsa bir pallali o‘simliklarda xalazal qismdagi yadroda me’yordan tashqari holatdagi – anomal bo‘linishlar kuzatiladi. anomal bunday bo‘linishlar urchuq iplarini hosil bo‘lishida, xromosomalarning harakatini …

ishib yetilish davrida endosperm hujayralarida har qanday g‘amlovchi hujayralarda yadroning shakl o‘zgarishi, ribasomalar sonining kamayishi, endoplazmatik to‘r, plastidlar, mitoxondriylarning membranalarida o‘ziga xos o‘zgarishlar sodir bo‘lishi kuzatiladi. aleyron qavatning hujayralarida biz yuqorida qayd etgan o‘zgarishlar ro‘y bermay undagi organoidlar o‘z holicha qoladi. endosperm rivojlanishi murtak rivojlanishi bilan parallel ravishda o‘rganilgan. endosperm marfologiyasi, kariologiyasi, zahira oziq moddalarning gistokimyosi, urug‘ni pishib yetilish davridagi murtak va endosperm to‘qimasi orasidagi o‘zaro ta’sirlarning aniq ifodalangan aloqalari, sun’iy oziq muhiti sharoitida endosperm va urug‘ni unish davridagi holatlari o‘rganilgan. endosperm tiplari endospermning quyidagi 3 tipi farqlanadi: (rasm). 1. nuklear endosperm. 2. sellyulyar endosperm. 3. bazal endosperm. yadroli yoki nuklear endosperm-endospermni birlamchi yadrosi bo‘linishida hujayra po‘sti hosil bo‘lmaydi, buning natijasida murtak xaltaning plazmasida alohida turadigan ko‘p miqdordagi erkin yadrolar hosil bo‘lishi bilan xarakterlanadi. rasm. endospermning rivojlanish tiplari (sxema). (rodkiwicz, 1973); a-yadroli endosperm, b-hujayrali endosperm, v-helobiae – tip. endospermning bu bosqichidagi rivojlanishida hosil bo‘lgan yadrolar murtak xaltasi devori bo‘ylab joylashadi. …

etsa, boshqalarda ularning soni 2000 dan ortadi. ma’lumotlariga ko‘ra, hujayra yadrolarni bir-biridan ajratadigan to‘siq devorlarni hosil bo‘lishida golji apparati muhim ahamiyat kasb etadi. nuklear endospermda hujayra devorini hosil bo‘lishi murtak xaltaning mikropilyar qismidan, yoki xalazal qismidan, ba’zan yon qismlaridan boshlanib, keyin markazga tomon yo‘naladi. murtak xaltadagi barcha yadrolarda to‘liq hujayra devori hosil bo‘lmasligi mumkin, shuning uchun alohida yadrolar uning o‘rtasi yoki xalazal qismida qoladi. hujayrali yoki sellyulyar endosperm. endospermning birlamchi yadrosini bo‘linishi hujayra po‘sti hosil qilinishi bilan boradi. bu tipdagi endosperm magnoliya, qo‘ng‘iroqgul, labgudoshlar, va murakkabguldoshlar vakillarida uchraydi. hujayradagi to‘siqlarning yuzaga kelishi turli sistematik guruhlarga mansub o‘simliklarda turlicha tarzda ro‘y beradi. birinchi va ikkinchi ko‘ndalang to‘siq qanday joylanishiga ko‘ra to‘rt ko‘rinishdagi hujayrali endosperm farqlanadi: 1. birinchi to‘siq ko‘ndalang, undan keyin ikkita yosh hujayrada uzunasiga to‘siqlar hosil bo‘ladi. 2. birinchi to‘siq uzunasiga keyingi ikkita yosh hujayrada ko‘ndalang to‘siqlar hosil bo‘ladi. 3. birinchi va ikkinchi to‘siqlar o‘zaro kesishgan holda o‘tadi. 4. birinchi …

to‘liq shakllanish yakunida paydo bo‘lishi kuzatiladi. shuningdek murtagi sekin rivojlanuvchi yoki to‘liq shakllanmaydigan parazit, epifit va saprofit kabi o‘simliklarda odatda hujayrali endosperm uchraydi yoki endosperm butunlay hosil bo‘lmaydi. endosperm rivojlanish jarayonini uch davrga ajratish mumkin. birinchisi endosperm rivojlanishining dastlabki davrida yadrolar yoki hujayralar sonining ko‘payishi bilan bog‘liq. ikkinchisi hujayrali bosqichiga o‘tganidan keyin boshlanib, u hujayraning turli qavatlarini sezilarli darajadagi morfologik tabaqalashuvlari bilan bog‘liq. uchinchi davr oziq moddalarni to‘planishi bilan xarakterlanadi. bu uchala davr alohida holda rivojlanmay, bir-birini davomchisi holida ro‘y beradi. endosperm hujayralarining tabaqalashuvi va ularda oziq moddalarni to‘planishi ko‘p hollarda bir vaqtda sodir bo‘ladi. endospermal gaustoriy. helobie-endosperm tipidagi o‘simliklar endospermida turli ko‘rinishdagi gaustoriylar (so‘rg‘ichlar) hosil qiladi. uning quyi qismi yoki bazal aparat odatda gaustoriy vazifasini bajaradi. shuningdek ba’zan yadroli endospermda ham gaustoriy hosil bo‘ladi. gaustoriy va gaustoriy ko‘rinishdagi hosilalar hujayrali endospermda ayniqsa ko‘p uchraydi. ular murtak xaltaning yuqori pastki xatto yon qisimlarida turli tuman ko‘rinishda hosil bo‘ladi. endospermal gaustoriy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "endospermning rivojlanishi"

1683363221.doc endospermning rivojlanishi reja: 1. endosperm tiplari 2. endospermli, endospermsiz va perispermli urug‘lar 3. urug‘murtak va endospermning o‘zaro aloqalari yopiq o‘rug‘li o‘simliklarda endospermni hosil bo‘lishi odatda uchta yadroning quydagicha qo‘shilish extimoli natijasida hosil bo‘ladi. 1. ko‘pchilik hollarda odatda ustki (р1) va ostki (р2) qutb yadrolarini qo‘shilishi ikkilamchi yoki murtak xaltasining markaziy yadrosini (р1+р2) hosil qiladi. keyinchalik murtak xaltaga kirgan spermiylardan sp biri ikkilamchi yadro bilan (р1+р2) +sp qo‘shilishi natijasida endosperni birlamchi yadrosi hosil bo‘ladi. 2. qutb yadrolari va spermiyning qo‘shilishi bir vaqtda yuzaga (р1+р2+sp) keladi. 3. spermiy avval ustki qutb yadrosi bilan qo‘shilgandan so‘ng otalangan qutb yadrosi ostki qu...

DOC format, 383.0 KB. To download "endospermning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: endospermning rivojlanishi DOC Free download Telegram