tabiatda azotning aylanishi

DOCX 42.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1502352380_68738.docx tabiatda azotning aylanishi reja: 1. aramonifikatsiya jarayoni va mochevinaning parchalanishi 2.nitrifikatsiya va denitrifikatsiya jarayonlari 3.bakterial o'g'itlar aramonifikatsiya jarayoni va mochevinaning parchalanishi yer yuzidagi barcha tirik organizmlar qachonlardir o'lik mate-riyadan hosil bo'lgan, shu bilan birga o'lik materiyadan keskin farq qiladi, lekin u bilan doim munosabatda bo'ladi. ya'ni jonsiz va jonli tabiatdagi o'zgarishlar doimiy va uziuksizdir, moddalar bir holatdan ikkinchi holatga o'tib turadi, organik moddalar hosil bo'ladi, ular yana parchalanib turadi. bu moddalarning kichik biologik aylanish doirasidir. bu doirada tirik moddani tashkil etgan kimyoviy elementlardan c, n, s, p ning tabiatda aylanishi muhim ahamiyatga ega, chunki bu elementlar oqsil tarkibiga kiradi. o'simliklar atmosferadagi erkin azotni va organik moddalar tarkibidagi azotni o'zlashtira olmaydi. ular faqat mineral holdagi azotu birikmalar: ammoniyli va azotu tuzlardan foydalanadilar, xolos. agar podzol tuproqlar haydalma qatlamining 1 gektarida 6000 kg azot bo'lsa, shundan o'simliklar o'zlashtira oladigani 1% ni tashkil etadi. lekin bu azot ekinlardan hatto bir marta yaxshi …

da 6 t, qora tupraqlarda 18 t azot bo'ladi. mikroorganizmlaming ayrimlari organik moddalarni parchalab, mineral moddalar hosil qiladi. bu mineral moddalarni o'simliklar o'zlashtiradi, ikkinchi tomondan azotfiksatorlar havodagi azotni o'zlashtirib, undan organik moddalar sintezlaydi. shunday qilib, azot tabiatda aylanib yuradi. azotning tabiatda aylanishida: ammonifikatsiya, nitrifikatsiya, denitri-fikatsiya va azotofikatsiya jarayonlari boradi. ammonifikasiya jarayoni. o'simliklar va hayvonlar qoldig'ida juda ko'p miqdorda organik moddalar bo'ladi. ularning mineral moddalarga aylanishi o'simliklaming azot bilan oziqlanishi uchun muhim-ahamiyatga ega. oqsillarning chirishi jarayonidanh3 hosil ho'lishi ammonifikatsiya jarayoni deyiladi. chirish jarayoni aerob va anaerob sharoitda boraveradi, lekin aerob sharoitda tezlashadi. chirituvchi mikroorganizmlar guruhiga xilma xil bakteriyalar misol bo'ladi. anaeroblardan eng keng tarqalgani tayoqcha shaklida, uzunligi 5-6 nm, diametri 0,6-0,8 nm bo'lgan, peritrixa tipda xivchin-langan, spora hosil qiladigan, hujayrasi baraban tayoqchasi shakli-dagi bakteriyalardir. bunday bakteriyalar, asosan, oqsillami parcha-laydilar. patogen chirituvchi bakteriyalarga qoqshol kasalligini kelti-rib chiqaruvchilar misol bo'la oladi. fakultativ anaeroblarga ichak tayoqchasi eschirichia coli va protey tayoqchasi вас. proteus misol …

, peptonlar, poli-peptidlar va aminokislotalar hosil kiladi. v.n.shaposhnikov ko'r-satganidek, oqsillarning parchalanishi ikki yo'l bilan boradi: birinchidan, aminokislotalar bakteriyalar tanasining tuzilishi uchun sarflanadi; ikkinchidan, aminokislotalardan uglerod man-bayi sifatida fondalaniladi. bu jarayonda hosil bo'lgan ortiqcha nh2 guruh nh3 ga aylanadi yoki nh3 organik kislotalar bilan bog'lanadi. reaksiya oxiriga yetrnasdan ba'zi kislotalar yoki spirtlar hosil bo'lishi mumkin. masalan, alanin aminokislotasidan pirouzum kislota va ammiak hosil bo'ladi. tuproqda organik moddalarning parchalanish jararyoni iqlim sharoiti, tuproq namunasi va qo'llaniigan agrotexnika usullariga bog'liq holda turlicha borishi mumkin. masalan, o'rta osiyoning bo'z tuproqlarida ammonifikatsiya juda tez boradi, chunki temperatura ancha yuqori va bahorda namlik yetarli bo'ladi. aksincha, shimoliy tumanlarda temperatura past bo'lganiigi uchun bu jarayonlar juda sckin boradi. qora va kashtan tuproqu zonaiarda ham organik moddalarning parchalanishi sckin boradi. oqsillarning parchalanishi uchun optimal temperatura 25— 30°c bp'lishi, shuningdek, parchalanadigan mahsulotda yetarli darajada namlik bo'lishi kerak. mochevinaning parchalanishi. mochevinani ammonifika-torlarning alohida guruhi bo'lgan urobakteriyalar parchalaydi. bu bakteriyalarni 1862-yili …

2so, hosil qiladi va muhitning ph ko'rsatkichi ishqoriy tomonga o'zgaradi. urobakteriyalar uchun ph 7,5—8,5 bo'iishi kerak. bu bakteriyalar yumaloq va uzun tayoqcha shaklida bo'iishi mumkin. ko'pchiligi spora hosil qiladi. masalan, plonosarcina ureae yirik, harakatchan, peritrixa tipda xivchinlangan spora hosil qiladi. spora hosil qilmaydigan tayoqchasimon bakteriyalar ham tabiatda ko'plab uchraydi. nitrifikatsiya va denitrifikatsiya jarayonlari nitrifikatsiya jarayoni. ammonifikatsiya jarayonida hosil bo'l-gan ammiakning bir qismi o'simliklar tomonidan o'zlashtirilsa, qolgan qismi nitrifikatsiya jarayonida azot kislotagacha oksidlanadi. nitrifikatsiya jarayonida ishtirok etadigan bakteriyalarni 1889-yilda vinogradskiy kashf etgan. bu jarayon ikki fazada boradi. birinchi fazada nitrosomonas avlodiga kiruvchi bakteriyalar ishtirok etadi va nh3 ni hno, gacha oksidlaydi: 2nh, + 30, -> 2hn02 + 2h20 + 658 kj ikkinchi fazada nitrobacter avlodiga kiruvchi bakteriyalar ishtirok etadi. ular hn02 ni hno, gacha oksidlaydi: 2hn02 + 30, = 2hno, + 180 kj nitrobacter tuxumsimon shakldagi kurtaklanuvchi bakteriya bo'iib, rivojlanish siklida harakatchan bosqichni ham o'tadi. nitrosomonas va nitrobacter doim birga uchraydi, …

organik moddalarning ta'siri moddalar nitrozomonas nitrobakter o'sishni sekinlash-tiradi (%) o'sishni to'xtatadi (%) o'sishni sekinlash-tiradi (%) o'sishni to'xtatadi (%) uzum shakari pepton asparagin 0,025 0,025 0,025 0,05 0,2 0,3 0,05 0,08 0,05 0,2 1,25 0,5 2nahc03 -> na2c03 + c02 + h20 vinogradskiy nitrifikatorlarning organik moddalarga nisbatan juda sezgir ekanligini aniqiaydi, agar muhitda biroz ko'proq organik modda yig'ilib qolsa, bakteriyalarning o'sishi sekinlashadi, agar yanada ko'proq to'plansa, bakteriyalar butunlay o'sishdan to'xtaydi. bularni quyidagi 8-jadval ma'lumotlaridan ko'rish mumkin. nitrozomonas bir qism uglerod o'zlashtirishi uchun 35 qism azot, nitrobakter esa 135 qism azot oksidlashi kerak, buni 9-jadval ma'lumotlaridan ko'rish mumkin. albatta, fotosintczga nisbatan xemosintez jarayonida oz miq-dorda organik modda sintezlanadi, lekin xemosintez jarayonining o'ziga xos xususiyati bor, chunki shu yo'l bilan ham organik moddalar sintezlanishining o'zi muhim ahamiyatga ega va boshqa organizmlarning yashashi uchun zamin tayyorlaydi. turli tuproqlarda boradigan nitriflkatsiya jarayoni. tuproqda boradigan nitriflkatsiya jarayoni laboratoriya sharoitida olib bori-ladigan nitrifikatsiyadan boshqacha o'tadi. laboratoriya sharoitida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tabiatda azotning aylanishi"

1502352380_68738.docx tabiatda azotning aylanishi reja: 1. aramonifikatsiya jarayoni va mochevinaning parchalanishi 2.nitrifikatsiya va denitrifikatsiya jarayonlari 3.bakterial o'g'itlar aramonifikatsiya jarayoni va mochevinaning parchalanishi yer yuzidagi barcha tirik organizmlar qachonlardir o'lik mate-riyadan hosil bo'lgan, shu bilan birga o'lik materiyadan keskin farq qiladi, lekin u bilan doim munosabatda bo'ladi. ya'ni jonsiz va jonli tabiatdagi o'zgarishlar doimiy va uziuksizdir, moddalar bir holatdan ikkinchi holatga o'tib turadi, organik moddalar hosil bo'ladi, ular yana parchalanib turadi. bu moddalarning kichik biologik aylanish doirasidir. bu doirada tirik moddani tashkil etgan kimyoviy elementlardan c, n, s, p ning tabiatda aylanishi muhim ahamiyatga ega, chunki bu elementlar ...

DOCX format, 42.6 KB. To download "tabiatda azotning aylanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiatda azotning aylanishi DOCX Free download Telegram