ob-havo bashoratlari. sinoptik xaritalar. iqlim. iqlim tasnifi. mikroiqlim. o’zbekiston iqlimi

DOC 166.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404283257_52450.doc ob-havo bashoratlari. sinoptik xaritalar. iqlim. iqlim tasnifi. mikroiqlim. o’zbekiston iqlimi reja: 1. ob-havo xizmati. sinoptik xarita. ob-havo bashoratlari. 2. iqlim xaqida tushuncha. 3. iqlimlar ta’snifi. 4. mikroiqlim. iqlim o’zgarishi. 5. o’zbekiston iqlimi. 1. ob-havo insonlarning xo‘jalik faoliyatiga jiddiy ta’sir ko‘rsata-di. xalq xo‘jaligining turli sohalarida, jumladan qishloq xo‘jaligida turli ishlarning muvaffaqiyatli o‘tkazilishi ob-havo sharoitlariga bog‘liq. ob-havoning qulay sharoitlarida ekinlar yaxshi o‘sadi va rivojlanadi, noqulay sharoitlarida esa ozmi-ko‘pmi zararlanadi yoki juda noqulay ob-havo sharoitida butunlay nobud bo‘ladi. o‘rmonlar ham qulay ob-havo va iqlim sharoitlarida yaxshi o‘sadi va rivojlanadi. shuning uchun ob-havoning yaqin kunlarda qanday bo‘lishini, qishloq xo‘jaligi uchun zararli hodisalarning ro‘y berishini oldindan aytish yoki bashorat qilish amaliy ahamiyatga ega. chunki qishloq xo‘jaligi uchun xavfli atmosfera hodisalari kutilayotganligidan xabar topgan dehqonlar ekinlarni ulardan saqlab qolish yoki ularning keltiradigan zararini eng oz darajaga tushirishga doir tadbirlarni qo‘llaydilar. xalq xo‘jaligining boshqa turli sohalari, masalan, aviasiya, temir yo‘l va avto transport uchun ham ob-havoning …
2
ogiya stansiyalarida radiozond, samolyot, aerostat va uchar sharlar yordamida har xil balandliklardagi meteorologik elementlar – havo harorati, bosimi va namligi, shamol tezligi va yo‘nalishi, bulutlar va boshqalarni bir vaqtda kuzatish. meteorologik va aerologik kuzatish natijalarini har xil uzatish vositalari yordamida markaziy tashkilot va gidrometeorologiya markaziga yuborish. gidrometeorologiya markazlarida tuzilgan sinoptik va aerologik xaritalar va boshqalar tahlil qilinib ob-havo holati, uning rivojlanishi, bo‘lajak ob-havo sharoitlari aniqlanib tegishli muassasalarga yuboriladi. hozirgi vaqtda turli mamlakatlardagi, shu jumladan o‘zbekistondagi barcha meteorologik stansiyalar va postlarda ob-havo elementlarini muntazam ravishda kelishilgan muddatlarda sutkasiga 8 martadan o‘lchab boriladi. кuzatishlar natijalariga doir ma’lumotlarni tezlik bilan markaziy ob-havo byurosiga (masalan, o‘zbekistonda barcha meteorologik stansiyalar toshkent zonal gidrometeorologiya markaziga) radio va teletayp orqali yuboriladi. meteorologik stansiyalardan gidrometeorologiya markaziga keladigan har bir axborotda havo harorati, havo bosimi va uning keyingi uch soatdagi o‘zgarishi, shudring nuqtasi, o‘rta va quyi qavat bulutlari, shamol tezligi va yo‘nalishi, yog‘inlar jadalligi va turi, tuman, ko‘rinuvchanlik uzoqligi …
3
uchli bo‘lmasa, doiraning yarmisi qoraga bo‘yaladi. misol sifatida bitta stansiya uchun kuzatish natijalarini ob-havo xaritasida qanday tasvirlanishini t.m.muxtorovning «ertangi kun ob-havosi» kitobining 92-93 betlarida keltirilgan ma’lumotlar asosida qarab chiqamiz. rasm. sinoptik haritada bitta stansiya uchun kuzatish natijalarini qayd qilish. rasmda doiraning ichi qoraga bo‘yalgan, bu-butun osmon bulut bilan qoplanganligini bildiradi. doiraga kirgan chiziq shamolning shimoli-sharqdan esayotganini ko‘rsatadi. chiziqning qanoti m/s hisobidagi shamol tezligini bildiradi, rasmdagi chiziqda ikkita uzun qanot berilgan, bu shamol tezligining 9-11 m/s ga teng ekanligini (bitta qanot 4-6 m/s) ko‘rsatadi. doira ustidagi u belgi shu punktda o‘rta qatlamli bulut bo‘lganligini bildiradi. doiraning tagidagi -------- belgi esa past qatlamli bulut bo‘lganligini va uning o‘ng tomonidagi 6 raqami shu bulutning 7-8 ball hamda uning balandligi (yanada pastroqdagi 2 raqami) 100-200 m ekanligini ko‘rsatadi. doiraning chap tomonida havoning harorati (-3,60s) va undan pastroqda yog‘inning turi, jadalligi, ya’ni rasmdagi 3 ta yulduzcha mo‘’tadil to‘xtovsiz qor yoqqanligini, yana pasroqda shudring nuqtasi (-4,20s) …
4
giya markazlarida bunday ma’lumotlarni geografik xaritaga tushirishni elektron hisoblash mashinalari yordamida maxsus moslama qisqa vaqtda bajaradi. sinoptik xaritaning bir qismi 17-rasmda keltirilgan. bu sinoptik xaritani o‘rganib, undagi hududlar ustidagi ob-havo sharoitini bilib olishimiz mumkin. sinoptik xaritada atmosfera bosimlari bir xil bo‘lgan nuqtalarni o‘zaro tutash chiziqlar bilan birlashtiriladi. atmosfera bosimi har 5 gpa ga o‘zgarganda o‘tkazilgan bunday chiziqlarni (oldingi mavzuda aytganimizdek) izobaralar deb yuritiladi. izobaralar sinoptik xaritada siklon va antisiklonlarning qaerda joylashganini topishga yordam beradi. sinoptik xarita sinoptik xaritada siklonning markazini «n», antisiklonning markazini «v» (nizkoe davlenie-past bosim, vo‘sokoe davlenie-yuqori bosim degan rus tilidagi so‘zlarning bosh) xarflari bilan ko‘rsatiladi, shuningdek sinoptik xaritalarda iliq frontni, sovuq frontni, okklyuziya frontini kabi belgilar bilan qayd qilinadi. meteorologik stansiyalarda kuzatishlar har uch soatda o‘tkazilganidan sinoptik xaritalar ham ularga mos ravishda har uch soat muddat uchun tuziladi. кetma-ket muddatlar uchun tuzilgan sinoptik xaritalarni eng keyingi muddat uchun bo‘lgan sinoptik xarita bilan solishtirib quyidagilar: a) siklon va …
5
di. ob-havo bashorati – bu ilmiy asosda ob-havoning kelajakdagi holati haqida ma’lumot berishdir. atmosferada sodir bo‘layotgan jarayonlar rivojlanish qonuniyatlarini hisobga olgan holda ob-havoning kelajakdagi holatlari aniqlanadi. ob-havo bashorati alohida joy, hudud, trassa, viloyat va respublika hududi uchun berilishi mumkin. avvallari (30-40 yil oldin) faqat yer yuzasidagi meteorologik kuzatishlarga asoslangan sinoptik usul hozirgi vaqtda aerologik ya’ni yer yuzasidan ma’lum balandliklardagi erkin atmosfera holatlari ustidan kuzatishlar bilan boyidi. turli balandliklardagi kuzatishlarga mos xaritalar tuzish boshlandi. chunki erkin atmosfera va yer sirtiga yaqin atmosfera qatlamlarida o‘tadigan jarayonlar orasida muayyan bog‘lanishlar borligi aniqlandi. shunday qilib, sinoptik-mutaxassis ob-havo xaritalarini sinchiklab tahlil qilish va solishtirish asosida har bir tuman hududidagi ob-havoning qanday o‘zgarayotganligini, iliq va sovuq frontlarning, siklon va antisiklonlarning qaysi tomonga, qanday tezlik bilan siljishini va qanday o‘zgarayotganligini bilgan holda ularning o‘z yo‘lidagi hududlar (shaharlar)ga qanday ob-havoni olib kelishini oldindan aytish-bashorat qilish imkoniyati yaratiladi. demak, ob-havoni bashorat qilishda vaqt bo‘yicha ekstrapolyasiya, ya’ni sinoptik ob’ektlar kuzatish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ob-havo bashoratlari. sinoptik xaritalar. iqlim. iqlim tasnifi. mikroiqlim. o’zbekiston iqlimi"

1404283257_52450.doc ob-havo bashoratlari. sinoptik xaritalar. iqlim. iqlim tasnifi. mikroiqlim. o’zbekiston iqlimi reja: 1. ob-havo xizmati. sinoptik xarita. ob-havo bashoratlari. 2. iqlim xaqida tushuncha. 3. iqlimlar ta’snifi. 4. mikroiqlim. iqlim o’zgarishi. 5. o’zbekiston iqlimi. 1. ob-havo insonlarning xo‘jalik faoliyatiga jiddiy ta’sir ko‘rsata-di. xalq xo‘jaligining turli sohalarida, jumladan qishloq xo‘jaligida turli ishlarning muvaffaqiyatli o‘tkazilishi ob-havo sharoitlariga bog‘liq. ob-havoning qulay sharoitlarida ekinlar yaxshi o‘sadi va rivojlanadi, noqulay sharoitlarida esa ozmi-ko‘pmi zararlanadi yoki juda noqulay ob-havo sharoitida butunlay nobud bo‘ladi. o‘rmonlar ham qulay ob-havo va iqlim sharoitlarida yaxshi o‘sadi va rivojlanadi. shuning uchun ob-havoning yaqin kunlar...

DOC format, 166.5 KB. To download "ob-havo bashoratlari. sinoptik xaritalar. iqlim. iqlim tasnifi. mikroiqlim. o’zbekiston iqlimi", click the Telegram button on the left.

Tags: ob-havo bashoratlari. sinoptik … DOC Free download Telegram