sayyoramizning fotosintetik mahsuldorligi

DOCX 21.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1502352288_68736.docx sayyoramizning fotosintetik mahsuldorligi butun ekosistema darajasida fotosintez yordamida amalga oshuvchi uglerodning fiksatsiyasi, taxminan, toza birlamchi hosil-doriikkatengbo'lib, uglerod haqiqiy fiksatsiyasining integrali minus nafas olish va o'simlikni saqlash uchun ketgan xarajatlarga tengdir. ba'zi bir hisob-kitoblarga ko'ra, toza birlamchi hosildorlikning (o'simlik biomassasining) sayyoramizning alohida komponentlari orasida taqsimlanishi quyidagicha: quruqlik uchun yiliga —120'1091 quruq biomassa; okean uchun yiliga — 55-1091 biomassa to'g'ri keladi. boshqa hisob-kitoblarga ko'ra, ushbu ko'rsatkichlar -10% dan +40% gacha farqlanib turadi va haqiqatga yaqinroq bo'lsa ajab emas. dunyoning suv havzalari maydoni quruq yer maydoniga nisbatan 2,5 marta ko'proq bo'lishiga qaramasdan, fotosintetik tiklanib turadigan biomassaning miqdori yerda okeannikiga nisbatan taxminan uch marta ko'proqdir. baholashning turli yo'ilari bilan olib borilganligiga qaramasdan, quyida keltirilgan 5-jadvaldan o'rin olgan ma'lumotlar o'ta taxminiy, chunki bunda uy va yowoyi hayvonlar iste'mol qiladigan o'simlik biomassasining qoldiqlari e'tiborga olinmagan. 5-jadval fotosintetik qayta tikianadigan biomassalar miqdori mintaqaiar turi maydon, x 106 km2 o'rtacha hosildorlik c+m2/g quruq biomassa, yiliga tropik o'rmonlar …

? darhaqiqat, boshqa hisobga kiritilmagan yo'qotishlar ham bor (cho'llanish, suv havzalarining qurishi, shaharsozuk (urbanizatsiya) va h.k.). bor-yo'g'i 150 yil ilgari fotosintetik qayta tiklanadigan biomassa insoniyatni issiqlik, yorug'lik, sanoat-ishlab chiqarishi, oziq-ovqat tayyorlash va boshqa ehtiyojlari uchun sarflanadigan energiya bilan ta'minlay olar edi. ammo rivojlangan mamlakatlarda neft, tosh-ko'mir, tabiiy gazning borligi, o'simlik biomassasidan foydalanish mexanizmini tubdan o'zgartirib yubordi. shunday qilib, qayta tiklanmaydigan issiqlik energiyasidan foydalanish rivojlanishning yangi bosqichini boshlab berdi va bu jarayon hozirgacha davom etib kelmoqda. oxirgi 100 yilda qazilma boyliklar issiqlik energiyasidan foydalanish o'rtacha yiliga 4,35% ga oshib bordi. energiyaning alternativ manbalarini topish yo'lida yadroning parchalanish zanjirli reaksiya-sidan chiqqan energiyadan foydalanishdan boshlab, fotosintetik qayta tiklanadigan o'simlik biomassasidan (suyuq issiqlik) foydala-nishgacha bo'lgan jarayonlarai tadqiq qiluvchi turli xil ilmiy izlanishlar olib borilmoqda. nima bo'lganda ham, bugungi kunga kelib, qayta tiklanadigan energiya manbalari jami sarflanadigan energiya manbalarining qisman o'rnini bosa olayotgan bo'lsada, yangi, noan'anaviy energiya manbalarini tayyorlash texnologiyalarini yaratishga faollik bilan kirishib ketildi. …

(bu texnolo-giya boshqa maqsadlar uchun ham ishlatilib kelinmoqda); · sellulozani fermentativ parchalanish mexanizmini yaratish (bu jarayonda bir nechta gidrolitik fermentlar ishtirok etishi aniqlandi); · selluloza fermentining o'ta faol produtsentlari yaratildi, ular orasida aerob va anaerob sharoitda faoliyat olib borayotganlari, eukariot va prokariot organizmlar bor; · selluloza fermenti sinlezi uchun javobgar bo'lgan gen ajratib olinib, bir mikroorganizmdan boshqasiga o'tkazish sharoitlari ishlab chiqildi; —i pentoza va geksozalarni bijg'itish sharoitlari yaratildi va h.k. o'simlik biomassasiga boy bo'lgan mamlakatlarda (rossiya, kanada, finlyandiya va boshqalar, shular qatoriga, o'zbekistonni ham kiritish mumkin, chunki mamlakatimizda yiliga 4 mln ton-nadan ko'proqg'o'zapoyayetishtiriladi) suyuq energiya manbayini olish texnologiyasidan foydalanilmasada, bu texnologiyani alternativ deb qarash lozim. chunki bu texnologiyadan bir qator mamlakatlarda keng foydalanilib kelinmoqda. masalan, aqshda gazoxol (10% etanol va 90% benzin aralashmasi), braziliyada 50% benzinni etanolga almashtirish bo'yicha ilmiy-amaliy ishlar jadal olib borilmoqda. braziliyaning tuproq va iqlim sharoiti suyuqlik energiyasini tayyorlash biotexnologiyasining ushbu davlatga kirib kelish dara-jasiga ta'sir ko'rsatdi. …

(quruq og'irlik) lignot-selluloza materiallari to'plash va undan 17-1061 (quruq og'irlik) bijg'uvchi material tayyorlash mumkin. ammo shuni ham nazarda tutish lozimki, har qanday qulay sharoitda (mamiakatda) fotosintetik qayta tiklanadigan o'simlik biomassasidan spirt tayyorlash toshko'mirdan metanol tayyorlashga nisbatan ikki marotaba qim-matroq tushadi. an'anaviy, qayta tiklanmaydigan issiqlik manbalaridan cnergiya olish qanchalik iqtisodiy fbydasiz bo'ushiga qaramasdan, iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda o'simlik biomassasidan issiqlik ener-giyasini zamonaviy yo'llar bilan tayyorlash jarayoni tobora rivojlanib boraverishi lozim. o'simliklar c02 ning konsentratsiyasi oshib borishiga har xil munosabat bildiradilar. c4-o'simiiklar yoki karboksillanishning birlamchi reaksiyasi to'rt uglerod atomiga ega bo'lgan mahsulot sintez qiluvchi (masalan, kahrabo-sirka kislotasi) o'simliklar (mak~ kajo'xori) suvli sharoitda c02 konsentratsiyatsining oshishini unchalik sezmaydi. tajriba o'tkazish o'ta murakkab bo'lganligi sababli, dala sharoitida c, va c2-o'simjiklar c02 miqdorining oshishiga qanday munosabatda bo'lishini kuzatish qiyin. bunday qiyinchiuklardan biri — ba'zi bit o'simliklarda co, konsentratsiyasining oshishiga fotosintez tezligining moslashuv (adaptatsiya) o'zgarishlari namoyon bo'ia boshlaganligi bilan bog'-liq. ammo bunday hodisalar universal xarakterga ega emas, …

chiqariladigan ekotoksikant-lar miqdorining oshib borishi (energiya tashuvchilarningyoqilishi, transportning ko'payib borishi, industrial chiqindilar miqdorining (kimyqviy, metallurgiya zavodi va h.k.) oshib borishi), shu bilan bir vaqtning o'zida sayyoramizda o'rmonlar maydonining tobora qisqarib borishi atmosfera tarkibida co, miqdorining oshib bori-shini bashorat qilishga asos bo'lib xizmat qila oladi. ammo 25 yil mobaynida kuzatib borilgan co, amplitudasining yillik halqasi, yaxshiyamki, atmosfera tarkibidagi co, ning miqdori o'zgarmaganiigidan dalolat beradi. bu hodisani o'simliklarning c02 yutish imkoniyatlarining oshib borishi, ya'ni fotosintez jarayonining tezlashishi bilan tushuntirish mumkin. hech shubha yo'qki, bu jarayon juda ko'p omillarga bog'hq. afsuski, fotosintezga ta'sir etish o'ta faollik bilan oub borilayotgan bo'isada, u haqdagi bilimlarimiz anchagina sayozdir. fotosimezni o'simliklarning uglerod bilan oziqlanish jarayoni sifatida ham qarash mumkin. shunday ekan, uning funksiyasi fa-qatgina quyosh energiyasini to'plash bilangina chegaralanib qolmaydi. fotosintezning mahsulotlari bo'lib, yorug'likda c02, azot va oltingugurtdan hosil bo'ladigan qator organik moddalar hisoblanadi. bu jarayonda xloroplastlarda joylashgan (to'plangan) va u joyda o'tadigan fotokimyoviy reaksiyalar natijasida energiya …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sayyoramizning fotosintetik mahsuldorligi"

1502352288_68736.docx sayyoramizning fotosintetik mahsuldorligi butun ekosistema darajasida fotosintez yordamida amalga oshuvchi uglerodning fiksatsiyasi, taxminan, toza birlamchi hosil-doriikkatengbo'lib, uglerod haqiqiy fiksatsiyasining integrali minus nafas olish va o'simlikni saqlash uchun ketgan xarajatlarga tengdir. ba'zi bir hisob-kitoblarga ko'ra, toza birlamchi hosildorlikning (o'simlik biomassasining) sayyoramizning alohida komponentlari orasida taqsimlanishi quyidagicha: quruqlik uchun yiliga —120'1091 quruq biomassa; okean uchun yiliga — 55-1091 biomassa to'g'ri keladi. boshqa hisob-kitoblarga ko'ra, ushbu ko'rsatkichlar -10% dan +40% gacha farqlanib turadi va haqiqatga yaqinroq bo'lsa ajab emas. dunyoning suv havzalari maydoni quruq yer maydoniga nisbatan 2,5 marta ko'proq bo'...

DOCX format, 21.9 KB. To download "sayyoramizning fotosintetik mahsuldorligi", click the Telegram button on the left.

Tags: sayyoramizning fotosintetik mah… DOCX Free download Telegram