iqtisodiy ta’limotlar tarixi

PPTX 30 pages 828.9 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 828.9 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

1-mavzu: tanqidiy va kreativ tafakkurning mohiyati, ilmiy-nazariy tavsifi 1.mavzu: a.smit va hozirgi zamon .d.rekardo ta’limotinig axamiyati reja: adam smit va david rikardo iqtisodiy ta'limotlari nemis tarixiy maktabining paydo bo'lishi va uning rivojlanish bosqichlari. 1 -iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanning predmeti bo‘lib- bu ma’lum davrlardagi u yoki bu sinflar, ijtimoy qatlamlar, insonlar manfaatlarini ifoda etuvchi iqtisodiy g‘oyalarning vujudga kelishi, rivojlanishi va almashuvining tarixiy jarayonini o‘rganadigan fandir 2 3 к iqtisodiy ta’limotlar tarixi iqtisodiy jarayonlarga bo‘lgan iqtisodiy qarashlar evolyutsiyasi, iqtisodiy g‘oya va nazariyalarning shakllanish va rivojlanish qonuniyatlarini o‘rganadi. itt vujudga kelishi va rivojlanishi tahlili yozuv ixtiro etilgan quldorlik davridan boshlab ijtimoiy taraqqiyotning barcha tarixiy jarayonlarini, barcha tarixiy davrlarni o‘z ichiga oladi. iqtisodiy ta’limotlar tarixi mustaqil fan sifatida eng qadimgi davrdan boshlab, to hozirgi zamongacha vujudga kelgan asosiy iqtisodiy fikr, g‘oya, qarash. nazariya va ta’limotlarni o‘z ichiga oladi. bu g‘oyalar ayrim iqgisodchi olimlar, nazariy maktablar, oqimlar va yo‘nalishlarga tegishlidir. iqtisodiy ta’limotlar tarixi mustaqil fan …

2 / 30

‘g‘risidagi fikrlar adam smit tomonidan 1776 yili chop etilgan «halqlar boyligi» asarida asosan to‘la tahlil etib berilgan. ba’zi iqtisodiy g‘oyalar esa qadimdan ma’lum, ularni o‘rganishda eng muhimi hayotga tadbiq etish yaxshi samara beradi, ko‘p xollarda amerikani yangidan kashf etishga xojat qolmaydi. uslubiy jihatdan bu fan iqtisodiy taxlilning ilg‘or uslublari yig‘indisidan iborat bo‘lib, tarixiy, induksiya, deduksiya, mantiqiy abstraksiya kabi usullardan keng foydalanadi. «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fani «iqisodiy nazariya» fani bilan chambarchas bog‘liq, lekin undan katta farq qiladi. «iqtisodiy nazariya» fanida eng‘ muhim iqtisodiy kategoriyalarning so‘nggi davr uchun tahlili beriladi, ammo bu nazariyalar har doim ham turg‘un bo‘lmaydi va vaqt davomida, ayniqsa, keskin o‘zgarishlar davrida evolyutsiyada bo‘ladi. «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanida ayrim olimlar, davlat arboblari tomonidan ilgari surilgan g‘oya, qarash, nazariya, qonun, ta’limot, konsepsiyalar insoniyat taraqqiyotining turli bosqichlaridagi ijtimoiy qatlamlar, sinflar va boshqa guruhlarning manfaatlari nuqgai nazaridan tarixiy rivojlanishi tadqiq etiladi. iqgisodiy tafakkur tarixi fanining amaliy xo‘jalik ob’ekti bilan chambarchas bog‘liqpigini namoyon …

3 / 30

nni o‘rganish orqali ekonomiks, xalq xo‘jalig‘i tarixi, iqgisodiy tarix va iqtisodiy konsepsiyalar hamda aniq iqtisodiy predmetlarni o‘zlashtirish osonlashadi, u yoki bu iqtisodiy o‘zgarishning shart-sharoitlari va oqibatlarini tahlil etishga katta ko‘mak beradi. iqtisodiy fan tarixida ilmiy davrlash, maktablar va yo‘nalishlar tushunchasi. «iqtisodiy ta’limotlar tarixi»ni o‘rganishda ma’lum davrlash tizimidan foydalaniladi. hozircha eng maqbul usul ijtimoiy iqtisodiy formatsiyalarning o‘zgarishiga qarab ish yuritishdir. chunki qaysi formatsiya ustun, ilg‘or boshqarishning amalga oshirish bo‘lsa o‘sha(masalan, quldorlik yoki kapitalizm) davrga xos jamiyatning sinfiy tuzilishi iqtisodiy manfaatlari va boshqalar yotadi. quldorlik va feodalizm davrida g‘oyalarning tarqalishi (migratsiyasi) juda qiyin bo‘lgan. shuning uchun bu davrlardagi iqtisodiy fikrlarni mamlakatlar miqyosida alohida-alohida o‘rganishmoqda. xix asr 2-yarmida avvalgi g‘oyalarga marksizmga muqobil ravishda vujudga kelgan va umumlashtirilgan holda «marjinalizm, deb ataladigan ta’limot hozirgi zamonning asosiy» iqtisodiy goyasi hisoblanadi. lekin shuni ham alohida ta’kidlab o‘tish kerakki, biror ta’limot doimo sof qolda amalda deyarli qo‘llanilmaydi. har bir ta’limotning ko‘plab turli oqim va yo‘nalishlari mavjud. odatda …

4 / 30

i. u mеhnatkashlarning og`ir ahvolga tushib qolishlariga aholi soni ortib borishi emas, balki mavjud mahsulotlarning adolatsiz taqsimlanishini sabab qilib ko`rsatadi. mеhnatda yaratiladi dеb ko`rsatish bilan birga, ayni vaqtda ishchilarga e'tiborsiz passiv rol bеlgilaydi, kapitalistlarni esa asosiy kamchiligi qoniqarsiz tarbiyada dеb, ularni oqlashga harakat qildi. 5.j.b.sey va t.r.maltusning iqtisodiy g`oyalari.xviii asr oxiri - xix asrda ro`y bеrgan siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy o`zgarishlar oqibatida iqtisodiy ta'limotlarda ham klassik iqtisodiy maktabni qayta ko`rib chiqish, zamonga moslash istaklari bilan o`ziga xos muqobil (altеrnativ) g`oyalar yuzaga kеla boshladi. klassik siyosiy iqtisod maktablari — iqtisodiy taʼlimotlar tarixida xvii-ixx asrlarda vujudga kelgan yoʻnalishlar. klassik siyosiy iqtisod maktablarii.m. qarashlari jamiyatning iqtisodiy hayotini dastlabki tizimli oʻrganish qoʻllanilgan nazariyalar hisoblanadi. bu maktablarning yuzaga kelishiga 17-asr oxiri—18-asr davomida kapitalistik iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishi va angliyadagi sanoat inqilobi turtki boʻldi. maktablarning klassik deb atalishining sababi shuki, ularning namoyandalari oʻz asarlarida hozirgi bozor iqtisodiyoti asosida yotuvchi qonuniyatlarni oʻrganganlar, bu sohada muhim kashfiyotlar qilganlar va bu jihatdan …

5 / 30

laissez faire, laissez passer) shiorida ifodalangan boʻlib, u "koʻrinmas qoʻl" nomini ham olgan. smitning fikricha, tadbirkorlarning erkin faoliyat yuritishiga qanchalik erkinlik berilsa, iqtisodiy rivojlanish shunchalik jadallashadi. smit iqtisodiy faoliyatga toʻsiq boʻluvchi asosiy kuch bu — davlat, deb hisoblaydi. smitning liberal qarashlari yevropada, xususan, angliyada keng ommalashgan va oʻsha davr hukumatlari tomonidan liberal qonunlar va qarorlar qabul qilinishiga ilmiy asos boʻlgan. uningcha ko`payishning oldini olish vositasi, chorasi sifatida «ahloqiy chidam» (kambag`allar nikohdan o`zlarini tiyishlari, kеch turmush qurishlari), og`ir mеhnat yoki turli baxtsizliklar (ochlik, qashshoqlik, kasallik, epidеmiya, urush va boshqalar) qo`llab-quvvatlanadi. maltusning fikricha tabiiy biologik instinktga ko`ra, insoniyat ko`payish imkoniyatiga ega va doimo shunga intiladi, ammo jonivor va o`simliklar qarama-qarshi ravishda bu jarayonni chеklash imkoniga ham ega bo`lib, hayvonot dunyosidan ajralib turadi. shunday qilib, maltus ta'limoti bo`yicha kapitalizm illatlari insoniyatning bеixtiyor qismatidir. nazariy jihatdan bu fikrlarda xеch qanday ingliz iqtisodchisi t. r. maltus (1766—1834) iqtisodiy oʻsish va aholi koʻpayishi oʻrtasidagi aloqadorlik muammolarini …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy ta’limotlar tarixi"

1-mavzu: tanqidiy va kreativ tafakkurning mohiyati, ilmiy-nazariy tavsifi 1.mavzu: a.smit va hozirgi zamon .d.rekardo ta’limotinig axamiyati reja: adam smit va david rikardo iqtisodiy ta'limotlari nemis tarixiy maktabining paydo bo'lishi va uning rivojlanish bosqichlari. 1 -iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanning predmeti bo‘lib- bu ma’lum davrlardagi u yoki bu sinflar, ijtimoy qatlamlar, insonlar manfaatlarini ifoda etuvchi iqtisodiy g‘oyalarning vujudga kelishi, rivojlanishi va almashuvining tarixiy jarayonini o‘rganadigan fandir 2 3 к iqtisodiy ta’limotlar tarixi iqtisodiy jarayonlarga bo‘lgan iqtisodiy qarashlar evolyutsiyasi, iqtisodiy g‘oya va nazariyalarning shakllanish va rivojlanish qonuniyatlarini o‘rganadi. itt vujudga kelishi va rivojlanishi tahlili yozuv ixtiro etilgan quldorlik ...

This file contains 30 pages in PPTX format (828.9 KB). To download "iqtisodiy ta’limotlar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy ta’limotlar tarixi PPTX 30 pages Free download Telegram