iqlim va ob havo tushunchalari

PPTX 21 pages 82.6 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 82.6 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation iqlim va ob havo tushunchalari ahadova dilinur 1. ob-havo hodisalari 2. iqlimning o'zgarishi 3. iqlim va ob-havo tushunchalari reja: atmosfera tuzilishi atmosferaning pastki 10-15 km qismi, troposfera, havo haroratining balandlikka qarab pasayishi bilan tavsiflanadi va deyarli barcha ob-havo hodisalari shu yerda sodir bo'ladi. atmosferaning eng yuqori qismi, termosfera, 80 km dan yuqori bo'lib, juda yuqori haroratlar va ionlashgan gazlar bilan ajralib turadi, shu sababli radio to'lqinlarini qaytaradi. stratosferada, 15 dan 50 km balandlikda, ozon qatlami joylashgan bo'lib, u quyoshning zararli ultrabinafsha nurlanishining 99 foizini yutadi. klimat o'zgarishi ta'siri iqlim oʻzgarishi tufayli 2050-yilga kelib dunyo boʻyicha 200 milliondan ortiq odam oʻz yashash joylarini tark etishga majbur boʻlishi mumkin, bu esa katta miqyosdagi migratsiya toʻlqini va ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni keltirib chiqaradi. global isishning 1,5°c dan oshishi dengiz sathining koʻtarilishiga olib keladi va past joylarda joylashgan hududlarning 10% suv ostida qolishi xavfi mavjud. oʻrta osiyo mintaqasida iqlim oʻzgarishi tufayli choʻl bosishi jarayoni …

2 / 21

imkonini beradi, bu esa mintaqaviy iqlim o'zgarishlariga batafsilroq tahlil qilishga yordam beradi. ipcc hisobotlarida ishlatiladigan iqlim modellari turli xil emissiya stsenariylariga asoslanib, 2100-yilgacha bo'lgan davr uchun o'rtacha global haroratning 1,5°c dan 4,5°c gacha oshishini taxmin qiladi. iqlim modellari atmosfera va okean harorati, namlik va shamol kabi o'zgaruvchilarni hisobga olgan holda, 100 dan ortiq tenglamalarni qo'llab, kelajakdagi iqlimni bashorat qilishga harakat qiladi. ob-havo frontlari iliq frontlar sekinroq harakatlanadi va iliq havo massasining sovuq havo massasi ustidan koʻtarilishi bilan tavsiflanadi; bu jarayon 2-3 kun davom etadi va engil, uzoq muddatli yogʻinlarga sabab boʻladi. ob-havo frontlari iliq va sovuq havo massalarining chegarasida hosil boʻlib, ularning oʻzaro taʼsiri natijasida 20-30 km gacha choʻzilishi mumkin va kuchli shamol, yogʻin va harorat oʻzgarishlarini keltirib chiqarishi mumkin. sovuq frontlar tez harakatlanadi va ularning orqasidan sovuq havo massasi keladi, bu esa 10-15°c gacha haroratning keskin pasayishiga va qisqa muddatli, lekin kuchli yogʻinlarga olib keladi; atmosfera bosimi tez pasayadi. …

3 / 21

sa global isish natijasida muzliklarning erishi bilan bog'liq. global isish tufayli yerning o'rtacha harorati 1850-yilga nisbatan 1,1°c ga ko'tarildi, bu esa ekstremal ob-havo hodisalari chastotasining oshishiga olib keldi. atmosfera bosimi atmosfera bosimi yer yuzasiga 1 kvadrat santimetrga taxminan 1 kg kuch bilan ta’sir qiladi, bu 1013 millibarga teng bo'lgan o'rtacha atmosfera bosimini hosil qiladi. atmosfera bosimi ob-havo o'zgarishlarida muhim rol o'ynaydi; siklonlar past, antisiklonlar esa yuqori bosimli hududlar hisoblanadi va shamol tezligini belgilaydi. balandlik ortgan sayin atmosfera bosimi kamayadi; har 1000 metr balandlikda taxminan 120 millibar ga pasayadi. bu tog'li hududlarda nafas olish qiyinlashishiga olib keladi. iqlim zonalari iqlim zonalari yer yuzasida geografik kenglikka, balandlikka va okeanlardan masofaga qarab 5 ta asosiy zona — ekvatorial, tropik, mo‘‘tadil, subtropik va qutb zonalariga bo‘linadi. iqlim zonalarining chegaralari aniq emas va ularning joylashishi yerning aylanish o‘qi moyilligi (23,5°) va quyosh nurlarining tushish burchagi bilan bog‘liq bo‘lib, 1000 metr balandlikka chiqish 6-7° ga teng …

4 / 21

g shakllanishiga qarab 3 asosiy turga: sirrus (yuqori), stratus (o'rta) va kumulus (past) turlariga bo'linadi, har bir turi o'ziga xos xususiyatlarga va balandlik chegaralariga ega. kumulus bulutlari odatda 2 kilometrgacha balandlikda hosil bo'ladi va ko'pincha yorqin oq rangga ega bo'lib, vertikal ravishda rivojlanadi, ba'zan esa kuchli yomg'ir va momaqaldiroq bilan bog'liq bo'ladi. iqlimni muhofaza qilish global miqyosda 1,5°c dan yuqori harorat oshishi tabiiy ofatlar sonining 2 barobar ko'payishiga olib kelishi mumkin, shuning uchun haroratni ushlab turishga qaratilgan sa'y-harakatlar zarur. iqlimni muhofaza qilishda kamida 20% gacha energiya tejashga qaratilgan energiya samaradorligi dasturlari muhim ahamiyat kasb etadi, bu esa karbon emissiyasini sezilarli darajada kamaytiradi. o'rmonlarning 30% gacha qisqarishi iqlim o'zgarishiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin, shuning uchun o'rmonlarni tiklash va muhofaza qilish juda muhimdir. ob-havo bashorati usullari ob-havo bashorati uchun statistik usullar, masalan, regression tahlili yordamida o'tgan 30 yillik ma'lumotlar tahlil qilinadi va kelgusi ob-havo holatini 85% gacha aniqlik bilan bashorat qilish mumkin. …

5 / 21

m va ob-havo tushunchalari iqlim o'zgarishi yerning o'rtacha haroratini 1°c ga yaqinlashtirdi, bu esa 2050 yilga kelib 1,5°c ga yetishi taxmin qilinmoqda va ekstremall ob-havo hodisalarining kuchayishiga olib keladi. atmosferaning yuqori qatlamlaridagi ozon qatlami quyoshning zararli ultrabinafsha nurlanishining 97-99% ni filtrlaydi, bu esa yerda hayotning mavjud bo'lishi uchun muhim ahamiyatga ega. ob-havo prognozlari 7 kunlik prognozlarni taxminan 80% aniqlik bilan berishi mumkin bo'lsa-da, 30 kunlik prognozlarda aniqlik sezilarli darajada kamayadi. harorat va namlik haroratning 1°c o'zgarishi, ayniqsa, 30°c atrofida, namlik darajasi bilan birgalikda inson tanasi uchun sezilarli darajada noqulaylik tug'dirishi mumkin. namlik darajasi %80 dan yuqori bo'lganda, terning bug'lanishi sekinlashadi, bu esa tana haroratini tartibga solishni qiyinlashtiradi va issiqlik urishi xavfini oshiradi. mutlaq namlik miqdori gram/kub metr bilan o'lchanadi va havo tarkibidagi suv bug'ining hajmiga bog'liq bo'lib, u harorat o'zgarishi bilan o'zgaradi. shamol tizimlari siklon va antitsiklonlar kabi katta miqyosli shamolda atmosferaning aylanma harakatlarini kuzatish mumkin. bu harakatlar yerning aylanishi …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqlim va ob havo tushunchalari"

powerpoint presentation iqlim va ob havo tushunchalari ahadova dilinur 1. ob-havo hodisalari 2. iqlimning o'zgarishi 3. iqlim va ob-havo tushunchalari reja: atmosfera tuzilishi atmosferaning pastki 10-15 km qismi, troposfera, havo haroratining balandlikka qarab pasayishi bilan tavsiflanadi va deyarli barcha ob-havo hodisalari shu yerda sodir bo'ladi. atmosferaning eng yuqori qismi, termosfera, 80 km dan yuqori bo'lib, juda yuqori haroratlar va ionlashgan gazlar bilan ajralib turadi, shu sababli radio to'lqinlarini qaytaradi. stratosferada, 15 dan 50 km balandlikda, ozon qatlami joylashgan bo'lib, u quyoshning zararli ultrabinafsha nurlanishining 99 foizini yutadi. klimat o'zgarishi ta'siri iqlim oʻzgarishi tufayli 2050-yilga kelib dunyo boʻyicha 200 milliondan ortiq odam oʻz yashash joylar...

This file contains 21 pages in PPTX format (82.6 KB). To download "iqlim va ob havo tushunchalari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqlim va ob havo tushunchalari PPTX 21 pages Free download Telegram