genetik injeneriya asoslari

DOC 96.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404360173_52680.doc o’bekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi genetik injeneriya asoslari reja: 1. molekulyar biologiya genetik injeneriyaning poydevori. 2. dnk fragmentlarini klonirlash-genetik injeneriyaning asosi. 3. restriktazalar 4. restrikcion xarita tuzish. 5. nukleotidli ketma-ketlikni aniklash. 6. rekombinat dnk loyixallashtirish 7. soxta tomonini tikish (dnk). 8. utmas tomoni bilan tikish (dnk). 9. xar xil nomli soxta tomonlari bilan birlashtirish (dnk) molekulyar biologiya genetik injeneriyaning poydevori vokiyliklarni jadal rivojlanishi xx asrga xos bulib, ana shu rivojlanish ilmiy progresga xosdir. kiska muddatda ikkita yangi texnologiya yuzaga keldi, ya’ni yadro texnologiyasi va elektronika. uchinchisi- biotexnologiya bulib uning asosini biologik revolyuciya tashkil etadi. biotexnologiyani muxim kismini genetik injeneriya tashkil etadi. genlar injeneriyasi yakin kelajakda irsiy kasalliklarni rak, spid va boshka kasalliklarni davolash xam gen injeneriyasining zimmasiga yuklatilgan. genetik injeneriyani kishlok xujaligi va xalk xujaligining boshka soxalarida kullanilishi natijasida juda ulkan galabalarga erishilmokda. ayniksa, odam va xayvonlar uchun sun’iy oksil, organik moddalarni utillizaciyalash, chikitsiz texnologiya, biologik gaz olish, maxsuldor …

boratdir. amaliy genetik injeneriyani asosiy vazifasi rekombinacion dnk molekulasi organizmga kirganidan ke keyin insoniyat uchun foydali bulsin. ana shu vazifani amalga oshirish uchun dnk molekulasidan foydali kismini ajratib olib, uni ustirib kupaytirib undan foydalanish lozim buladi. ana shunday rekombinant dnk dan rnk molekulasini sintez kilish mumkin, keyin rnk oksil sintez kilinadi. ana shu ishlarni amalga oshirish dnk rekombinant texnologiyasi buyicha genlarni klonirlash biologiya barcha kurinishni tubdan uzgartirdi. genetik injeneriyani yuzaga kelishi molekulyar biologiyani rivojlanishi bilan boglik. oxirgi yillarda kimyoviy va enzimologik uslubiyatni rivojlanishi dnk rekombinaciyasini yaratishga yordam berdi va biotexnologiyani asosiy kismi bulgan genetik injeneriyaga asos solindi. restriktazalar restrikcion endonukleaza- restriktaza ferrmenti dnk ketma-ket parchalanishiga olib keladi. ushbu ferment dnk anik kismini bir tekisda parchalaydi. bakteriyalar uz dnk xar xilda kuzatadi, restriktaza esa uzining vazifasini xar xildagi ketma-ketlikda bilib turadi. xozirgi vaktda dnk parchalanishini 150 turini restriktaza boshkaradi. restriktazalar kichik va katta buladi. birinchi bulib tetranukleotidni biladi. restriksion xarita tuzish …

lari migraciyasi, uzun fragmentlarnikiga nisbatan ancha tez buladi. agarda ozika muxiti agarning koncentraciyasi juda yukori bulsa uzun fragmentli dnk umuman erritmaga yaxshi aralasha olmasligi mumkin. restrikcion fragmentlarni elektrofarez yuli bilan ajratganda restrikcion xaritalar olish imkoniyati tugiladi. ana shunday birinchi xarita sm virusidan olingan. (maymun virusi) bulib unda 5423 juft asos bulgan. keyin restrikcion xarita va fragmentlar dnk uchastkalarini xaritalashtirishda foydalanilgan, unda oksil viruslari uchun mrnk sintez buladi. nukleotidli ketma-ketlikni aniklash dnk genetik muxim kismini ifodalovchi usullar juda katta axamiyatga ega bulgan. ana shu usullar dnk rekombinat molekulalarini xosil kilishda xam muxim axamiyatga ega bulgan. ushbu yangi usullar nukleotidlar juftlarini 100-500 uzunliklarini aniklashga yordam bergan. ana shunday usullardan biri 1977 yilda mans va gilbertlar tomonidan taklif etilgan dnk kimyoviy degradaciyasidir. ushbu usul buyicha dnk fragmentlarini bironta kismiga fosfor (32r) izotopi ta’sir etdiriladi, natijada dnk turtta kismga bulinib, ana shu turtala asosning bittasi yoki ikkitasi molekulani buzish xususiyatiga ega buladi. reakciya sharoiti …

kaysi uchlarini kushilishiga karab, dnk kushishni ( bir-biriga tikish ) uch xil usuli mavjud ya’ni, soxta tomoni bilan tikish; utmas tomoni bilan tikish va xio xil tomoni soxta tomoni bilan tikish. dnk soxta tomoni bilan tikish (biriktirish) ayrim restriktazalar dnk zanjiriga mos keladi, markaziga nisbatan teng masofada buladi. ana shu kismlar asoslari bilan kushilishga moyil buladi, shuning uchun uni komplementar yoki soxta tomonli deb ataladi. asoslarini kushilishi soxta tomonlarini birlashishi natijasida sodir buladi. restriktaza ta’sirida xosil bulgan xar ikkala fragment bir ipli komplementar nukleotidlarni vodorod birikmasini kushilishi natijasiga xosil buladi. ana shunday kushilish natijasida kushalok zanjir tiklanmaydi. uning tiklanishi uchun dnk-ligaza fermenti ishlatiladi. ushbu ferment xam restriktazadan funkciyani dnk fragmentlarini kushilishidagi funkciyani bajaradi. lekinda ligaza dnk ni rekombinacion xosil bulishini oxiriga etkazadi. ana shunday dastlabki tajriba amerikaning berg shaxrida restriktazadan foydalanib, uni dnk-ligaza bilan birgalikda umumiy rekombinaciya usulini xosil kilishga xizmat kiladigan usul bulishi aniklangan. dnk ni utmas tomoni bilan …

k buzadi. dnk tikilganidan sung uni tirik xajayraga kiritish mumkin, birok darrov vektor yuzaga keladi. vektor molekulalar (dnk da) transformasiya genetik injeneriyani asosiy ishi rekombinacion dnk molekulasini saklab kolgan xolda xujayraga genetik informaciya (ma’lumot) kiritish xisoblanadi. unga vektor molekulalar yordamida erishish mumkin. agarda dnk oddiy usulda kiritilsa nukleotidlarga fermentlar xujumi boshlanadi. xujayrani genetik apparatini asosiy kismi bulishi uchun rekombinacion dnk genlarning xromosomlari bilan kushilishi kerak. vektorlar xujayralarga kushimcha genetik ma’lumotlarni kirishiga yordam beradi. viktorlar (tezlatuvchi) sifatida plazma, bakteriofaglar, mobil’ (oson birlashuvchi) elementlar va xayvonlar viruslari bulishi mumkin. klonirlash uchun bakterial plazmalar bakteriyalarning xujayra dnk asosiy kismi xromosomlarda buladi. masalan: bakteriyalarda e. sole da 4 million juft nukleotidlar xromosomalarda buladi. bakteriyalar xromosomlarida juda mayda bir necha ming juft aylana shaklidagi ( shar shaklida) dnk molekulalari xam buladi. ana shunday mayda xromosomalar plazmidlar deyiladi. plazmidlar uz tarkibida genetik jixatdan chidamli antibiotiklarga ega buladi. ana shu genlar xromosomalarda emas plazmidlarda buladi. plazmidlarda kal’ciy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "genetik injeneriya asoslari"

1404360173_52680.doc o’bekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi genetik injeneriya asoslari reja: 1. molekulyar biologiya genetik injeneriyaning poydevori. 2. dnk fragmentlarini klonirlash-genetik injeneriyaning asosi. 3. restriktazalar 4. restrikcion xarita tuzish. 5. nukleotidli ketma-ketlikni aniklash. 6. rekombinat dnk loyixallashtirish 7. soxta tomonini tikish (dnk). 8. utmas tomoni bilan tikish (dnk). 9. xar xil nomli soxta tomonlari bilan birlashtirish (dnk) molekulyar biologiya genetik injeneriyaning poydevori vokiyliklarni jadal rivojlanishi xx asrga xos bulib, ana shu rivojlanish ilmiy progresga xosdir. kiska muddatda ikkita yangi texnologiya yuzaga keldi, ya’ni yadro texnologiyasi va elektronika. uchinchisi- biotexnologiya bulib uning asosini biologik revolyuciya tashkil eta...

DOC format, 96.5 KB. To download "genetik injeneriya asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: genetik injeneriya asoslari DOC Free download Telegram