floristik vohalar

PDF 9 pages 282.2 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 282.2 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

3-mavzu. floristik vohalar 1. eron-turon floristik oblasti. 2. sirkumboreal floristik oblasti. 3. sharqiy osiyo floristik oblasti. 4. o‘rta yer dengizi floristik oblasti. tayanch iboralar:eron-turon, sirkum-boreal, floristik introdusentlar, introduksiya, oilalar, tur, hayotiy shakllari,floristik, areallar, mezofit, glikofitlar, kriofit, gigrofit, psammofit, alkaloid, glikozid. a. l. taxtadjyan (1978) tomonidan berilgan yer sharining floristik oblastlari klassifikatsiyasiga binoan asosan 10 ta floristik oblastga mansubdir. bular-eron-turon, sirkum-boreal, sharqiy osiyo, o‘rta yer dengizi floristik oblasti, atlantik - shimoliy amerika, hindi-xitoy, hindiston, sudan -zambiya, madagaskar, arab floristik vohalari. 1. eron-turon floristik oblasti. bu floristik oblastga birinchi bo‘libe.boissier(1867) o‘z ishlarida o‘ta aniq chegaralanishlarni ko‘rsatib berdi. uning ko‘rsatishicha, bu oblast markaziy va sharqiy osiyo, suriyaning ko‘p qismi, janubiy va sharqiy falastin, iordaniya, armanistonning tog‘liklari, janubiy va g‘arbiy kavkaz,volganing boshlanish qismi, kaspiy dengizi qirg‘oqlari bo‘ylab eron hududlari, eron tog‘liklarida tropik bo‘lmagan rayonlardan tortib, g‘arbiy himolay tog‘larining 83° gacha bo‘lgan rayonlar, sharqqa tomon gobi qumliklarigacha chegaralangan 1 . bu floristik oblast joylanishi jihatidan …

2 / 9

g kuzatishlariga asoslangan holda) bu o‘lkalarda namgarchilikning miqdori o‘rtacha 170 mm dan 380 mm gacha yetadi, namgarchilikning cho‘zilishi o‘rtacha 60-90 kunni va havoning nisbiy namligi o‘rtacha 50-60% ni tashkil etadi. floristik oblastning janubida markaziy hududlardan farqli o‘laroq tez o‘zgaruvchan kontinetal iqlimning kuzatilishi ancha kam bo‘lib, bu hududlarga mo‘tadil tropik bo‘lmagan iqlim xosdir. 11 gerard bodeker, k.k.s. bhat, jeffrey burley, paul vantomme. medicinal plants for forest conservation and health care. rome, 1997 eron tog‘liklarining shimoliy qismidan boshlab, janubga tomon qishning mu’tadilligi va kengliklarda esa subtropik iqlimga xos o‘simliklar dunyosi bilan xarakterlanadi. bu hududlarda va subtropik bo‘lgan suriya kengliklarida havoning harorati hatto yanvar oylarida ham o‘rtacha 0°s dan 5-10°s gacha bo‘lishi kuzatiladi. namgarchilik qish va bahor oylarida eng ko‘p bo‘lib (maksimum - yanvarda) o‘rtacha yillik miqdori 300-450 mm gacha yetadi hamda havoning nisbiy namligi o‘rtacha 55-65% ni tashkil etadi. janubiy hududlarning qolgan qismlarida esa subtropik iqlim yaqqolroq kuzatilib, havo haroratining yillik o‘rtacha …

3 / 9

’ni mo‘g‘uliston-gobi sahrolarida iqlim nisbatan farq qilib, yog‘ingarchilik miqdori 100-150 mmdan oshmaydi yoki ba’zan 400 mm gacha yetadi xolos, g‘arbiy qismda esa umuman yog‘ingarchilik kuzatilmaydi. gobi sahrolarida havo haroratining yillik o‘rtacha kattaligi janubda 0°s dan bir oz yuqori bo‘lib, qolgan qismlarida undan ham pastligi kuzatiladi. qish oylari juda sovuq bo‘lib kuchli shamol ta’siri tuproqning qurib qolishiga olib keladi, natijada tuproqning sho‘rlanishi va qotib gipsga (litotogiya) aylanishi sodir bo‘ladi. eron-turon floristik oblastning tuproq sharoitini tahlillamoqchi bo‘lsak, avvalo shuni qayd etib o‘tish zarurki, bu oblastdagi tuproq hosil bo‘lish jarayoni o‘ziga xosdir. 1957 y. e’lon qilingan i.gansenning tuproq xillari va ular joylashgan rayonlar xaritasiga binoan, yer shari sovuq va issiq qismlarga bo‘linib, sovuq yarim qismida: - unchalik sovuq bo‘lmagan tekis pastlanishlaridagi galofitlar tarqalgan rayonlar kiradi;- ermonli cho‘llar o‘simliklar dunyosiga, kulrang va oq kulrang tuproqli yarim cho‘llar yoki kam o‘tli cho‘llar o‘simliklar dunyosiga, qo‘ng‘ir tussimon tuproqli cho‘llar munsubdir. janubda, yer sharining issiq yarim qismiga …

4 / 9

raladi. eron- turon floristik oblastining g‘arbiy qismida esa, asosan jigarrang, qizg‘ish jigar rang va kul jigarrang tusli kalsiy-gumusli gil tuproqlar tarqalgan bo‘lib, ulardan kul-jigar rang tusli tuproq asosan iqlimi quruqroq yoki yog‘ingarchilik miqdori 350-500 mm dan oshmaydigan rayonlarda joylashgandir. sharqda, tuproq xarakteri jihatidan umuman farq qilib, m. bolduina, n. kelloga, j. tropa (1938) klassifikatsiyasiga asoslangan holda aytish mumukinki, bu rayonlarda iv kategoriyali pedokali, v kategoriyali galomorf va vi kategoriyali sho‘rxok, sho‘r, sho‘rlangan qum sahro tuproqlari xiliga kiritilgan. bu fikrimizni (ivanova, rozov, 1956 yil tuproq xillari klassifikatsiyasi) to‘ldiradigan bo‘lsak bu rayonlarning tuprog‘i biogalogen tuproqlar bo‘lib, subboreal guruhiga, cho‘l yoki sahro sinfiga, atmosfera yoki yer osti suvlar nami bilan ta’minlanadigan yoki sahro sho‘rxoklari, sho‘r, sho‘rlangan qum tuproqlar xiliga mansubdir. g‘arbiy hududlarda cho‘llar mayda toshli tuproqdan iborat bo‘lib, ancha quruq va yer osti suvlari tuproq yuzasidan juda chuqurda joylashgan. bu joylarning o‘simliklar dunyosiga misol qilib haloxylon ammodendron l.(mayda, bo‘yi 1,5-2,5 m) ni olishimiz …

5 / 9

djyanning «dunyoning floristik oblastlari» (1978) sistemasiga asoslangan.bu floristik oblasto‘z tarkibiga, o‘simliklar dunyosi yoki ularning kelib chiqishi bilan, hajmi jihatidan ancha kichik bo‘lgan 15 ta kichik oblastni (provinsiya) birlashtiradi. floristik oblast iqlimi jihatidan o‘ziga xos bo‘lib, shimolda juda o‘zgaruvchandir. bu o‘zgaruvchanlik hududlarning gorizontal holda joylashgan holatiga bog‘liq bo‘lmasdan, ularning okeanga yaqinligiga va kontinentalligiga ham bog‘liqdir. bu rayonlarning havo harorati -10°s dan +10°s gacha o‘zgaradi, sibir va alyaskadagi rayonlarda esa harorat bundan ham past ekanligi kuzatiladi. shuningdek, yozda harorat tez o‘zgarib, qurg‘oqchilik ham yuz berishi adabiyotlarda qayd etilgan. shimoldan janubga tomon qor miqdorining ko‘pligi, yoz kunlarining uzunligi, quyosh nurining tuproq yuzasiga tushishi kamayishi, tuproq yuzasining isish sur’atining pastligi, kecha va kunduzda havo harorati darajasining yaqinlashuvi bilan xarakterlanadi. arktikada doimiy (sutka davomida) yorug‘lik 45000dan 58000lk gacha, havo harorati 7,8- 0,8°s va nisbiy namlik 73-98% atrofida bo‘lishi quyosh botmaydigan davrlarda ko‘p kuzatiladi. yog‘ingarchilik yillik miqdori esa juda kam bo‘lib (150-200 mm), tog‘li hududlarda bu …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "floristik vohalar"

3-mavzu. floristik vohalar 1. eron-turon floristik oblasti. 2. sirkumboreal floristik oblasti. 3. sharqiy osiyo floristik oblasti. 4. o‘rta yer dengizi floristik oblasti. tayanch iboralar:eron-turon, sirkum-boreal, floristik introdusentlar, introduksiya, oilalar, tur, hayotiy shakllari,floristik, areallar, mezofit, glikofitlar, kriofit, gigrofit, psammofit, alkaloid, glikozid. a. l. taxtadjyan (1978) tomonidan berilgan yer sharining floristik oblastlari klassifikatsiyasiga binoan asosan 10 ta floristik oblastga mansubdir. bular-eron-turon, sirkum-boreal, sharqiy osiyo, o‘rta yer dengizi floristik oblasti, atlantik - shimoliy amerika, hindi-xitoy, hindiston, sudan -zambiya, madagaskar, arab floristik vohalari. 1. eron-turon floristik oblasti. bu floristik oblastga birinchi bo‘libe.boissier(...

This file contains 9 pages in PDF format (282.2 KB). To download "floristik vohalar", click the Telegram button on the left.

Tags: floristik vohalar PDF 9 pages Free download Telegram