elektromagnit to‘lqinlar

DOCX 12 pages 365.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 365.8 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ to’lqinlarning elektromagnit shkalasi reja: kirish. 1.elektromagnit to’lqinlar……………………………………………….3 2.optik diapozon,ko’rish oblasti…………………………………………8 3.to’lqin uzunligi va chastotasi……………………………………….....15 xulosa…………………………………………………………………….19 foydalanilgan adabiyotlar………………………………….20 kirish. xix asrning o’rtalarida to’lqiniy nazariya tan olingan bo’lsada, yoruglik to’lqinining tabiati to’g’risidagi savol javobsiz edi. хiх asrning ikkinchi yarmida (1864 yil) j.maksvell elektr va magnit maydon qonunlarini chuqur analiz qilib, elektromagnit maydon nazariyasini ishlab chiqdi va o’zining nomi bilan ataladigan tenglamalarni taklif etdi. bizga elektromagnitizm kursidan ma‘lumki, muhitning biror joyida o’zgaruv- chan elektr toki vujudga kelishi bilan bir vaqtda atrofdagi fazoda o’zgaruv- chan magnit maydoni paydo bo’ladi. bu vujudga kelgan elektr tebranishi o’z joyda qolmaydi, balki elektromagnitik to’lqin qo’rinishida tarqalib, fazoning tobora yangi–yangi qismlarini birin ketin egallab boradi. elektromagnit to’lqinlar. bu jarayonni yuzaga keltiruvchi elektromagnitizm va elektromagnitik …

2 / 12

holida maksvell tenglamalari quyidagi ko’rinishda bo’ladi: bundagi - va - mos ravishda muhitning magnit va dielektrik singdiruvchanliklari, с esa tok kuchining elektromagnitik va elektrostatik birliklari nisbati; o’lchashlarning ko’rsatishicha, с nisbat yorug’lik tezligiga, ya‘ni ga teng.biror joyda vujudga kelgan elektromagnitik maydonning fazoda tezlik bilan tarqalishi bu tenglama-lardan zaruriy tarzda kelib chiqadi. haqiqatdan ham, (2.1) tenglamani х bo’yicha, (2.2) tenglamani esa t bo’yicha diferensiallab ulardan в ni yo’qotsak, tenglama, ya‘ni to’lqinning differensial tenglamasi hosil bo'ladi; bu tenglama еelektr maydonining fazoda х o’qi bo’ylab tezlik bilan tarqalishini ko’rsatadi. shunday qilib, ifoda (bu yerda f – ixtiyoriy funksiya) bu tenglamani yechimi bo’la oladi.magnit maydon kuchlanganligining v kattaligi uchun ham xuddi shu singari xulosa chiqarishimiz mumkin.е bilan в orasidagi munosabatni aniqlash oson. masalan, deb hisoblab, (2.1) tenglamadan quyidagini topamiz: yoki yoki barcha elektrodinamik (va binobarin, optik) jarayonlarda o’zgarmas maydon rol o’ynamaganligi uchun (2.4) munosabatdagi o’zgarmas kattalikni umumiylikka halal bermagan holda nolga teng deb hisoblash mumkin. …

3 / 12

r ya‘ni elektromagnit to’lqinlar ko’ndalang to’lqinlardan iboratdir. vektorlar o’ng vintli sistemani hosil qiladilar (2.1-rasm). 2.1-rasm. elektromagnit to‘lqin. va vektorlar o‘zaro perpendikulyar. harakatdagi yassi monoxromatik to’lqinda va vektorlar bir xil fazada tebranadilar, ya‘ni sinfazdirlar. j.maksvell tomonidan elektromagnit maydon nazariyasi yaratilishi, ’’yorug‘lik - elektromagnit to‘lqin’’ degan muhim xulosaga olib keldi. bunday muhim xulosani elektrodinamik doimiylarni yorug’likning tarqalish tezligiga teng ekanligi isbotladi. g.gers (1887-1888 yillar) elektromagnit to’lqinlarni tekshirish tajribasidan keyin yorug’likning elektromagnit tabiati tan olindi. ayniqsa, хх asrning boshlarida p.n.lebedov (1901 yil) tomonidan yorug’likning bosimi aniqlangandan so’ng yorug’likning elektromagnit maydon nazariyasi butunlay tasdiqlandi. yorug’likning tarqalish tezligining tajribada aniqlanishi uning tabiatini tushuntirishda muhim qadam bo’ldi. maksvellning fikricha, , ya‘ni muhitning sindirish ko’rsatkichi muhitni xarakterlovchi boshqa konstantalar bilan, chunonchi ε dielektrik singdiruvchanlik bilan bog’langan bo’lib chiqadi (ko’pchilik jismlarning magnit singdiruvchanligi 1 ga yaqin, bundan tashqari tekshirishlarning ko’rsatishicha yorug’lik to’lqinlari kabi shunday katta chastotali jarayonlar uchun magnit singdiruvchanlik kattaligini har qanday muhit uchun 1 ga teng …

4 / 12

fraksiya, qutblanish va boshqalar. biroq bu nazariya yorug’lik tabiatini butunlay tushuntira olmadi. xx asrning boshlariga kelib bu nazariya fotoeffekt, mutloq qora jism nurlanishi, kompton effekti kabi hodisalarni, ya‘ni yorug’likni modda bilan o’zaro ta‘sirini tushuntira olmadi. atom o’lchamidagi hodisalarni tushuntirishga oji zlik bunday hodisalarni tushuntirish uchun kvant tushunchasi kiritildi. fan yana korpuskula tushunchasiga qaytdi. hozirgi vaqtda biz optik va elektromagnitik hodisalar orasida uzviy bog’lanish borligini isbotlaydigan keng ma‘lumotlarga egamiz, binobarin, yorug’likning elektromagnitik nazariyasi ham nazariy jihatdan, ham eksperimental jihatdan puxta asoslangandir. yuqorida aytganimizdek, yorug’lik inson hayotida muhim o’rin tutadi. inson o’zini o’rab turgan olamni anglashda asosiy ko’p ma‘lumotni yorug’lik yordamida oladi. biroq optika fizikaning bo’limi bo’lib, u yorug’lik deganda faqatgina ko‘rish sohasini emas balki infraqizil sohani va ultrabinafsha sohalarni o’z ichiga oladi va optik soha deb yuritiladi. o’zining fizik xossalari bilan yorug’lik boshqa elektromagnit nurlanishlardan hech qanday farq qilmaydi, faqatgina farq λ - to‘lqin uzunligi va ν - chastotasidadir. 2.2-rasm elektromagnit …

5 / 12

) qismi, ya‘ni  = 4∙1014 dan 8∙1014gs gacha (λ = 4000 а dan 7800 а ) yorug’lik deyiladi. yorug’lik uchun ham maksvellning elektromagnit to’lqinlariga tegishli formulalar va ulardan kelib chiqqan natijalarni ishlatamiz. yorug’lik to’lqini uchun ham: 1) muhitning sindirish ko’rsatkichi (elektr va magnit kirituvchanlikdan tashkil topgan). 2) ϑ = с/n yorug’likning biror muhitdagi tezligi (vakuumda n=1, yorug’lik ϑ = c tezlik bilan tarqaladi). 3) yorug’likning bo’shliqdagi tezligi (elektr va magnit doimiylari ε,μ bilan bog’langan). 4)yorug’lik uchun ham bo’lib, ko’ndalang to’lqindir va bo’lib, o’ng parma qonuniga bo’ysunadi.) 5) ga asosan yorug’likda asosiy ta‘sirni elektr vektori ko’rsatadi (shuning uchun е ko’pincha yorug’lik vektori ham deb yuritiladi). 6) yorug’lik uchun 7) yorug’lik uchun (yassi to’lqin va uning yechimi: tebranma-to’lqin jarayon tenglamasi yoki . bu yerda “+” belgi kelayotgan, “-“ belgi ketayotgan yorug’lik uchun. 8)yorug’lik to’lqin uzunligi (λ) bilan, (ν) chastotasi orasidagi bog’lanish formulasi: biror muhitda - bo’shliqda xulosa. yorug‘lik dastalari fazoda o‘zaro …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektromagnit to‘lqinlar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ to’lqinlarning elektromagnit shkalasi reja: kirish. 1.elektromagnit to’lqinlar……………………………………………….3 2.optik diapozon,ko’rish oblasti…………………………………………8 3.to’lqin uzunligi va chastotasi……………………………………….....15 xulosa…………………………………………………………………….19 foydalanilgan adabiyotlar………………………………….20 kirish. xix asrning o’rtalarida to’lqiniy nazariya tan olingan bo’lsada, yoruglik to’lqinining tabiat...

This file contains 12 pages in DOCX format (365.8 KB). To download "elektromagnit to‘lqinlar", click the Telegram button on the left.

Tags: elektromagnit to‘lqinlar DOCX 12 pages Free download Telegram