fermentlar va ularni qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishidagi o‘rni

DOCX 26.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1661367542.docx fermentlar va ularni qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishidagi o‘rni reja: 1. fermentlarning ta'sir etish mexanizmi 2. fermentlarning xossalari. 3. fermentlarga aktivator va ingibitorlarning ta'siri 4. fermentlar klassifikatsiyasi 5. fermentlarni hujayralarda joylanishi va ishlatilishi fermentlarning ta'sir etish mexanizmi o‘xshash desak bo‘ladi, sababi ferment molekulasida prostetik guruhlar va aktiv markazlar ham bir-biriga o‘xshashdir. fermentativjarayonlarda ferment-substrat komplekslari muhim rol o‘ynaydi. fermentativ jarayonning i - bosqichida substrat bilan ferment orasida bo‘ hosil bo‘ladi, bu boglar kovalent yoki boshqacha bog‘lar holida bo‘lishi mumkin. substratlarga nisbatan fermentlar stereokimyoviy maxsusligi tushuntiriladi. 1894 yilda fisher fermentlarning maxsusligidan kelib chiqqan holda «kalit va qulf» modelini taklif qildi. massalarning ta'siri qonuniga asosan kimyoviy reaksiya tezligi ta's proporsional bo‘ladi, ta'sir etuvchi moddalar konsentratsiyasi uning molekulalari bilan o‘lchanadi. shunday qilib, kimyoviy reaksiya substrat konsentratsiyasining chiziqli funksiyasini tashkil qiladi. reaksiya tezligining substrat konsentratsiyasiga bog‘liqligi a - kimyoviy reaksiya b-fermentativ reaksiya. ammo reaksiya tezligining substrat konsentratsiyasiga bog‘liqligi (b) hamisha egri chiziqda ifodalanadi. bunday bo‘lishiga …

°°s +5°°s ga yetganda ferment yuqori aktivlikka ega bo‘ladi. harorat +1°°° s ga yetsa ferment denaturatsiyaga uchrab o‘z strukturasini buzilishi natijasida fermentlik xususiyatini yo‘qotadi. ferment aktivligiga harorat ta'siri.harorat. chiziq xarakteriga ko‘ra (o‘rtacha +50°s) fermentning katalitik aktivligi ortadi. har +10°s ga harorat ortishi bilan substratning o‘zgarish tezligi taxminan 2 marta ortadi. shu bilan bir qatorda harorat +50°s dan ortishi bilan ferment denaturatsiyasi kuchayadi, ferment avtivligi susayadi. fermentning katalitik aktivligi maksimal bo‘lganda harorat optimumi deyiladi. fermentlarning harorat optimumi har xil bo‘ladi. masalan, hayvon organizmida +37°s+4°°s bo‘lsa, o‘simliklar organizmida esa +40°s, +5°°s atrofida bo‘ladi. ba'zi fermentlar juda yuqori haroratda +80°s da ham fermenti oqsil gidrolizini tezlashtiradi. shu vaqtda katalaza fermentining harorat optimumi +400s da vodorod pereoksidini suv va kislorodga parchalaydi, yuqoriroq haroratda esa ferment oqsilning oksidlanishi borib uning susayishi kuzatiladi . ferment aktivligi muhiti rn ko‘rsatkichiga bogliqpigi har bir fermentning maksimal avtivligi uchun muhit rn ko‘rsatkichi mavjuddir. ko‘pgina fermentlar maksimal avtivligi rn ko‘rsatkichi …

substrat kompleksini hamda kationlar va anionlar nisbatini aniqlaydi. fermentlarning maxsusligi fermentlarpning maxsusligi deyilganda ularni tanlab ta'sir etish xususiyatini nazarga olinadi. iborali qilib aytganda, ferment kalit bo‘lsa, substrat uning qulfidir. shubhasiz fermentlarning maxsusligi birinchidan substratning fazoviy konfiguratsiyasi bilan fermentning substrat markaziga mos kelishidir. bunda substrat-ferment kompleksi hosil bo‘lib fermentativ jarayon boshlanishi kuzatiladi. masalan, lizotsim (xitin va bakteriyalarning polisaxaridi devoridagi glikozid bog‘larni gidrolizini tezlashtiruvchi ferment) molekulasida substratni biriktirish uchun tirqish topilgan. bu tirqishga substratning ma'lum bir qismi joylashib, substrat molekulasining qolgan qismi esa erkin holda qoladi. fermentning substrat markazida aminokislotalar radikallari aniq substrat molekulasidagi atom va atom guruhlari joylashadi. ko‘rsatilgan radikallar va guruhlar vodorod bog‘lari yordamida lizotsim va polisaxaridlarga bo‘linib ferment-substrat komplekasini hosil qiladilar. ba'zi fermentlar ma'lum tipdagi reaksiyalarni tezlashtiradilar. ularning asosiy belgisi parchalaydigan yoki hosil qiladigan bog‘larning xarakteridir. bunday fermentlar guruh maxsusligi bilan ajralib turadilar. masalan, alkogeldegidrogenaza fermenti etil spirtining parchalaydi, lekin tarmoklanmagan yuqori molekulali spirtlarga ham ta'sir etishi mumkin. maltoza …

birikmalar bir-biridan tuzilishi bo‘yicha ham farq qiladigan moddalarni ham farqlaydilar. masalan, metoksil radikali va vodorod atomi metilglikozid molekulasidagi farqi yoki fazoviy joylashishi ham o‘z navbatida chetda qolmas ekan. 3.fermentlarga aktivator va ingibitorlarning ta'siri fermentlarga aktivatorlari (stimulyator) va ingibatorlari (fermentga qarshi moddalar) birinchi bo‘lib rus olimi danilevskiy va uning o‘quvchilari tomonidan o‘rganilgan. fermentlarning aktivatorlari yoki uning ta'sirini kuchaytiruvchi, aktivligini oshiruvchi birikmalar qatoriga metall ionlari mg++, mp++, 8p++, k+, so++, si++ kationlari va sl - ioni kiradi. ba'zi hollarda metil ionlari (so++, g‘ye++, md++, 2p++ va boshqalar) fermentning prostetik guruhi tarkibiga kiradilar, ba'zida esa ferment-substrat kompleksini hosil bo‘lishini osonlashtiradilar, uchinchidan kofermentni apofermentga birikishiga yordam beradilar, to‘rtinchidan fermentning to‘rtlamchi strukturasini hosil bo‘lishida qatnashadilar. ingibitorlar fermentning ta'sirini susaytiradilar. pasaytirish mexanizmi har xil bo‘lib, ko‘pincha 2 ta tipda amalga oshadi. raqobatli va raqobatsiz pasaytirish deyiladi. raqobatli pasaytirishda ingibitor substrat bilan strukturaviy o‘xshash (izomeriya) bo‘lib, ferment bilan birikib, substratni o‘rnini oladi, u bilan raqobatlashuvi natijasida fermentning …

trategik guruh bilan o‘zaro birikishi natijasida ferment aktivligi yo‘qoladi. fermentlarni og‘ir metallar (olmos, qo‘rg‘oshin va boshqalar) bilan susaytirishda, ular sulfgidril guruhlarga (sn) birikib amalga oshiradilar. allosterik ingibirlanish ham shu qatorga kiradi. 4.fermentlar klassifikatsiyasi fermentlarga nom berishda ularning tasodifiy belgilari (travial nomenklatura), substrat nomi bilan (ratsional nomenklatura), fermentning kimyoviy tarkibi va nihoyat katalizlaydigan reaksiya tipi hamda substrat xarakteriga qarab nomlangan. tasodifiy belgilariga binoan quyidagi fermentlar nomlangan pepsin (grekcha rerzt - ovqat hazm qilish), tripsin (grekcha 1ger§8 azontiraman) va papain (papayya daraxtidan ajratib olingan). ta'siriga ko‘ra bu fermentlar hammasi proteolitik ya'ni oqsil gidrolizini tezlashtiradigan fermentlar tipiga kiradi. xujayradagi oksidlanish - qaytarilish reaksiyalarini tezlashtiruvchi fermentlarni sitoxromlar ({8y08-xujayra, xgot -rang) deb yuritiladi. eng ko‘p tarqalgan nomlanish bu substrat nomiga «aza» qo‘shish bilan aytiladi. masalan, kraxmalni gidrolizini tezlashtiruvchi ferment amilaza (ashiop -kraxmal), yog‘larning gidrolizini tezlashtiruvchi ferment lipaza (iro8 - yog‘), oqsillarni (proteinlar) - proteaza va hakazo. keyinchalik fermentlarning nomi substrat xarakteri va katalizlaydigan reaksiya nomi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fermentlar va ularni qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishidagi o‘rni"

1661367542.docx fermentlar va ularni qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishidagi o‘rni reja: 1. fermentlarning ta'sir etish mexanizmi 2. fermentlarning xossalari. 3. fermentlarga aktivator va ingibitorlarning ta'siri 4. fermentlar klassifikatsiyasi 5. fermentlarni hujayralarda joylanishi va ishlatilishi fermentlarning ta'sir etish mexanizmi o‘xshash desak bo‘ladi, sababi ferment molekulasida prostetik guruhlar va aktiv markazlar ham bir-biriga o‘xshashdir. fermentativjarayonlarda ferment-substrat komplekslari muhim rol o‘ynaydi. fermentativ jarayonning i - bosqichida substrat bilan ferment orasida bo‘ hosil bo‘ladi, bu boglar kovalent yoki boshqacha bog‘lar holida bo‘lishi mumkin. substratlarga nisbatan fermentlar stereokimyoviy maxsusligi tushuntiriladi. 1894 yilda fisher fermentlarning maxsu...

DOCX format, 26.0 KB. To download "fermentlar va ularni qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishidagi o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: fermentlar va ularni qishloq xo… DOCX Free download Telegram