shakar

DOCX 45 pages 99.6 KB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 99.6 KB

File type DOCX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

shakarning inson organizmidagi ro‘li mundarija kirish…………………………………………………………….………………3 i bob: shakar haqida umumiy ma'lumot 1.1. shakar tushunchasi va uning turlari……………………………….………...5 1.2. shakarni ishlab chiqarish jarayon…………………………………….……..8 1.3. shakarni kundalik hayotda qo‘llanilishi……………………………………13 ii bob: shakarning kimyoviy va fizik xususiyatlari 2.1. shakar tarkibi va molekulyar tuzilishi………………………………….…..17 2.2. shakarning eruvchanlik va issiqlikka chidamlilik xususiyatlari…………...21 2.3. shakarning organizmga ta’siri…………………………………………..….23 iii bob shakarning inson organizmdagi ro’li 3.1. shakarning inson organizmiga ijobiy ta’siri……………………………...…..28 3.2. shakarning inson organizmiga salbiy ta’siri…………………………..…….30 3.3. shakarning inson hayotidagi ro’li va ahamiyati………………………...……33 xulosa ……………………………………………………………………..….37 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………..……39 kirish shakar inson hayotining ajralmas qismi bo‘lib, kundalik iste’molda keng qo‘llaniladi. u oziq-ovqat sanoati va turmush tarzi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan muhim moddadir. ushbu mavzuni o‘rganish dolzarb bo‘lib, shakarni to‘g‘ri iste’mol qilish va uning organizmga ta’sirini tushunish bugungi kunda sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda muhim o‘rin tutadi. kurs ishining maqsadi: shakar va uning xususiyatlarini, kimyoviy tarkibini, foydali va zararli tomonlarini o‘rganish orqali inson salomatligi uchun optimal iste’mol me’yorlarini aniqlash. kurs …

2 / 45

atlash mumkin. shu sababli ushbu mavzuni o‘rganish ilmiy, sog‘liqni saqlash va kundalik hayot nuqtai nazaridan ahamiyatlidir. shakar – bu karbon, vodorod va kislorod atomlaridan tashkil topgan kimyoviy birikma bo‘lib, uglevodlar turkumiga kiradi. odatda, shakar deganda saxaroza nazarda tutiladi, ammo u boshqa turlarga ham ega. shakar inson hayotida muhim energiya manbai sifatida foydalaniladi va kundalik ovqatlanishning ajralmas qismidir. saxaroza – ko‘pincha oshxona shakari deb ataladi. asosiy manbalari shakarqamish va lavlagi. glyukoza – mevalar, asalarining asosiy tarkibiy qismi; tez so‘riladi va energiya manbai hisoblanadi. fruktoza – mevalarda va asalda mavjud bo‘lib, tabiiy shirinlik beruvchi hisoblanadi. laktoza – sut tarkibidagi shakar; odamlar va hayvonlarning sutida uchraydi. maltosa – asosan don mahsulotlarida mavjud bo‘lib, pivo ishlab chiqarishda ishlatiladi. shakar asosiy ikki manbadan olinadi: shakarqamish – tropik mintaqalarda o‘stiriladi va saxarozaning asosiy manbai hisoblanadi. shakarlavlagi – sovuqroq iqlim sharoitida o‘stiriladi va saxaroza ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. ishlab chiqarish jarayonida xomashyo avval maydalab olinadi, so‘ng maxsus …

3 / 45

t sanoatining eng muhim tarkibiy qismlaridan biri bo‘lib, u nafaqat kundalik iste’mol uchun energiya manbai, balki ko‘plab turli mahsulotlarning tayyorlanishida ajralmas tarkibiy qism hisoblanadi. o‘zining shirin ta’mi, oson eruvchanligi va keng foydalanish imkoniyatlari tufayli shakar insoniyat hayotining turli sohalarida qo‘llaniladi. shakar deganda odatda saxaroza tushuniladi, ammo uning boshqa ko‘plab turlari ham mavjud. shakar uglevodlar sinfiga kiruvchi organik birikma bo‘lib, o‘ziga xos tuzilishi va xususiyatlari bilan farq qiladi. uglevodlar tanadagi eng muhim energiya manbalaridan biridir va shakar ushbu guruhning asosiy vakili hisoblanadi. tabiatda shakar o‘simliklar, mevalar, asalarilar ishlab chiqaradigan mahsulotlar va boshqa tabiiy manbalardan olinadi. 1. shakar tushunchasi shakar kimyoviy tuzilishi jihatidan karbon, vodorod va kislorod atomlaridan tashkil topgan organik modda hisoblanadi. uning asosiy kimyoviy formulasi c₆h₁₂o₆ yoki c₁₂h₂₂o₁₁ bo‘lishi mumkin (turiga qarab). odatda, shakar uglevodlarning bir qismi sifatida tasniflanadi va u organizmga tez so‘riladigan, qulay energiya manbai sifatida xizmat qiladi[footnoteref:1]. [1: а.ф.наместников. “химия в консервной промишленности”. москва. пишпром. 2006 й.] …

4 / 45

kimyoviy tarkibi bilan ajralib turadi. 1. saxaroza bu eng keng tarqalgan shakardir. saxaroza bir glyukoza va bir fruktoza molekulasidan tashkil topgan disaxarid hisoblanadi. u shirin ta’mi va oson eruvchanligi bilan oziq-ovqat mahsulotlarida keng qo‘llaniladi. saxaroza shakarqamish va shakarlavlagidan olinadi. qo‘llanilishi: · choy, qahva va boshqa ichimliklarni shirin qilish. · non, shirinlik va pishiriqlar tayyorlashda asosiy tarkibiy qism sifatida. 2. glyukoza glyukoza, shuningdek, "uzum shakar" sifatida tanilgan bo‘lib, tabiiy shakarlarning eng oddiy turlaridan biridir. uning kimyoviy formulasi c₆h₁₂o₆ bo‘lib, u bir monosaxarid hisoblanadi. glyukoza organizmda asosiy energiya manbai bo‘lib xizmat qiladi va barcha tirik hujayralar tomonidan energiya ishlab chiqarishda ishlatiladi. manbalari: · mevalar (uzum, olma, gilos va boshqalar). · asal. xususiyatlari: · tez so‘riladi va organizmni energiya bilan ta’minlaydi. · sportchilar uchun kuch tiklovchi vosita sifatida ishlatiladi. 3. fruktoza fruktoza tabiiy meva shakaridir. u glyukozaga qaraganda 1,5 barobar shirinroq bo‘lsa-da, organizm uni sekinroq so‘radi. fruktoza ko‘pincha "diet shakar" sifatida iste’mol qilinadi, …

5 / 45

at mahsulotlarini shirin qilish bilan birga, energiya manbai sifatida ham ahamiyatlidir. ammo shakarning ortiqcha iste’moli sog‘liqqa zarar keltirishi mumkinligi sababli, uning miqdorini nazorat qilish muhimdir. monosaxaridlar (yunoncha monos-bitta, saxar-shakar), oddiy shakar deb ham ataladi, shakarning eng oddiy shakli va barcha uglevodlar hosil boʻlgan eng asosiy birligi (monomerlar) ular odatda rangsiz, suvda eriydigan kristall qattiq moddalardir. ularning nomidan farqli oʻlaroq, faqat baʼzi monosaxaridlar shirin taʼmga ega. monosaxaridlar cnh2non formulasiga ega. monosaxaridlarga glyukoza, fruktoza va galaktozalar kiradi. monosaxaridlar, disaxaridlar (masalan, saxaroza va laktoza) va polisaxaridlarning (sellyuloza va kraxmal) asosi hisoblanadi. xalq tilida ishlatiladigan shakarining oʻzi ikki monosaxarid d-glyukoza va d-fruktozaning har birining bir molekulasini oʻz ichiga olgan disaxarid, saxaroza hisoblanadi[2]. gidroksil guruhini qoʻllab-quvvatlaydigan har bir uglerod atomi bir xil kimyoviy formulaga ega boʻlib, bir qancha izomerik shakllarni keltirib chiqaradi. masalan, galaktoza va glyukoza ikkalasi ham aldogeksozalardir, ammo ular turli xil fizik tuzilmalarga va kimyoviy xususiyatlarga ega. monosaxarid glyukoza metabolizmda hal qiluvchi rol …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shakar"

shakarning inson organizmidagi ro‘li mundarija kirish…………………………………………………………….………………3 i bob: shakar haqida umumiy ma'lumot 1.1. shakar tushunchasi va uning turlari……………………………….………...5 1.2. shakarni ishlab chiqarish jarayon…………………………………….……..8 1.3. shakarni kundalik hayotda qo‘llanilishi……………………………………13 ii bob: shakarning kimyoviy va fizik xususiyatlari 2.1. shakar tarkibi va molekulyar tuzilishi………………………………….…..17 2.2. shakarning eruvchanlik va issiqlikka chidamlilik xususiyatlari…………...21 2.3. shakarning organizmga ta’siri…………………………………………..….23 iii bob shakarning inson organizmdagi ro’li 3.1. shakarning inson organizmiga ijobiy ta’siri……………………………...…..28 3.2. shakarning inson organizmiga salbiy ta’siri…………………………..…….30 3.3. shakarning inson hayotidagi ro’li va ahamiyati………………………...……33 xul...

This file contains 45 pages in DOCX format (99.6 KB). To download "shakar", click the Telegram button on the left.

Tags: shakar DOCX 45 pages Free download Telegram