istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi

DOCX 66 sahifa 1,4 MB Bepul yuklash

66 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,4 MB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 66

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 66

istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi mundarija: kirish…………………………………………………………………………... 3 i bob. o‘zbek dramaturgiyasi va uning o‘rganilish tarixi 1.1. o‘zbek tarixiy dramaturgiyasining taraqqiyot bosqichlari........................... 6 1.2. istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasining yetakchi xususiyatlari......15 ii bob. istiqlol davrida yaratilgan asarlarning odil yoqubov va abdulla oripov asarlari misolida o‘rganilishi 2.1. odil yoqubov dramalarida tarixiy obrazlar tavsifi...........................................21 2.2. abdulla oripov “sohibqiron” she’riy dramasida bosh qahramon tasviri.........24 iii bob. adabiy ta’limda tarixiy dramalardan foydalanishning ahamiyati 3.1. adabiyot darslarida tarixiy dramalardan foydalanishning samarali usullari.....................................................................................................................32 xulosa ...............................................................................................................55 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati ........................................58 kirish mavzuning dolzarbligi. mustaqillik davrida o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi milliy qadriyatlar hamda g‘ururni tiklash, o‘tish davri murakkabliklarida kishilarning badiiy-estetik, ma’naviy olamini shakllantirish bo‘yicha salmoqli yutuqlarga erishgan bo‘lsa-da, hali hamon jamiyatda, butun dunyoda avj olib borayotgan siyosiy-ijtimoiy, ma’naviy-axloqiy xurujlarga nisbatan yetarlicha munosabat bildira olmayotgani va ayniqsa, badiiy mahorat masalasida kamchiliklar mavjudligi ko‘zga tashlanmoqda. “aksariyat teatrlarimizning repertuarlari g‘oyaviy-badiiy jihatdan nochor, ulardan o‘rin olgan spektakllarda bugungi kun nafasi, odamlarni o‘ylantiradigan, hayajonga …

2 / 66

bazasi va infratuzilmalari bir qancha shakllantirilmasin, spektaklning badiiy asosi bo‘lgan zamonaviy pyesalar taqchil ekan, milliy teatrning taraqqiyotini tasavvur qilish murakkabligicha qolaveradi. bu holat zamonaviy o‘zbek dramaturgiyasining muammolarini o‘rganish o‘ta dolzarb ilmiy masala ekanini ko‘rsatadi. shu boisdan ham istiqlol davri dramalari mavzusini keng jihatdan o‘rganib chiqishga qaror qilindi. [1: .mirziyoyev.sh.m. adabiyot va san’at, ma’daniyatni rivojlantirish-xalqimiz ma’naviy olamini yuksaltirishning mustahkam poydevoridir. 2017-yil,3-avgustdagi mamlakatimiz ijodkor ziyolilari vakillari bilan uchrashuvdagi nutqi,xalq so’zi.2017.4-avgust ] dramaturgiyaning mustaqil soha sifatida san’atshunoslar hamda adabiyotshunoslar tomonidan tadqiq etilishi mavjud tajriba. xususan, o‘zbek professional dramaturgiyasining turli davrlari, nazariy xususiyatlari bo‘yicha teatrshunoslardan t.islomov, i.muxtorov, d.raxmatullayeva, m.raxmonov, o.tojiboyeva, t.tursunov, m.to‘laxo‘jayeva, t.yo‘ldashev, s.qodirova, m.hamidovalar hamda adabiyotshunoslardan t.abdurahimov, h.abdusamatov, b.abulxayirov, m.azimova, x.azimova, m.aliyev, b.jalilov, q.jo‘rayev, b.imomova, s.kamoliddinov, a.nomozov, n.odilova, m.otajonova, d.rasulmuhammedova, sh.rizayeva, i.rustamova, a.soliyev, i.sultonov, b.sheraliyev, g.qarshiyeva, i.g‘aniyev kabilar bevosita tadqiqot olib borgan. joriy tadqiqotni amalga oshirishda o‘zbekistonlik olimlar bilan birga xorijlik mutaxassislarning ham ishlari manba sifatida o‘rganib chiqildi. amerikalik olima laura adams[footnoteref:2]ning bevosita …

3 / 66

iew.-usa.2005.2(summer,64) pp.333-3354] hozirgacha e’lon qilingan tadqiqotlarda dramaturgiyaning nazariy tomonlari, o‘ziga xos ayrim xususiyatlari tadqiq etilgan. ammo mustaqillik davri o‘zbek dramaturgiyasi yaxlit bir badiiy-ijodiy jarayon sifatida o‘rganilib bormoqda. tadqiqotning maqsad va vazifalari. drama janri va uning vujudga kelishi, xususan, o‘zbek tarixiy dramasi va drama janrida samarali ijod qilgan yozuvchilar va ularning asarlarini o‘rganish; istiqlol davri tarixiy dramalarining ahamiyati va uning taqqosiy tahlili, odil yoqubovning istiqlol davrida yaratilgan tarixiy dramalarining mavzu ko‘lami va ularda tarixning gavdalanishi; abdulla oripov asarlarini o‘rganish, ularning dramalarini, xususan she’riy drama janri va undagi mavzularning ahamiyatini yoritish hamda abdulla oripov, odil yoqubov asarlarini metodlar orqali o‘rganish va tahlil qilish. tadqiqotning obyekti. tadqiqotni yoritib borishda mavzuga doir ilmiy asarlar, dissertatsiyalar, ilmiy maqolalar, darsliklar, qo‘llaanmalar va ijtimoiy tarmoq vositalari mavzuimizni ochib berishda asosiy manba bo‘lib xizmat qiladi. tadqiqotning predmetini ijodi asosiy obyekt bo‘lgan ijodkorlar asarlaridagi dialoglarning nazariy asoslari va matndagi vazifasi, badiiy talqin xususiyatlarini tadqiq etish tashkil etadi. tadqiqotning ilmiy …

4 / 66

ajmda betdan iborat bo‘lib, kirish, 3 bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan tashkil topgan. dastlab mundarija berilib umumiy boblarning joylashuv o‘rni ko‘rsatib berilgan. i.bob. o‘zbek dramaturgiyasi va uning o‘rganilish tarixi 1.1. o‘zbek tarixiy dramaturgiyasining taraqqiyot bosqichlari o‘zbek dramaturgiyasining kelib chiqishi va taraqqiyotini o‘rganish uchun uning tarixi, kelib chiqishiga ta’sir etgan shart-sharoitlar, amaliyotlar va nazariyasining paydo bo‘lishi kabi komponentlarga e’tibor qaratish lozim. shunday bo‘lgach eng avvalo “dramaturgiya” so‘ziga berilgan ta’riflarni o‘rganish maqsadga muvofiq hisoblanadi. dramaturgiya so‘zi nimani anglatadi? bu so‘zning tub zamini nimadan iborat? o‘zbek tilinining izohli lug‘atida, “dramaturgiyani dramatik san’at, sahna asarining tuzilish tamoyillari va usullari haqida nazariya”[footnoteref:3], deyilsa, o‘zbekiston milliy ensiklopediyasida, “dramaturgiya – dramatik asarlar majmuasi, kino va spektakllarning obrazli talqini konsepsiyasi”, - degan ta’rif beriladi[footnoteref:4]. drama – lirika va eposni mujassam etuvchi tur. yunon adabiyotida epos va lirika uyg‘unlashuvi natijasida drama paydo bo‘lgan. eposda voqea asosiy o‘rin tutishi. lirikada sezgi – tuyg‘u, hissiyotlarni ifodalanishiga asoslangani, drama esa bu …

5 / 66

atlari va nutqi orqali ochiladi. dramatik asarlar sahnaga moslab yoziladi”[footnoteref:6]. dramaturgiya badiiy asar sifatida faqat teatrda jonlanishini nazarda tutib, teatr san’atining yuzaga kelishi masalalariga to‘xtalish lozim. agar dramaturgiyani obrazlar xarakterlari va harakatlari deb qaraydigan bo‘lsak, unda sahnada yaratiladigan obrazlarning poydevori dramaturg fantaziyasi deyish mumkin. dramaturgiyaning barcha komponentlari dramatik obraz asosi bo‘lgan maqsad sari bo‘lgan harakatini tan olishga undaydi, yanada sodda qilib aytilsa, dramaturgiya qonunlari asosida sahnalashtirish uchun yaratiladigan asar drama deyilsa maqsadga muvofiq hisoblanadi. drama teatrda rejissor rejasi va talqini yordamida spektakl shaklida amalga oshiriladi. [6: imomov.b, jo'rayeva.o'. o'zbek dramaturgiyasi tarixi.-t.:o’qituvchi,1995,5-bet.] badiiy adabiyotning mavjud bo‘lgan uch turi – epos, lirika, dramatikadan iborat bo‘lganligini e’tirof etgan holda, dramaturgiyaning ham uch turi: tragediya, komediya va drama ( tor ma’noda) janrlari haqida batafsil fikr yuritiladi. bu janrlarni tahlil qilishdan avval dramaturgiya – drama degan fikrni anglash juda o‘rinli hisoblanadi. dramani – harakatlantiruvchi, harakat deguvchilar fikrida asos bor. chunki, harakatsiz drama vujudga kelmaydi. shu …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 66 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi" haqida

istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi mundarija: kirish…………………………………………………………………………... 3 i bob. o‘zbek dramaturgiyasi va uning o‘rganilish tarixi 1.1. o‘zbek tarixiy dramaturgiyasining taraqqiyot bosqichlari........................... 6 1.2. istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasining yetakchi xususiyatlari......15 ii bob. istiqlol davrida yaratilgan asarlarning odil yoqubov va abdulla oripov asarlari misolida o‘rganilishi 2.1. odil yoqubov dramalarida tarixiy obrazlar tavsifi...........................................21 2.2. abdulla oripov “sohibqiron” she’riy dramasida bosh qahramon tasviri.........24 iii bob. adabiy ta’limda tarixiy dramalardan foydalanishning ahamiyati 3.1. adabiyot darslarida tarixiy dramalardan foydalanishning samarali usullari...............................

Bu fayl DOCX formatida 66 sahifadan iborat (1,4 MB). "istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: istiqlol davri o‘zbek tarixiy d… DOCX 66 sahifa Bepul yuklash Telegram