iqtisodiy ta’limotlar tarixi

DOCX 360 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 360
o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti sh.h.tashmatov, x.s.asatullayev, z.g.allaberganov [bookmark: bookmark0]iqtisodiy ta’limotlar tarixi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan darslik sifatida tavsiya etilgan toshkent iqtisod-moliya 2019 taqrizchilar: i.f.d., prof. f.t.egamberdiyev; i.f.d., prof. e.a.akromov iqtisodiy ta’limotlar tarixi: darslik / sh.h.tashmatov, x.s.asatullayev, z.g.allaberganov; – t.: “iqtisod-moliya”, 2019. – 352 b. iqtisodiy ta’limotlar tarixi bo‘yicha mazkur darslik kadrlar tayyorlash milliy dasturi, oliy o‘quv yurtlarida bakalavrlar tayyorlash davlat andozasi talablarini hisobga olgan holda “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fani dasturi asosida tayyorlandi. har bir mavzu bir-biri bilan mantiqan bog‘langan bo‘lib, turli davrlarda yashab ijod qilgan olim va mutafakkirlarning iqtisodiy fikrlar sohasidagi tarixiy merosi va g‘oyaviy boyliklarini o‘rganishga qaratilgan. iqtisodiy fanda oldin amal qilib kelingan va hozir amal qilayotgan alohida maktab va yo‘nalishlarning konsepsiya va nazariyalari, ularning o‘zaro bog‘liqligi hamda o‘ziga xos xususiyatlariga alohida e’tibor berilgan. ularni o‘rganish iqtisodiy bilimlarni mustahkamlashga va chuqurlashtirishga, mamlakatimizda va jahonda sodir bo‘layotgan iqtisodiy …
2 / 360
algi ortodoksal g‘oyalar zamonaviy iqtisodiy nazariyaning mazmuni va predmetiga qo‘shgan hissalarini va shu bilan birga ortodoksal bo‘lmagan boshqa g‘oyalarning zamonaviy iqtisodiy ta’limotlarning shakllanishidagi ahamiyatini ko‘rsatgan holda iqtisodiy nazariyaning asrlar davomida shakllanishini tasvirlab berishdan iborat. kitobda iqtisodiy nazariyadagi asosiy uslubiy masalalar, iqtisodiy nazariyaning fan sifatida rivojlanishi va o‘sha davrning iqtisodiy holati o‘rtasidagi bog‘liqlik hamda yaratilgan nazariyaning mazmunini to‘laroq tushuntirib beruvchi uning ichki bog‘liqliklari va ishlash mexanizmlari ko‘rib chiqilgan va tahlil qilingan. bundan tashqari kitobda alohida olingan g‘oya va fikrlarning iqtisodiy nazariyaning rivojlanishidagi ahamiyati va o‘z o‘rnida nazariyaning ijtimoiy-iqtisodiy siyosat shakllanishidagi ahamiyati tushuntirilgan. tabiyiki, bu iqtisodiy ta’limotlar kishilarning dunyoqarashi va rasmiy nazariyalaridan tashkil topgan. iqtisodiy dunyoqarash shaxsning dunyodagi voqeliklarni o‘z ongida aks ettirishidir. iqtisodiy nazariya esa ana shu dunyoqarashning soddalashtirilgan shakli modellaridan tashkil topadi. alohida olingan iqtisodchining qarashlarini tushinish uchun uning ham dunyoqarashi, ham nazariy modeli qanday ekanligini o‘rganish lozim. iqtisodiyot bu ijtimoiy fan. u jamiyat duch keladigan muammolarni ko‘rib chiqadi, chunki …
3 / 360
hi kerak. tarixda tanqislik muammosini bartaraf etish uchun to‘rtta mexanizm qo‘llanilgan. bu mexanizmlarning eng qadimiysi dastlabki ayrim jamiyatlarda keng tarqalgan va bugungi kunda ham qo‘llaniladigan zo‘ravonlik (kuch ishlatish) hisoblanadi. keyinchalik uning o‘rniga resurslar taqsimotining oldingi usullariga asoslangan ortodoksal mexanizm vujudga keldi. sivilizatsiya bilan birga resurslar taqsimoti bilan shug‘ullanuvchi boshqa bir ijtimoiy mexanizm, ya’ni hukumat institutlari va cherkov ko‘rinishidagi hokimiyat qaror topdi. to‘rtinchi resurs–taqsimlash instituti bozor bo‘lib, u yillar davomida rivojlanib keldi. bu mexanizm g‘arbiy yevropada feodalizm zaiflashuvi va sanoatlashgan, bozorga yo‘naltirilgan jamiyatlar rivojlanishi davrida asosiy taqsimlovchi mexanizmga aylandi. zamonaviy iqtisodiy nazariya ko‘proq hozirgi jamiyatda tanqislik sababli yuzaga keladigan muammolarni qanday hal qilinishini o‘rganadi. u birlamchi resurs-taqsimlovchi mexanizm sifatida cherkov, an’analar va davlat o‘rnini egallagan bozor mexanizmiga asosiy e’tiborni qaratadi. shunday bo‘lsada, bu mexanizmlar bir-birini rad etmaydi va ortodoksal- davlat-cherkov iqtisodiyotidan bozor iqtisodiyotiga o‘tish dunyodagi barcha jamiyatlarda ham ketma-ketlikda amalga oshmagan. ba’zi hududlar, deyarli butun qit’alar hali ham qadimgi usullarga (mexanizmlarga) …
4 / 360
€™ana va hokimiyat bilan birga bozor mehanizmidan ham foydalanishadi. yevropa va shimoliy amerikada ijtimoiy va siyosiy kuchlar ham bozor taqsimotiga doimiy ravishda ta’sir o‘tkazib kelishmoqda. zamonaviy iqtisodiyot nazariyasi hali ham iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy kuchlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqliklarni to‘liq egallashga harakat qilmoqda. u bor e’tiborini bozor kuchlari qay yo‘sinda ishlashiga, bozorlarning tanqis resurslarni taqsimlash tamoyillariga, iqtisodiy ishlab chiqarish darajasi va o‘sishini aniqlab beruvchi kuchlarga qaratadi. lekin iqtisodiy ta’limot faqatgina shu masalalar bilan cheklanib qolmaydi. zamonaviy iqtisodiyot nazariyasi tarixi bozorlar rivojlanishidan oldingi davrdan boshlanadi. o‘rganishni ana shu ilk davrlardan boshlash bizga savollarga yondashishda kengroq tushunchaga ega bo‘lishga imkon beradi. darslikda bozorlar rivojlanishidan oldingi davr yozuvchilari tomonidan ko‘tarilgan masalalarning ko‘pchiligi zamonaviy iqtisodiy ta’limot istiqbolini belgilab beruvchi kengroq falsafiy hamda axloqiy masalalar bilan bog‘liqligi to‘grisida ma’lumotlar keltirilgan. # # i bo‘lim. qadimgi dunyo iqtisodiy ta’limotlari i bob. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o‘rganish usuli 1.1. [bookmark: bookmark5]iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining ahamiyati va …
5 / 360
isodiyot to‘g‘risida imkoni boricha ko‘proq bilishga intilmoqdalar. xo‘sh, ummon kabi keng iqtisodiyot fanini o‘rganishni nimadan boshlamoq kerak, degan savol tug‘ilishi tabiiy. iste’molchilar xohishlari odatda chegaralanmagan va cheksizdir, ammo resurslar (odatda yer, mehnat, kapital va tadbirkorlik layoqati) cheklangandir. tanqislik muammosini hal qilish uchun cheklangan iqtisodiy resurslarni cheklanmagan muqobil variantlar (hohish istaklar) o‘rtasida adolatli taqsimlaydigan ijtimoiy mexanizm zarur. bunday taqsimot bir tarafdan iste’molchi istaklarini kamaytirishi va cheklashi, ikkinchi tomondan esa iqtisodiy resurslar va ne’matlarni yetkazib berishni ko‘paytirishi kerak.[footnoteref:2] history of economic thought. harry landreth, david c. colander-16 b. shifokor davolanuvchini tuzatishni uning kasallik tarixidan boshlagani kabi ushbu fanni o‘rganishni ham uning tarixini o‘rganishdan boshlash zarur. albatta, bugungi va ertangi kun muammolarini to‘la hal etishda o‘tgan asr iqtisodchilaridan barcha savollarga tayyor javob topish qiyinligi aniq, ammo o‘tgan donishmandlarning fikr-mulohazalari hozirgi va kelajak to‘g‘risida to‘g‘ri xulosa chiqarish uchun yaxshi imkoniyat beradi. aniqrog‘i velosipedni qayta kashf qilishga hojat qolmaydi, tarixiy tajriba shunisi bilan ham qimmatlidir. …
6 / 360
davomida turlicha natijalarga erishganlar. â«iqtisodiy ta’limotlar tarixiâ» fanida ayrim olimlar, davlat arboblari tomonidan ilgari surilgan g‘oya, qarash, nazariya, qonun, ta’limot, konsepsiyalar insoniyat taraqqiyotining turli bosqichlaridagi ijtimoiy qatlamlar, sinflar va boshqa guruhlarning manfaatlari nuqtayi nazaridan tarixiy rivojlanishi tadqiq etiladi. iqtisodiy ta’limotlar tarixiâ» fanini o‘rganish manbalari turli-tuman bo‘lib, qadimgi arxeologik topilmalar, moddiy ne’matlar, qoya va bino devorlaridagi rasmlar, chizmalar va xalq og‘zaki ijodi namunalari muhim ahamiyatga ega. ammo bu fanning eng muhim manbalari bo‘lib, qo‘lyozmalar, davlat arboblari, olim, donishmand, mutafakkirlarning yozib qoldirgan kitoblari hal qiluvchi o‘rinni egallaydi. jahon iqtisodiy tafakkurida qadimgi qo‘lyozmalar o‘ta ahamiyatlidir. masalan, o‘zbekiston fanlar akademiyasi sharqshunoslik institutida arab, fors, qadimgi turk tillarida yozilgan yigirma besh mingdan ortiq qo‘lyozmalar mavjud. lekin bu qo‘lyozmalarni o‘rganishda ma’lum obyektiv va subyektiv kamchiliklar mavjud. xuddi sutning qaymog‘ini olish oson bo‘lganidek, bu qo‘lyozmalardagi entsiklopedik g‘oyalardan muhimlarigina o‘rganilgan,iqtisodiyot tafakkuri bilan bog‘liq bo‘lgan materiallar hali o‘z tadqiqotchilarini kutib turibdi. bu fanning maqsadi avvalgi ortodoksal g‘oyalar zamonaviy iqtisodiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 360 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy ta’limotlar tarixi"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti sh.h.tashmatov, x.s.asatullayev, z.g.allaberganov [bookmark: bookmark0]iqtisodiy ta’limotlar tarixi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan darslik sifatida tavsiya etilgan toshkent iqtisod-moliya 2019 taqrizchilar: i.f.d., prof. f.t.egamberdiyev; i.f.d., prof. e.a.akromov iqtisodiy ta’limotlar tarixi: darslik / sh.h.tashmatov, x.s.asatullayev, z.g.allaberganov; – t.: “iqtisod-moliya”, 2019. – 352 b. iqtisodiy ta’limotlar tarixi bo‘yicha mazkur darslik kadrlar tayyorlash milliy dasturi, oliy o‘quv yurtlarida bakalavrlar tayyorlash davlat andozasi talablarini hisobga olgan holda “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fani dasturi asosida tayyo...

Этот файл содержит 360 стр. в формате DOCX (1,1 МБ). Чтобы скачать "iqtisodiy ta’limotlar tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy ta’limotlar tarixi DOCX 360 стр. Бесплатная загрузка Telegram