istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi

DOC 66 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

66 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла DOC

Страницы 66

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 66

istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi mundarija: kirish…………………………………………………………………………... 3 i bob. o‘zbek dramaturgiyasi va uning o‘rganilish tarixi 1.1. o‘zbek tarixiy dramaturgiyasining taraqqiyot bosqichlari........................... 6 1.2. istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasining yetakchi xususiyatlari......15 ii bob. istiqlol davrida yaratilgan asarlarning odil yoqubov va abdulla oripov asarlari misolida o‘rganilishi 2.1. odil yoqubov dramalarida tarixiy obrazlar tavsifi...........................................21 2.2. abdulla oripov “sohibqiron” she’riy dramasida bosh qahramon tasviri.........24 iii bob. adabiy ta’limda tarixiy dramalardan foydalanishning ahamiyati 3.1. adabiyot darslarida tarixiy dramalardan foydalanishning samarali usullari.....................................................................................................................32 xulosa ...............................................................................................................55 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati ........................................58 kirish mavzuning dolzarbligi. mustaqillik davrida o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi milliy qadriyatlar hamda g‘ururni tiklash, o‘tish davri murakkabliklarida kishilarning badiiy-estetik, ma’naviy olamini shakllantirish bo‘yicha salmoqli yutuqlarga erishgan bo‘lsa-da, hali hamon jamiyatda, butun dunyoda avj olib borayotgan siyosiy-ijtimoiy, ma’naviy-axloqiy xurujlarga nisbatan yetarlicha munosabat bildira olmayotgani va ayniqsa, badiiy mahorat masalasida kamchiliklar mavjudligi ko‘zga tashlanmoqda. “aksariyat teatrlarimizning repertuarlari g‘oyaviy-badiiy jihatdan nochor, ulardan o‘rin olgan spektakllarda bugungi kun nafasi, odamlarni o‘ylantiradigan, hayajonga …

2 / 66

atuzilmalari bir qancha shakllantirilmasin, spektaklning badiiy asosi bo‘lgan zamonaviy pyesalar taqchil ekan, milliy teatrning taraqqiyotini tasavvur qilish murakkabligicha qolaveradi. bu holat zamonaviy o‘zbek dramaturgiyasining muammolarini o‘rganish o‘ta dolzarb ilmiy masala ekanini ko‘rsatadi. shu boisdan ham istiqlol davri dramalari mavzusini keng jihatdan o‘rganib chiqishga qaror qilindi. dramaturgiyaning mustaqil soha sifatida san’atshunoslar hamda adabiyotshunoslar tomonidan tadqiq etilishi mavjud tajriba. xususan, o‘zbek professional dramaturgiyasining turli davrlari, nazariy xususiyatlari bo‘yicha teatrshunoslardan t.islomov, i.muxtorov, d.raxmatullayeva, m.raxmonov, o.tojiboyeva, t.tursunov, m.to‘laxo‘jayeva, t.yo‘ldashev, s.qodirova, m.hamidovalar hamda adabiyotshunoslardan t.abdurahimov, h.abdusamatov, b.abulxayirov, m.azimova, x.azimova, m.aliyev, b.jalilov, q.jo‘rayev, b.imomova, s.kamoliddinov, a.nomozov, n.odilova, m.otajonova, d.rasulmuhammedova, sh.rizayeva, i.rustamova, a.soliyev, i.sultonov, b.sheraliyev, g.qarshiyeva, i.g‘aniyev kabilar bevosita tadqiqot olib borgan. joriy tadqiqotni amalga oshirishda o‘zbekistonlik olimlar bilan birga xorijlik mutaxassislarning ham ishlari manba sifatida o‘rganib chiqildi. amerikalik olima laura adams ning bevosita o‘zbek teatri blan bog‘liq ishlariqiyosiy tahlil uchun muhim bo‘lsa, aristotel, v.belinskiy, v.blok, y.borev, v.volkenshteyn, g.gegel, y.zubkov, k.igleseas, a.karyagin, g.lessing, m.pfister, i.pal, v.saxnoviskiy-pankeyev, v.xalizevlarning …

3 / 66

gan yozuvchilar va ularning asarlarini o‘rganish; istiqlol davri tarixiy dramalarining ahamiyati va uning taqqosiy tahlili, odil yoqubovning istiqlol davrida yaratilgan tarixiy dramalarining mavzu ko‘lami va ularda tarixning gavdalanishi; abdulla oripov asarlarini o‘rganish, ularning dramalarini, xususan she’riy drama janri va undagi mavzularning ahamiyatini yoritish hamda abdulla oripov, odil yoqubov asarlarini metodlar orqali o‘rganish va tahlil qilish. tadqiqotning obyekti. tadqiqotni yoritib borishda mavzuga doir ilmiy asarlar, dissertatsiyalar, ilmiy maqolalar, darsliklar, qo‘llaanmalar va ijtimoiy tarmoq vositalari mavzuimizni ochib berishda asosiy manba bo‘lib xizmat qiladi. tadqiqotning predmetini ijodi asosiy obyekt bo‘lgan ijodkorlar asarlaridagi dialoglarning nazariy asoslari va matndagi vazifasi, badiiy talqin xususiyatlarini tadqiq etish tashkil etadi. tadqiqotning ilmiy yangiligi. mazkur bitiruv malakaviy ishining ilmiy yangiligi shundaki, bu mavzu deyarli hali to‘laqonli o‘rganilmagan. mazkur tadqiqotda drama janri, uning tarixi, istiqlol davri tarixiy dramalari, shuningdek, istiqlol davri dramalari bilan sho‘ro davri dramalari qiyosiy tarzda tahlil qilinib o‘rganilgan. odil yoqubovning “avlodlarga maktub” va abdulla oripovning “sohibqiron” asarlarini …

4 / 66

ta’sir etgan shart-sharoitlar, amaliyotlar va nazariyasining paydo bo‘lishi kabi komponentlarga e’tibor qaratish lozim. shunday bo‘lgach eng avvalo “dramaturgiya” so‘ziga berilgan ta’riflarni o‘rganish maqsadga muvofiq hisoblanadi. dramaturgiya so‘zi nimani anglatadi? bu so‘zning tub zamini nimadan iborat? o‘zbek tilinining izohli lug‘atida, “dramaturgiyani dramatik san’at, sahna asarining tuzilish tamoyillari va usullari haqida nazariya” , deyilsa, o‘zbekiston milliy ensiklopediyasida, “dramaturgiya – dramatik asarlar majmuasi, kino va spektakllarning obrazli talqini konsepsiyasi”, - degan ta’rif beriladi . drama – lirika va eposni mujassam etuvchi tur. yunon adabiyotida epos va lirika uyg‘unlashuvi natijasida drama paydo bo‘lgan. eposda voqea asosiy o‘rin tutishi. lirikada sezgi – tuyg‘u, hissiyotlarni ifodalanishiga asoslangani, drama esa bu ikkisining uyg‘unlashganidir . “so‘z san’atining asosiy turlaridan biri bo‘lgan drama qadimgi yunon tilidan olingan bo‘lib harakat, amal-faoliyat degan ma’nolarni anglatadi. dramatik asarlar, asosan sahnada ijro etishga mo‘ljallangan bo‘lib, suhbat dialog shaklida yoziladi. dramatik turga drama, komediya, tragediya (fojia) singari janrlar mansubdir. bunday asarlarda voqelik bevosita ishtirok …

5 / 66

a amalga oshiriladi. badiiy adabiyotning mavjud bo‘lgan uch turi – epos, lirika, dramatikadan iborat bo‘lganligini e’tirof etgan holda, dramaturgiyaning ham uch turi: tragediya, komediya va drama ( tor ma’noda) janrlari haqida batafsil fikr yuritiladi. bu janrlarni tahlil qilishdan avval dramaturgiya – drama degan fikrni anglash juda o‘rinli hisoblanadi. dramani – harakatlantiruvchi, harakat deguvchilar fikrida asos bor. chunki, harakatsiz drama vujudga kelmaydi. shu bois harakatni – dramaning qon tomiri degan ta’rif beuvchi olimlarning fikri ham asoslidir. dramaning asosida g‘oyani ochuvchi fabula birlamchi, fabuladan syujetgan o‘tish jarayonini kompozitsiya ta’minlanishini e’tirof etish zarur. chunki, dramada inson tuyg‘ulari qalamga olinadi. ijodkor har qancha mahoratli so‘z san’atkori bo‘lmasin, o‘z g‘oyasi va maqsadiga to‘la erishgan hisoblanmaydi. mabodo ijodkor maqsadi, g‘oyasi, nuqtayi nazari izchil va aniq bo‘lmasa, uning asari tuzilish jihatidan puxta, muvofaqqiyatli chiqmaydi. bu o‘rinda asardagi uyg‘unlikga alohida e’tibor berish lozim. asardagi har bir detal, har bir element bir-birini talab qilsa, bir-biriga singib ketsa, ana shu …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 66 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi"

istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi mundarija: kirish…………………………………………………………………………... 3 i bob. o‘zbek dramaturgiyasi va uning o‘rganilish tarixi 1.1. o‘zbek tarixiy dramaturgiyasining taraqqiyot bosqichlari........................... 6 1.2. istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasining yetakchi xususiyatlari......15 ii bob. istiqlol davrida yaratilgan asarlarning odil yoqubov va abdulla oripov asarlari misolida o‘rganilishi 2.1. odil yoqubov dramalarida tarixiy obrazlar tavsifi...........................................21 2.2. abdulla oripov “sohibqiron” she’riy dramasida bosh qahramon tasviri.........24 iii bob. adabiy ta’limda tarixiy dramalardan foydalanishning ahamiyati 3.1. adabiyot darslarida tarixiy dramalardan foydalanishning samarali usullari...............................

Этот файл содержит 66 стр. в формате DOC (1,6 МБ). Чтобы скачать "istiqlol davri o‘zbek tarixiy dramaturgiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: istiqlol davri o‘zbek tarixiy d… DOC 66 стр. Бесплатная загрузка Telegram