mikroorganizmlar genetikasi

DOCX 31.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1502351210_68728.docx mikroorganizmlar genetikasi reja: 1. irsiyat va o'zgaruvchanlik 2.mikroorganizmiar genotipi va fenotipi haqida tushuncha. 3.mikroorganizmiardagi transformatsiya, transduksiya hodisalari irsiyat va o'zgaruvchanlik mikroorganizmlarda ham, xuddi boshqa tirik jonivorlardagi kabi, muayyan turga xos belgilar nasldan-naslga o'tadi. lekin tashqi muhit ta'siri ostida bir turdagi morfologik, fiziologik xossalar o'zgarishi mumkin. masalan, lui paster kuydirgi qo'zg'atuvchisida sun'iy yo'l bilan qaytmas o'zgarishlar hosil qildi va shu kasallik-lardan saqlaydigan vaksinalar ishlab chiqdi. n.f gamaleya oziqa muhitiga litiy xlorid qo'shilganida, vabo vibrionining morfologiyasi o'zgarishini kuzatdi. bu misollar yashash sharoitiga qarab, mikroorganizmlar o'z xossalarini o'zgartira olishini ko'rsatadi. irsiyat bilan o'zgaruvchanlik bir-biri bilan chambarchas bog'liq ikki jarayon bo'lib, tiriklikning asosini tashkil ctadi. hozirgi vaqtda miki'oorganizrnlarning irsiy xususiyatlari va o'zgaruvchanligi boshqa oiganizmlarnikiga qaraganda yaxshi o'igamlgan. 1925-yilda ga.nadson va g.s.filippov achitqi zamburug'-lariga rentgen nurlarini ta'sir ettirib, yangi mutantlar olishga muvaf-faq bo'lganlar. ulardan keyin 1928—1932-yillarda m.n.meysel achitqilaiga xloroform va kuchsiz sian tuzlari ta'sir ettirib, yangi mutantlar olgan. mikroorganizmlarda genetika qonuniyatlarini o'rganish muhim ahamiyatga …

izmning butun bir guruh xossalarini, tashqi muhitning turli sharoitida turlicha namoyon bo'ladigan xossalarini belgilab beradi. biroq genotip har qanday sharoitda nisbiy doimiyligini saqiab qoladiki, bu hoi mikroorganizmlar turlarini bir-biridan farq qilib, ajratib olishga imkon beradi. fenotip har bir individuumdagi morfologik va fiziologik xossa-larning umumiy kompleksidir. fenotip go'yo ma'lum bir konkret yashash sharoitida genotip xarakterining tashqi ko'rinishi ifodasidir. genotip hujayraning umumiy yuzaga chiqishi mumkin bo'lgan xususiyati bo'lsa, fenotip ushbu xususiyatlarning ko'zga ko'rina-digan ifodasidir. dizoksiribonuklein kislotasi (dnk) polimer bo'lib, uning monomerlari nukleotidlardan iborat. har bir nukleotid o'z navbatida purinli asoslardan: adenin, guanindan (a, g); piromidinli asoslardan timin va sitozin (t, s), qand moddasi, dizoksiriboza va fosfat kislota qoldig'idan iborat. dnk molekulasi qo'shaloq spiral bo'lib, uning zanjirlari bir-biriga komplementar joylashgan. zanjirlardan birida a, uning ro'parasida ikkinchi zanjirda t joylashgan bo'ladi; birida g joy-lashsa, ikkinchi zanjirda albatta s bo'ladi. bu degani, dnk mole-kulasidagi zanjirlardan birida nukleotidlar, a, g, s, g, g, g, a, g3 …

gan dnk molekulasi uchun qolip rolini o'ynaydi. ribonuklein kislotasi (rnk) ham polimer bo'lib, uning mono-merlari nukleotidlardir. rnk molekulasi bitta zanjirdan, riboza, azotli asoslardan a, u, s, g va fosfat kislota qoldig'idan iborat. hujayrada 3 xil rnk mavjud bo'ladi: 1) i-rnk — bu polimeraza fermenti ta'sirida dnkdan sintezlanadi; 2) r-rnk — oqsil sintezini amalga oshiruvchi ribosomaning tarkibiga kiradi; 3) t-rnk — oqsil sintezida i-rnk ga o'z antikodonlari bilan kcrakli amino-kislotalar tashib keladi. ba'zi birviruslarning irsiy moddasi asosida dnk o'rnida rnk ham bo'ladi. bunday viruslar qatoriga gripp, poliamelig viruslari kiradi. mikroorganizmiar xromosomasi. haqiqiy mikroorganizm-larning yadrosida xromosomalar bo'lib, ularda genlar joylashadi. mikroorganizmiar xromosomasidagi genlar galloid to'plamida bo'ladi. ko'p hollarda mikroorganizmlarning yadrosidan tashqari mitoxondriya va suv o'tlarining xloroplastlarida ham genlar bo'lib, ular nazorat qiladigan belgilar bir tomonlama, sitoplazmatik usulda avloddan-avlodga uzatiladi. yadrosi shakllanmagan mikroorganizmlarning xromosomasi doira shaklida bo'lib, ular bitta, bir-biriga bog'langan genlar tizimini tashjdl qiladi. plazmid. bakteriya hujayrasida halqasimon xromosomadan tashqari molekulyarog'irligi ] …

ipida namoyon bo'ladigan belgilar qatoriga: donorlik (f plazmid), og'ir metall tuzlari va antibiotiklarga chidamililik (r plazmid), kasallikning yuzaga chiqishi (ent, vir) va shu kabilar kiradi. bakte-riyalarning turli xil antibiotiklarga chidamli bo'lishiga antibiotiklarni parchalovchi yoki ularning aktivligini kamaytiruvchi fermentlar ishlab chiqarishi, antibiotiklarning hujayraga kirish qobiliyatining yo'qolishi, ularning bakteriya hujayralarida to'planmasligi sababdir. s hurting? uchun tibbiyotda, veterinariyada kasalliklarga qarshi anti-biotiklar qo'llanilganda yaxshi natija bermaydi. plazmidlaming salbiy funksiyalaridan yatia biri viralent bo'lmagan bakteriyalarni virulent, ya'ni kasallik tug'diruvclti bakteriyalarga aylantirib qo'-yishidir. bunday hollar vetcrinariya, tibbiyot va fitopatologiyada muhim o'rin egallaydi. tabiatdan ajratib oungan bakteriyalaming 50% dan ortig'ida plazmidlar topilgan. mikroorganizmiar genotipi va fenotipi haqida tushuncha. genotip bu muayyan tizimdagi o'zaro ta'sir etuvchi genlar yig'indisidir. fenotip esa genotip va muayyan tashqi muhit ta'sirida organizmda shakllanadigan barcha belgi va xususiyatlar yig'indisidir. organizmda hech vaqt genotipdagi barcha imkoniyatlar bir vaqtda yuzaga chiqmaydi. har bir organizmning fenotipi bu muayyan sharoitda genotip va tashqi muhit ta'sirida qisman belgi va …

antibio-tiklarga chidamliligi va boshqa xususiyatlari kiradi. 3. biokimyoviy belgilarga mikrob kulturasining ba'zi bir vita-minlar, aminokislotalar yoki boshqa omillar bo'lmagan oziqa muhitida o'sishi, ba'zi bir oziqa muhitlaridan o'zi uchun zarur bo'lgan moddalarni sintezlash qobiliyati kiradi. agar mikrob kulturasi yashayotgan oziqa muhitida uning hayoti uchun faqat ayrim elementlargina uchrasa-da, lekin shunga qaramasdan mikrob kulturasi o'zi uchun zarur oziqalarni sintczlab olsa, bunday kultura prototrof kultura deyiladi. oziqa muhjtigavitaminlar, aminokislota va shu kabi moddalar qo'shilgandagina o'sadigan kultura auksotrof kultura deyiladi. achitqi zamburug'i (saccharomyces serevisae) odatda mineral tuzlar, glukoza, vitaminlardan: tiamin va biotindan iborat oziqa muhitida o'sa oladi. bunday kultura prototrof kultura deyiladi. agar zamburug' oziqa muhitida arginin yoki lizin bo'lmasa, boshqa aminokislotasiz o'sa olmasa, bunday kultura auksotrof kultura deyiladi. tabiatdan ajratib olingan mikrob shtammlari odatda «yovvoyi tur» deyiladi. bitta hujayraning boiinishidan hosil bo'lgan koloniya klon deyiladi. klondagi hujayralar bir xil bo'ladi. mikroorganizm laming har qanday belgi va xususiyatlari genotip va tashqi muhit ta'sirida shakllanadi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlar genetikasi"

1502351210_68728.docx mikroorganizmlar genetikasi reja: 1. irsiyat va o'zgaruvchanlik 2.mikroorganizmiar genotipi va fenotipi haqida tushuncha. 3.mikroorganizmiardagi transformatsiya, transduksiya hodisalari irsiyat va o'zgaruvchanlik mikroorganizmlarda ham, xuddi boshqa tirik jonivorlardagi kabi, muayyan turga xos belgilar nasldan-naslga o'tadi. lekin tashqi muhit ta'siri ostida bir turdagi morfologik, fiziologik xossalar o'zgarishi mumkin. masalan, lui paster kuydirgi qo'zg'atuvchisida sun'iy yo'l bilan qaytmas o'zgarishlar hosil qildi va shu kasallik-lardan saqlaydigan vaksinalar ishlab chiqdi. n.f gamaleya oziqa muhitiga litiy xlorid qo'shilganida, vabo vibrionining morfologiyasi o'zgarishini kuzatdi. bu misollar yashash sharoitiga qarab, mikroorganizmlar o'z xossalarini o'zgartira oli...

DOCX format, 31.1 KB. To download "mikroorganizmlar genetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlar genetikasi DOCX Free download Telegram