floristik vohalar va o’simliklarni tarqalish areallari

DOC 82.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708836847.doc floristik vohalar va o’simliklarni tarqalish areallari reja: 1. floristik voxalar tug’risida tushincha. 2. asosiy floristik oblastlar tavsifi. o’simliklarni floristik vohalari. a. l. taxtadjyan (1978) tomonidan berilgan er sharining floristik oblastlari klassifikatsiyasiga binoan o’simliklar dunyosi bri fancha floristik oblastga mansubdir. bular-eron-turon, tsirkum-boreal, sharqiy osiyo, o’rta er dengizi floristik oblasti, atlantik - shimoliy amerika, hindi-xitoy, hindiston, sudan - zambiya, madagaskar, arab floristik vohalari va boshqalar. eron-turon floristik oblasti. bu floristik oblastga birinchi bo’lib, e. boissier (1867) o’z ishlarida o’ta aniq chegaralanishlarni ko’rsatib berdi. uning ko’rsatishicha, bu oblast markaziy va sharqiy osiyo, suriyaning ko’p qismi, janubiy va sharqiy falastin, iordaniya, armanistonning tog’liklari, janubiy va g’arbiy kavkaz, volganing boshlanish qismi, kaspiy dengizi qirg’oqlari bo’ylab eron hududlari, eron tog’liklarida tropik bo’lmagan rayonlardan tortib, g’arbiy himolay tog’larining 83° gacha bo’lgan rayonlar, sharqqa tomon gobi qumliklarigacha chegaralangan. o’zbekiston ham mazkur floristik vohaga mansubdir. bu floristik oblast joylanishi jihatidan er sharining etarli nam, qurg’oqchil va yarim qurg’oqchil …

namgarchilikning cho’zilishi o’rtacha 60-90 kunni va havoning nisbiy namligi o’rtacha 50-60% ni tashkil etadi. floristik oblastning janubida markaziy hududlardan farqli o’laroq tez o’zgaruvchan kontinetal iqlimning kuzatilishi ancha kam bo’lib, bu hududlarga mo’’tadil tropik bo’lmagan iqlim xosdir. eron tog’liklarining shimoliy qismidan boshlab, janubga tomon qishning mu’tadilligi va kengliklarda esa subtropik iqlimga xos o’simliklar dunyosi bilan xarakterlanadi. bu hududlarda va subtropik bo’lgan suriya kengliklarida havoning harorati hatto yanvar oylarida ham o’rtacha 0°s dan 5-10°s gacha bo’lishi kuzatiladi. namgarchilik qish va bahor oylarida eng ko’p bo’lib (maksimum - yanvarda) o’rtacha yillik miqdori 300-450 mm gacha etadi hamda havoning nisbiy namligi o’rtacha 55-65% ni tashkil etadi. janubiy hududlarning qolgan qismlarida esa subtropik iqlim yaqqolroq kuzatilib, havo haroratining yillik o’rtacha kattaligi (suriya, falastin, iordaniya meterologlarining kuzatishlariga asoslanib) 18°s dan 20°s gacha, qish oylarida 10°s dan 15°s gacha va yoz oylarida 42°s dan 46°s gachani tashkil etadi. namgarchilik miqdori 300-350 mm ni va havoning nisbiy namligi …

kattaligi janubda 0°s dan bir oz yuqori bo’lib, qolgan qismlarida undan ham pastligi kuzatiladi. qish oylari juda sovuq bo’lib kuchli shamol ta’siri tuproqning qurib qolishiga olib keladi, natijada tuproqning sho’rlanishi va qotib gipsga (litotogiya) aylanishi sodir bo’ladi. eron-turon floristik oblastning tuproq sharoitini tahlillamoqchi bo’lsak, avvalo shuni qayd etib o’tish zarurki, bu oblastdagi tuproq hosil bo’lish jarayoni o’ziga xosdir. 1957 y. e’lon qilingan i. gansenning tuproq xillari va ular joylashgan rayonlar xaritasiga binoan, er shari sovuq va issiq qismlarga bo’linib, sovuq yarim qismida: -unchalik sovuq bo’lmagan tekis pastlanishlaridagi galofitlartarqalgan rayonlar kiradi; - ermonli cho’llar o’simliklar dunyosiga, kulrang va oq kulrang tuproqli yarim cho’llar yoki kam o’tli cho’llar o’simliklar dunyosiga, qo’ng’ir tussimon tuproqli cho’llar munsubdir. janubda, er sharining issiq yarim qismiga mansub bo’lgan tuproq xillari joylashgan bo’lib, unchalik issiq bo’lmagan va subtropik iqlimga yaqin bo’lgan rayonlar kiradi. bu rayonlarga, voha va o’rmon tuproqlari, kam holda qug’oqchilikka chiday oluvchi o’simliklar o’sadigan (kserofit) cho’l …

ri 350-500 mm dan oshmaydigan rayonlarda joylashgandir. sharqda, tuproq xarakteri jihatidan umuman farq qilib, m. bolduina, n. kelloga, j. tropa (1938) klassifikatsiyasiga asoslangan holda aytish mumukinki, bu rayonlarda iv kategoriyali pedokali, v kategoriyali galomorf va vi kategoriyali sho’rxok, sho’r, sho’rlangan qum sahro tuproqlari xiliga kiritilgan. bu fikrimizni (ivanova, rozov, 1956y tuproq xillari klassifikatsiyasi) to’ldiradigan bo’lsak bu rayonlarning tuprog’i biogalogen tuproqlar bo’lib, subboreal guruhiga, cho’l yoki sahro sinfiga, atmosfera yoki er osti suvlar nami bilan ta’minlanadigan yoki sahro sho’rxoklari, sho’r, sho’rlangan qum tuproqlar xiliga mansubdir. g’arbiy hududlarda cho’llar mayda toshli tuproqdan iborat bo’lib, ancha quruq va er osti suvlari tuproq yuzasidan juda chuqurda joylashgan. bu joylarning o’simliklar dunyosiga misol qilib haloxylon ammodendron l. (mayda, bo’yi 1,5-2,5 m) ni olishimiz mumkin. qumliklarning g’arbga tomon tugallanishi bilan toshli tog’lar (dengiz sathidan 1600-3000 m) boshlanib jung’oriya va qozog’iston hududlariga kirib boradi. tsirkumboreal floristik oblasti. juda yirik quruq floristik oblast hisoblanadi, katta qismini sobiq sovet …

blast iqlimi jihatidan o’ziga xos bo’lib, shimolda juda o’zgaruvchandir. bu o’zgaruvchanlik hududlarning gorizontal holda joylashgan holatiga bog’liq bo’lmasdan, ularning okeanga yaqinligiga va kontinentalligiga ham bog’liqdir. bu rayonlarning havo harorati -10°s dan q10°s gacha o’zgaradi, sibir va alyaskadagi rayonlarda esa harorat bundan ham past ekanligi kuzatiladi. shuningdek, yozda harorat tez o’zgarib, qurg’oqchilik ham yuz berishi adabiyotlarda qayd etilgan. shimoldan janubga tomon qor miqdorining ko’pligi, yoz kunlarining uzunligi, quyosh nurining tuproq yuzasiga tushishi kamayishi, tuproq yuzasining isish sur’atining pastligi, kecha va kunduzda havo harorati darajasining yaqinlashuvi bilan xarakterlanadi. arktikada doimiy (sutka davomida) yorug’lik 45000 dan 58000lk gacha, havo harorati 7,8-0,8°s va nisbiy namlik 73-98% atrofida bo’lishi quyosh botmaydigan davrlarda ko’p kuzatiladi. yog’ingarchilik yillik miqdori esa juda kam bo’lib (150-200 mm), tog’li hududlarda bu miqdor 500 mm va undan bir oz oshadi. floristik oblastning arktika gorizontal kengliklari va alp vertikal poyasining tuproq sharoiti bir qator xususiyatlarga ega bo’lib,bu tuproqlarning kuchli fizik xususiyati yoki …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "floristik vohalar va o’simliklarni tarqalish areallari"

1708836847.doc floristik vohalar va o’simliklarni tarqalish areallari reja: 1. floristik voxalar tug’risida tushincha. 2. asosiy floristik oblastlar tavsifi. o’simliklarni floristik vohalari. a. l. taxtadjyan (1978) tomonidan berilgan er sharining floristik oblastlari klassifikatsiyasiga binoan o’simliklar dunyosi bri fancha floristik oblastga mansubdir. bular-eron-turon, tsirkum-boreal, sharqiy osiyo, o’rta er dengizi floristik oblasti, atlantik - shimoliy amerika, hindi-xitoy, hindiston, sudan - zambiya, madagaskar, arab floristik vohalari va boshqalar. eron-turon floristik oblasti. bu floristik oblastga birinchi bo’lib, e. boissier (1867) o’z ishlarida o’ta aniq chegaralanishlarni ko’rsatib berdi. uning ko’rsatishicha, bu oblast markaziy va sharqiy osiyo, suriyaning ko’p qismi, janubiy ...

DOC format, 82.0 KB. To download "floristik vohalar va o’simliklarni tarqalish areallari", click the Telegram button on the left.

Tags: floristik vohalar va o’simlikla… DOC Free download Telegram